લિઙ્ગપુરાણમ્

યે બ્રહ્મવાદિનો ભૂમૌ નનૃતુર્ દિવિ દેવતાઃ પુષ્કરાદ્યાશ્ ચ સસૃજુઃ પુષ્પવર્ષં ચ ખેચરાઃ

જે બ્રહ્મને વિષે વાત કરતા હતા, તેઓ ધરતી પર નૃત્ય કરવા લાગ્યા; દેવતાઓ સ્વર્ગમાં નૃત્ય કરતા હતા; અને પુષ્કરથી શરૂ થતા આકાશવાસીઓએ ફૂલવર્ષા કરી.

પુરેષુ રાક્ષસાનાં ચ પ્રણાદં વિષમં દ્વિજાઃ આશ્રમસ્થાશ્ ચ મુનયઃ સમૂહુર્હર્ષસંતતિમ્

રાક્ષસોના શહેરોમાં દ્વિજોએ ઉગ્ર ધ્વનિ ઉઠાવી, અને આશ્રમમાં રહેતા મુનિઓએ આનંદની લહેર અનુભવી.

અવતીર્ણો યથા હ્યણ્ડાદ્ ભાનુઃ સો ઽપિ પરાશરઃ અદૃશ્યન્ત્યાશ્ચતુર્વક્ત્રો મેઘજાલાદ્દિવાકરઃ

જેમ અંડામાંથી સૂર્ય અવતરે છે, તેમ પરાશર પણ પ્રગટ થયા; જેમ મેઘમાળામાંથી ચાર મુખવાળો પ્રગટ થાય છે, તેમ આકાશમાંથી સૂર્ય દેખાય છે.

સુખં ચ દુઃખમભવદ્ અદૃશ્યન્ત્યાસ્તથા દ્વિજાઃ દૃષ્ટ્વા પુત્રં પતિં સ્મૃત્વા અરુન્ધત્યા મુનેસ્તથા

અદૃશ્ય સ્ત્રીને પોતાના પુત્રને જોઈ અને પતિને યાદ કરી, આનંદ અને દુઃખ બંને અનુભવાયા, જેમ અરુંધતીને પણ થયું હતું.

દૃષ્ટ્વા ચ તનયં બાલા પરાશરમતિદ્યુતિમ્ લલાપ વિહ્વલા બાલા સન્નકણ્ઠી પપાત ચ

પારાશર જેવા તેજસ્વી પુત્રને જોઈ, યુવાન સ્ત્રી ભાવવિહ્વલ થઈ, ગળું બંધાઈ ગયું, અને રડતી રડતી જમીન પર પડી ગઈ.

સા પરાશરમહો મહામતિં દેવદાનવગણૈશ્ ચ પૂજિતમ્ જાતમાત્રમ્ અનઘં શુચિસ્મિતા બુધ્ય સાશ્રુનયના લલાપ ચ

શુદ્ધ સ્મિત અને આંસુભરી આંખો સાથે, તેણીએ મહાન બુદ્ધિવાળા, નિર્દોષ, દેવ-દૈત્યો દ્વારા પૂજિત એવા પરાશરની—even નવજાત હોવા છતાં—સ્તુતિ કરી.

હા વસિષ્ઠસુત કુત્રચિદ્ગતઃ પશ્ય પુત્રમનઘં તવાત્મજમ્ ત્યજ્ય દીનવદનાં વનાન્તરે પુત્રદર્શનપરામિમાં પ્રભો

"હાય વશિષ્ઠપુત્ર, તું જ્યાં હોય ત્યાંથી તારા નિર્દોષ પુત્રને જોઈ લે, તારો પોતાનો સંતાન! તું મને, દુઃખી ચહેરાવાળી અને વનમાં પુત્રના દર્શન માટે તરસતી, છોડીને ચાલ્યો ગયો, હે પ્રભુ!"

શક્તે સ્વં ચ સુતં પશ્ય ભ્રાતૃભિઃ સહ ષણ્મુખમ્ યથા મહેશ્વરો ઽપશ્યત્ સગણો હૃષિતાનનઃ

"હે શક્તિ, તું તારા પોતાના છમુખા પુત્રને તેના ભાઈઓ સાથે જોઈ લે, જેમ મહેશ્વરે પોતાના સંતાનને પોતાના ગણો સાથે આનંદભર્યા ચહેરે જોયા હતા."

અથ તસ્યાસ્તદાલાપં વસિષ્ઠો મુનિસત્તમઃ શ્રુત્વા સ્નુષામુવાચેદં મા રોદીર્ ઇતિ દુઃખિતઃ

પછી શ્રેષ્ઠ મુનિ વશિષ્ઠે, તેણીનો આલાપ સાંભળી, દુઃખી થઈને પોતાની વહુને કહ્યું: "રડશો નહીં."

