લિઙ્ગપુરાણમ્

ક્રીડતે સગણઃ સામ્બસ્ તચ્છિવાલયમ્ ઉચ્યતે એવં શતસહસ્રાણિ શર્વસ્યાયતનાનિ તુ

હર પોતાના ગણા અને અંબા સાથે વિહાર કરે છે; એ સ્થળને શિવાલય કહે છે. આવું શરવનાં લાખો મંદિર છે.

પ્રતિદ્વીપે મુનિશ્રેષ્ઠાઃ પર્વતેષુ વનેષુ ચ નદીનદતટાકાનાં તીરેષ્વર્ણવસંધિષુ

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, દરેક દ્વીપ પર, પર્વતો અને વનોમાં, નદીઓ, સરોવરોના કાંઠે અને જળમેળે શિવના મંદિરો છે.

નદ્યશ્ ચ બહવઃ પ્રોક્તાઃ સદા બહુજલાઃ શુભાઃ સરોવરેભ્યઃ સમ્ભૂતાસ્ ત્વ્ અસંખ્યાતા દ્વિજોત્તમાઃ

અહીં અનેક નદીઓ વર્ણવવામાં આવી છે, જે હંમેશા પાણીથી ભરપૂર અને શુભ છે, સરોવરોમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી અને અનગણિત છે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

પ્રાઙ્મુખા દક્ષિણાસ્યાસ્તુ ચોત્તરપ્રભવાઃ શુભાઃ પશ્ચિમાગ્રાઃ પવિત્રાશ્ ચ પ્રતિવર્ષં પ્રકીર્તિતાઃ

કેટલીક નદીઓ પૂર્વમુખી છે, દક્ષિણ તરફના મુખવાળી છે, ઉત્તરથી ઉદ્ભવેલી અને પવિત્ર છે, પશ્ચિમથી વહે છે અને દર વર્ષે વર્ણવાયેલી છે.

આકાશાંભોનિધિર્ યો ઽસૌ સોમ ઇત્યભિધીયતે આધારઃ સર્વભૂતાનાં દેવાનામમૃતાકરઃ

આકાશનું જે મહાસાગર છે, તેને સોમા કહે છે; તે સર્વ જીવનું આધાર છે અને દેવો માટે અમૃતનું સ્ત્રોત છે.

અસ્માત્પ્રવૃત્તા પુણ્યોદા નદી ત્વાકાશગામિની સપ્તમેનાનિલપથા પ્રવૃત્તા ચામૃતોદકા

તેમાંથી પવિત્ર પાણીવાળી નદી વહે છે, જે આકાશમાં જાય છે અને સાતમી, પવનના માર્ગે વહેતી, અમૃત જળ ધરાવે છે.

સા જ્યોતીંષ્યનુવર્તન્તી જ્યોતિર્ગણનિષેવિતા તારાકોટિસહસ્રાણાં નભસશ્ ચ સમાયુતા

એ નદી પ્રકાશના અનુસરણમાં ચાલે છે, તેજસ્વી દેવતાઓ દ્વારા સેવાયમાન છે અને આકાશમાં તારાઓની કરોડો સંખ્યાથી સંયુક્ત છે.

પરિવર્તત્યહરહો યથા સોમસ્તથૈવ સા ચત્વાર્યશીતિશ્ ચ તથા સહસ્રાણાં સમુચ્છ્રિતઃ

જેમ ચંદ્ર રોજે રોજ ફરતો રહે છે, તેમ એ પણ ચોર્યાસી હજાર સુધી ઊભરીને ફરે છે.

યોજનાનાં મહામેરુઃ શ્રીકણ્ઠાક્રીડકોમલઃ તત્રાસીનો યતઃ શર્વઃ સામ્બઃ સહ ગણેશ્વરૈઃ

મહામેરુ એતલા યોજન સુધી ફેલાયો છે, જે શ્રીકણ્ઠના રમણિય મેદાન જેવો છે; ત્યાં શર્વ, અંબા અને ગણપતિઓ સાથે બેઠા છે.

ક્રીડતે સુચિરં કાલં તસ્માત્પુણ્યજલા શિવા ગિરિં મેરું નદી પુણ્યા સા પ્રયાતિ પ્રદક્ષિણમ્

ત્યાં તેઓ બહુ લાંબા સમય સુધી રમે છે; ત્યાંથી પવિત્ર અને શુભ નદી મેરુ પર્વતની પરિક્રમા કરે છે.

વિભજ્યમાનસલિલા સા જવેનાનિલેન ચ મેરોરન્તરકૂટેષુ નિપપાત ચતુર્ષ્વપિ

એ નદીનું પાણી પવનની ઝડપથી ભાગાઈને મેરુના અંદરના ચાર શિખરોમાં પડી જાય છે.

સમન્તાત્સમતિક્રમ્ય સર્વાદ્રીન્પ્રવિભાગશઃ નિયોગાદ્દેવદેવસ્ય પ્રવિષ્ટા સા મહાર્ણવમ્

એ નદી સર્વત્ર પહાડી વિસ્તારોને પાર કરીને, દેવોના દેવના આદેશથી, ચારે બાજુ વહેતી મહાસાગરમાં પ્રવેશી જાય છે.

અસ્યા વિનિર્ગતા નદ્યઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ સર્વદ્વીપાદ્રિવર્ષેષુ બહવઃ પરિકીર્તિતાઃ

એમાંથી સૈંકડો અને હજારો નદીઓ નીકળે છે, જે બધા દ્વીપો, પર્વતો અને પ્રદેશોમાં પ્રસિદ્ધ છે.

