લિઙ્ગપુરાણમ્

જ્ઞાત્વા શક્તિસુતસ્યાસ્ય સંકલ્પં મુનિપુઙ્ગવઃ વસિષ્ઠો ભગવાન્પ્રાહ પૌત્રં ધીમાન્ ઘૃણાનિધિઃ

શક્તિના પુત્રના સંકલ્પને જાણીને મહાન ઋષિ, દયાળુ અને જ્ઞાની વસિષ્ઠે પોતાના પૌત્રને કહ્યું.

સ્થાને પૌત્ર મુનિશ્રેષ્ઠ સંકલ્પસ્તવ સુવ્રત તથાપિ શૃણુ લોકસ્ય ક્ષયં કર્તું ન ચાર્હસિ

'પૌત્ર, ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ, તારો સંકલ્પ યોગ્ય છે, ધર્મનિષ્ઠ; છતાં સાંભળ—તારે જગતનું વિનાશ કરવું યોગ્ય નથી.'

રાક્ષસાનામભાવાય કુરુ સર્વેશ્વરાર્ચનમ્ ત્રૈલોક્યં શૃણુ શાક્તેય અપરાધ્યતિ કિં તવ

'રાક્ષસોના નાશ માટે સર્વેશ્વરનું પૂજન કર; શક્તિપુત્ર, સાંભળ, ત્રણેય લોક નાશ પામે તો એમાં તારો શું દોષ?'

તતસ્તસ્ય વસિષ્ઠસ્ય નિયોગાચ્છક્તિનન્દનઃ રાક્ષસાનામભાવાય મતિં ચક્રે મહામતિઃ

પછી વસિષ્ઠના આદેશથી, મહાન બુદ્ધિશાળી શક્તિપુત્રે રાક્ષસોના નાશનો સંકલ્પ કર્યો.

અદૃશ્યન્તીં વસિષ્ઠં ચ પ્રણમ્યારુન્ધતીં તતઃ કૃત્વૈકલિઙ્ગં ક્ષણિકં પાંસુના મુનિસન્નિધૌ

પછી અદૃશ્યંતી, વસિષ્ઠ અને અરુંધતીને વંદન કરીને, ઋષિઓની હાજરીમાં એમણે રેતથી થોડી વાર માટે એક લિંગ બનાવ્યું.

સમ્પૂજ્ય શિવસૂક્તેન ત્ર્યંબકેન શુભેન ચ જપ્ત્વા ત્વરિતરુદ્રં ચ શિવસંકલ્પમેવ ચ

એમણે શુભ શિવસૂક્ત, ત્રયંબક સ્તોત્રથી પૂજન કર્યું, ત્વરિત રુદ્ર અને શિવસંકલ્પ પણ જપ્યા.

નીલરુદ્રં ચ શાક્તેયસ્ તથા રુદ્રં ચ શોભનમ્ વામીયં પવમાનં ચ પઞ્ચબ્રહ્મ તથૈવ ચ

શક્તિપુત્રે નીલરુદ્ર, સુંદર રુદ્ર, વામીય, પવમાન અને પાંચ બ્રહ્મ પણ જપ્યા.

હોતારં લિઙ્ગસૂક્તં ચ અથર્વશિર એવ ચ અષ્ટાઙ્ગમર્ઘ્યં રુદ્રાય દત્ત્વાભ્યર્ચ્ય યથાવિધિ

એમણે હોતા, લિંગસૂક્ત, અથર્વશિર અને અષ્ટાંગ અર્ઘ્ય રુદ્રને અર્પણ કરીને યોગ્ય રીતે પૂજન કર્યું.

ભગવન્રક્ષસા રુદ્ર ભક્ષિતો રુધિરેણ વૈ પિતા મમ મહાતેજા ભ્રાતૃભિઃ સહ શઙ્કર

'હે રુદ્ર, મારા પિતાશ્રી અને તેમના ભાઈઓને રાક્ષસે લોહી સાથે ભક્ષ્યા છે, હે શંકર.'

દ્રષ્ટુમિચ્છામિ ભગવન્ પિતરં ભ્રાતૃભિઃ સહ એવં વિજ્ઞાપયાંલ્લિઙ્ગં પ્રણિપત્ય મુહુર્મુહુઃ

'હે ભગવાન, હું મારા પિતા અને તેમના ભાઈઓને જોવા માગું છું,' એમ કહીને એ વારંવાર લિંગને નમન કરીને વિનંતી કરતો રહ્યો.