આજ્ઞયા તસ્ય સા શોકં વસિષ્ઠસ્ય કુલાઙ્ગના ત્યક્ત્વા હ્યપાલયદ્બાલં બાલા બાલમૃગેક્ષણા

વશિષ્ઠની આજ્ઞાથી, તેમના કુટુંબની કન્યાએ પોતાનું દુઃખ છોડીને, પોતે પણ યુવાન અને હરણ જેવી આંખોવાળી હોવા છતાં, બાળકની સંભાળ લીધી.

દૃષ્ટ્વા તામબલાં પ્રાહ મઙ્ગલાભરણૈર્ વિના આસીનામાકુલાં સાધ્વીં બાષ્પપર્યાકુલેક્ષણામ્

તે યુવાન સ્ત્રીને, શુભ આભૂષણ વિના, દુઃખી, સતી અને આંખોમાં આંસુ ભરેલા જોઈ, તેમણે વાત કરી.

અમ્બ મઙ્ગલવિભૂષણૈર્ વિના દેહયષ્ટિરનઘે ન શોભતે વક્તુમર્હસિ તવાદ્ય કારણં ચન્દ્રબિંબરહિતેવ શર્વરી

"માતા, શુભ આભૂષણ વિના તારો નિર્દોષ દેહ તેજ આપતો નથી. આજે તું મને કારણ કહે, કેમ કે ચાંદની વિના રાત અંધારી લાગે છે."

માતર્માતઃ કથં ત્યક્ત્વા મઙ્ગલાભરણાનિ વૈ આસીના ભર્તૃહીનેવ વક્તુમર્હસિ શોભને

"માતા, તું કેમ શુભ આભૂષણો છોડી બેઠી છે, જાણે પતિ વિના બેઠી હોય? હે સુંદર, તું મને કારણ કહે."

અદૃશ્યન્તી તદા વાક્યં શ્રુત્વા તસ્ય સુતસ્ય સા ન કિંચિદ્ અબ્રવીત્ પુત્રં શુભં વા યદિ વેતરત્

પુત્રના શબ્દો સાંભળીને અદૃશ્યંતીએ તેના પુત્રને શુભ કે અશુભ કંઈ પણ કહ્યું નહીં.

અદૃશ્યન્તીં પુનઃ પ્રાહ શાક્તેયો ભગવાન્મમ માતઃ કુત્ર મહાતેજાઃ પિતા વદ વદેતિ તામ્

પછી શક્તિપુત્રે ફરી અદૃશ્યંતીને પૂછ્યું: 'માતા, કહો, મારા પિતાશ્રી, મહાન તેજવાળા, ક્યાં છે? કહો, કહો!'

શ્રુત્વા રુરોદ સા વાક્યં પુત્રસ્યાતીવ વિહ્વલા ભક્ષિતો રક્ષસા તાતસ્ તવેતિ નિપપાત ચ

પુત્રના શબ્દો સાંભળીને એ બહુ દુઃખી થઈ રડી ઊઠી અને કહ્યું: 'તારા પિતાને રાક્ષસે ખાઈ લીધા છે,' એમ કહીને એ જમીન પર પડી ગઈ.

શ્રુત્વા વસિષ્ઠો ઽપિ પપાત ભૂમૌ પૌત્રસ્ય વાક્યં સ રુદન્દયાલુઃ અરુન્ધતી ચાશ્રમવાસિનસ્તદા મુનેર્વસિષ્ઠસ્ય મુનીશ્વરાશ્ ચ

પૌત્રના શબ્દો સાંભળીને વસિષ્ઠ પણ કરુણા સાથે રડતા જમીન પર પડી ગયા; અરુંધતી, આશ્રમના ઋષિઓ અને મહાન ઋષિગણ પણ એમ જ થયા.

ભક્ષિતો રક્ષસા માતુઃ પિતા તવ મુખાદિતિ શ્રુત્વા પરાશરો ધીમાન્ પ્રાહ ચાસ્રાવિલેક્ષણઃ

માતાના મુખેથી પિતાને રાક્ષસે ખાધા છે એવું સાંભળીને, બુદ્ધિશાળી પરાશર, આંખોમાં આંસુ લઈને બોલ્યા.

અભ્યર્ચ્ય દેવદેવેશં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ક્ષણેન માતઃ પિતરં દર્શયામીતિ મે મતિઃ

'માતા, હું દેવોના દેવ, ત્રણેય લોકના સ્વામીનું પૂજન કરી, એક ક્ષણમાં તને પિતાનું દર્શન કરાવું એવી મારી પ્રતિજ્ઞા છે.'