હા રુદ્ર રુદ્ર રુદ્રેતિ રુરોદ નિપપાત ચ તં દૃષ્ટ્વા ભગવાન્રુદ્રો દેવીમાહ ચ શઙ્કરઃ

'હે રુદ્ર, રુદ્ર, રુદ્ર!' એમ રડતો રડતો જમીન પર પડી ગયો; તેને જોઈને ભગવાન રુદ્ર, શંકરે દેવીને કહ્યું.

પશ્ય બાલં મહાભાગે બાષ્પપર્યાકુલેક્ષણમ્ મમાનુસ્મરણે યુક્તં મદારાધનતત્પરમ્

હે મહાભાગ્યશાળી, એ બાળકને જો, જેના આંખોમાં આંસુ ભરાયેલા છે, જે મારી સ્મૃતિમાં લીન છે અને મારી પૂજામાં તત્પર છે.

સા ચ દૃષ્ટ્વા મહાદેવી પરાશરમનિન્દિતા દુઃખાત્ સંક્લિન્નસર્વાઙ્ગમ્ અસ્રાકુલવિલોચનમ્

અને જ્યારે મહાદેવી, નિર્દોષ પરાશરા, તેને જોઈ, ત્યારે દુઃખથી આખું શરીર શોકગ્રસ્ત થઈ ગયું અને આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા.

લિઙ્ગાર્ચનવિધૌ સક્તં હર રુદ્રેતિ વાદિનમ્ પ્રાહ ભર્તારમીશાનં શઙ્કરં જગતામુમા

તે બાળકને લિંગની પૂજામાં વ્યસ્ત અને 'હરા, રુદ્ર' કહીને બોલતો જોઈ, ઉમાએ જગતના સ્વામી શંકરને કહ્યું.

ઈપ્સિતં યચ્છ સકલં પ્રસીદ પરમેશ્વર નિશમ્ય વચનં તસ્યાઃ શઙ્કરઃ પરમેશ્વરઃ

'હે પરમેશ્વર, કૃપા કરીને તેને જે ઇચ્છે છે તે બધું આપો.' એમ તેણીનું વચન સાંભળીને શંકર પરમેશ્વરે—

ભાર્યામાર્યામુમાં પ્રાહ તતો હાલાહલાશનઃ રક્ષામ્યેનં દ્વિજં બાલં ફુલ્લેન્દીવરલોચનમ્

હાલાહલ પીધેલા ભગવાને પોતાની પુણ્યવંતી પત્ની ઉમાને કહ્યું: 'હું આ દ્વિજ બાળકનું રક્ષણ કરીશ, જેના નેત્ર ખીલેલા નીલ કમળ જેવા છે.'

દદામિ દૃષ્ટિં મદ્રૂપદર્શનક્ષમ એષ વૈ એવમુક્ત્વા ગણૈર્ દિવ્યૈર્ ભગવાન્નીલલોહિતઃ

'હું તેને મારી મૂર્તિનું દર્શન કરવાની શક્તિ આપું છું.' એમ કહીને, દિવ્ય ગણોથી ઘેરાયેલા નીલલોહિત ભગવાને—

બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણુરુદ્રાદ્યૈઃ સંવૃતઃ પરમેશ્વરઃ દદૌ ચ દર્શનં તસ્મૈ મુનિપુત્રાય ધીમતે

બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, રુદ્ર અને અન્ય દેવતાઓની હાજરીમાં, પરમેશ્વરે તે વિદ્વાન મુનિપુત્રને પોતાનું દર્શન આપ્યું.

સો ઽપિ દૃષ્ટ્વા મહાદેવમ્ આનન્દાસ્રાવિલેક્ષણઃ નિપપાત ચ હૃષ્ટાત્મા પાદયોસ્તસ્ય સાદરમ્

અને મહાદેવને જોઈને, આનંદના આંસુથી આંખો ભરાઈ ગઈ, હૃદય આનંદિત થયું અને તેણે શ્રદ્ધાપૂર્વક ભગવાનના પગે વંદન કર્યું.

પુનર્ભવાન્યાઃ પાદૌ ચ નન્દિનશ્ ચ મહાત્મનઃ સફલં જીવિતં મે ઽદ્ય બ્રહ્માદ્યાંસ્તાંસ્તદાહ સઃ

પછી તેણે ભવાની અને મહાત્મા નંદીના પગે વંદન કર્યા. 'આજે મારું જીવન સફળ થયું,' એમ તેણે બ્રહ્મા અને અન્ય દેવોને કહ્યું.

રક્ષાર્થમાગતસ્ત્વદ્ય મમ બાલેન્દુભૂષણઃ કો ઽન્યઃ સમો મયા લોકે દેવો વા દાનવો ઽપિ વા

'જેના મસ્તકે ચાંદની શોભે છે એ ભગવાન આજે મારી રક્ષા માટે આવ્યા છે. દુનિયામાં ભગવાન હોય કે દાનવ, મારા સમાન બીજું કોણ છે?'

અથ તસ્મિન્ક્ષણાદેવ દદર્શ દિવિ સંસ્થિતમ્ પિતરં ભ્રાતૃભિઃ સાર્ધં શાક્તેયસ્તુ પરાશરઃ

પછી એ જ ક્ષણે, શક્તિભક્ત પરાશરાએ આકાશમાં પોતાના પિતા અને ભાઈઓને સાથે જોઈ લીધા.

સૂર્યમણ્ડલસંકાશે વિમાને વિશ્વતોમુખે ભ્રાતૃભિઃ સહિતં દૃષ્ટ્વા નનામ ચ જહર્ષ ચ

સૂર્યમંડળ જેવી તેજસ્વી, સર્વદિશામાં મોખરે એવી વિમાનમાં પોતાના ભાઈઓ સાથે પિતાને જોઈને, તેણે વંદન કર્યું અને આનંદ અનુભવ્યો.

તદા વૃષધ્વજો દેવઃ સભાર્યઃ સગણેશ્વરઃ વસિષ્ઠપુત્રં પ્રાહેદં પુત્રદર્શનતત્પરમ્

પછી વૃષભધ્વજ દેવે, પોતાની પત્ની અને ગણો સાથે, વશિષ્ઠપુત્રને, પોતાના પુત્રના દર્શન માટે આતુર થઈને કહ્યું:

શક્તે પશ્ય સુતં બાલમ્ આનન્દાસ્રાવિલેક્ષણમ્ અદૃશ્યન્તીં ચ વિપ્રેન્દ્ર વસિષ્ઠં પિતરં તવ

'હે શક્તિ, તારા પુત્રને જો, જે બાળક આનંદના આંસુથી આંખો ભીંજવી રહ્યો છે, અને હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, તારો પિતા વશિષ્ઠ પણ દેખાઈ રહ્યો નથી.'

અરુન્ધતીં મહાભાગાં કલ્યાણીં દેવતોપમામ્ માતરં પિતરં ચોભૌ નમસ્કુરુ મહામતે

'અરુંધતીને જો, જે મહાભાગ્યશાળી, કલ્યાણકારી અને દેવીઓ જેવી છે—એ તારી માતા છે. હે વિદ્વાન, તારા માતા-પિતાને વંદન કર.'

તદા હરં પ્રણમ્યાશુ દેવદેવમુમાં તથા વસિષ્ઠં ચ તદા શ્રેષ્ઠં શક્તિર્ વૈ શઙ્કરાજ્ઞયા

પછી શક્તીએ, શંકરજીના આદેશથી, તરત હર, દેવોના દેવ, ઉમા અને શ્રેષ્ઠ વશિષ્ઠને વંદન કર્યા.

માતરં ચ મહાભાગાં કલ્યાણીં પતિદેવતામ્ અરુન્ધતીં જગન્નાથનિયોગાત્પ્રાહ શક્તિમાન્

અને જગન્નાથના આદેશથી, શક્તિશાળી પુત્રે પોતાની મહાભાગ્યશાળી, કલ્યાણકારી અને પતિપ્રેમી માતા અરુંધતીને સંબોધન કર્યું.

ભો વત્સ વત્સ વિપ્રેન્દ્ર પરાશર મહાદ્યુતે રક્ષિતો ઽહં ત્વયા તાત ગર્ભસ્થેન મહાત્મના

'હે વત્સ, હે વત્સ, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, હે પરાશર, મહાતેજસ્વી, હે પિતા, જ્યારે તમે ગર્ભમાં હતા ત્યારે પણ તમે મને રક્ષ્યા.'