સા નિશમ્ય વચનં તદા શુભં સસ્મિતા તનયમાહ વિસ્મિતા તથ્યમ્ એતદિતિ તં નિરીક્ષ્ય સા પુત્ર પુત્ર ભવમર્ચયેતિ ચ

એ શુભ વચન સાંભળીને, આશ્ચર્યથી હસતી માતાએ પુત્રને જોઈને કહ્યું: 'હા, આ સાચું છે, પુત્ર, પુત્ર, તું પૂજન કર.'

જ્ઞાત્વા શક્તિસુતસ્યાસ્ય સંકલ્પં મુનિપુઙ્ગવઃ વસિષ્ઠો ભગવાન્પ્રાહ પૌત્રં ધીમાન્ ઘૃણાનિધિઃ

શક્તિના પુત્રના સંકલ્પને જાણીને મહાન ઋષિ, દયાળુ અને જ્ઞાની વસિષ્ઠે પોતાના પૌત્રને કહ્યું.

સ્થાને પૌત્ર મુનિશ્રેષ્ઠ સંકલ્પસ્તવ સુવ્રત તથાપિ શૃણુ લોકસ્ય ક્ષયં કર્તું ન ચાર્હસિ

'પૌત્ર, ઋષિમાં શ્રેષ્ઠ, તારો સંકલ્પ યોગ્ય છે, ધર્મનિષ્ઠ; છતાં સાંભળ—તારે જગતનું વિનાશ કરવું યોગ્ય નથી.'

રાક્ષસાનામભાવાય કુરુ સર્વેશ્વરાર્ચનમ્ ત્રૈલોક્યં શૃણુ શાક્તેય અપરાધ્યતિ કિં તવ

'રાક્ષસોના નાશ માટે સર્વેશ્વરનું પૂજન કર; શક્તિપુત્ર, સાંભળ, ત્રણેય લોક નાશ પામે તો એમાં તારો શું દોષ?'

તતસ્તસ્ય વસિષ્ઠસ્ય નિયોગાચ્છક્તિનન્દનઃ રાક્ષસાનામભાવાય મતિં ચક્રે મહામતિઃ

પછી વસિષ્ઠના આદેશથી, મહાન બુદ્ધિશાળી શક્તિપુત્રે રાક્ષસોના નાશનો સંકલ્પ કર્યો.

અદૃશ્યન્તીં વસિષ્ઠં ચ પ્રણમ્યારુન્ધતીં તતઃ કૃત્વૈકલિઙ્ગં ક્ષણિકં પાંસુના મુનિસન્નિધૌ

પછી અદૃશ્યંતી, વસિષ્ઠ અને અરુંધતીને વંદન કરીને, ઋષિઓની હાજરીમાં એમણે રેતથી થોડી વાર માટે એક લિંગ બનાવ્યું.

સમ્પૂજ્ય શિવસૂક્તેન ત્ર્યંબકેન શુભેન ચ જપ્ત્વા ત્વરિતરુદ્રં ચ શિવસંકલ્પમેવ ચ

એમણે શુભ શિવસૂક્ત, ત્રયંબક સ્તોત્રથી પૂજન કર્યું, ત્વરિત રુદ્ર અને શિવસંકલ્પ પણ જપ્યા.

નીલરુદ્રં ચ શાક્તેયસ્ તથા રુદ્રં ચ શોભનમ્ વામીયં પવમાનં ચ પઞ્ચબ્રહ્મ તથૈવ ચ

શક્તિપુત્રે નીલરુદ્ર, સુંદર રુદ્ર, વામીય, પવમાન અને પાંચ બ્રહ્મ પણ જપ્યા.

હોતારં લિઙ્ગસૂક્તં ચ અથર્વશિર એવ ચ અષ્ટાઙ્ગમર્ઘ્યં રુદ્રાય દત્ત્વાભ્યર્ચ્ય યથાવિધિ

એમણે હોતા, લિંગસૂક્ત, અથર્વશિર અને અષ્ટાંગ અર્ઘ્ય રુદ્રને અર્પણ કરીને યોગ્ય રીતે પૂજન કર્યું.

ભગવન્રક્ષસા રુદ્ર ભક્ષિતો રુધિરેણ વૈ પિતા મમ મહાતેજા ભ્રાતૃભિઃ સહ શઙ્કર

'હે રુદ્ર, મારા પિતાશ્રી અને તેમના ભાઈઓને રાક્ષસે લોહી સાથે ભક્ષ્યા છે, હે શંકર.'