ક્ષુદ્રનદ્યસ્ત્વસંખ્યાતા ગઙ્ગા યદ્ગાઙ્ગતામ્બરાત્ કેતુમાલે નરાઃ કાલાઃ સર્વે પનસભોજનાઃ

અગણિત નાનાં નદીઓ વહે છે; અને કેતુમાલમાં બધા લોકો કાળા છે, ગંગાજળના વસ્ત્ર પહેરે છે અને ફણસનું ભોજન કરે છે.

સ્ત્રિયશ્ચોત્પલવર્ણાભા જીવિતં ચાયુતં સ્મૃતમ્ ભદ્રાશ્વે શુક્લવર્ણાશ્ ચ સ્ત્રિયશ્ચન્દ્રાંશુસંનિભાઃ

ત્યાંની સ્ત્રીઓ કમળ જેવી રંગીન છે અને તેમનું આયુષ્ય દસ હજાર વર્ષ કહેવાય છે; ભદ્રાશ્વમાં સ્ત્રીઓ ચાંદની જેવી ધોળી છે.

કાલામ્રભોજનાઃ સર્વે નિરાતઙ્કા રતિપ્રિયાઃ દશવર્ષસહસ્રાણિ જીવન્તિ શિવભાવિતાઃ

બધા કાળા કેરી ખાય છે, કોઈ દુઃખ નથી, પ્રેમમાં આનંદ માણે છે અને શિવભક્તિથી દસ હજાર વર્ષ જીવે છે.

હિરણ્મયા ઇવાત્યર્થમ્ ઈશ્વરાર્પિતચેતસઃ તથા રમણકે જીવા ન્યગ્રોધફલભોજનાઃ

તેમનું મન સંપૂર્ણપણે ભગવાનમાં લિન છે અને તેઓ સોનાની જેમ તેજસ્વી છે; એ જ રીતે રમણકમાં લોકો વડના ફળ ખાઈને જીવે છે.

દશવર્ષસહસ્રાણિ શતાનિ દશપઞ્ચ ચ જીવન્તિ શુક્લાસ્તે સર્વે શિવધ્યાનપરાયણાઃ

એ બધા શુદ્ધ લોકો, શિવધ્યાનમાં તલીન રહી, એક લાખ પચાસ હજાર વર્ષ જીવે છે.

હૈરણ્મયા મહાભાગા હિરણ્મયવનાશ્રયાઃ એકાદશ સહસ્રાણિ શતાનિ દશપઞ્ચ ચ

તેઓ સોનાની જેમ તેજસ્વી, બહુ ભાગ્યશાળી છે અને સોનાના વનોમાં રહે છે; તેમનો સંખ્યા અગિયાર હજાર એકસો પચાસ છે.

વર્ષાણાં તત્ર જીવન્તિ અશ્વત્થાશનજીવનાઃ હૈરણ્મયા ઇવાત્યર્થમ્ ઈશ્વરાર્પિતમાનસાઃ

ત્યાં તેઓ એટલા વર્ષ જીવે છે, પિપળના ફળથી જીવન યાપે છે, સોનાની જેમ તેજ ધરાવે છે અને તેમનું મન ભગવાનને અર્પિત છે.

કુરુવર્ષે તુ કુરવઃ સ્વર્ગલોકાત્ પરિચ્યુતાઃ સર્વે મૈથુનજાતાશ્ ચ ક્ષીરિણઃ ક્ષીરભોજનાઃ

કુરુ પ્રદેશમાં, સ્વર્ગમાંથી પડેલા કુરુઓ સૌ મિલનથી જન્મેલા છે, દૂધ પીવે છે અને દૂધનું જ ભોજન કરે છે.

અન્યોન્યમનુરક્તાશ્ ચ ચક્રવાકસધર્મિણઃ અનામયા હ્યશોકાશ્ ચ નિત્યં સુખનિષેવિણઃ

તેઓ એકબીજાને ખૂબ પ્રેમ કરે છે, ચક્રવાક પક્ષીઓ જેવા છે, રોગ અને દુઃખથી મુક્ત છે અને હંમેશાં સુખમાં રહે છે.

ત્રયોદશસહસ્રાણિ શતાનિ દશપઞ્ચ ચ જીવન્તિ તે મહાવીર્યા ન ચાન્યસ્ત્રીનિષેવિણઃ

એ મહાબળવાન લોકો તેર હજાર એકસો પચાસ વર્ષ જીવે છે અને પોતાની સિવાય બીજી સ્ત્રીઓ સાથે સંબંધ નથી રાખતા.

સહૈવ મરણં તેષાં કુરૂણાં સ્વર્ગવાસિનામ્ હૃષ્ટાનાં સુપ્રવૃદ્ધાનાં સર્વાન્નામૃતભોજિનામ્

એ સ્વર્ગવાસી કુરુઓનું મૃત્યુ એકસાથે આવે છે; તેઓ હંમેશાં આનંદિત, ખૂબ સમૃદ્ધ અને સર્વપ્રકારના અમૃત સમાન ભોજન કરે છે.

સદા તુ ચન્દ્રકાન્તાનાં સદા યૌવનશાલિનામ્ શ્યામાઙ્ગાનાં સદા સર્વભૂષણાસ્પદદેહિનામ્

તેઓ હંમેશાં ચંદ્રકાંતિ ધરાવે છે, સદા યુવાન રહે છે, શ્યામ અંગવાળા છે અને તેમના શરીર પર સર્વે આભૂષણો શોભે છે.

જંબૂદ્વીપે તુ તત્રાપિ કુરુવર્ષં સુશોભનમ્ તત્ર ચન્દ્રપ્રભં શમ્ભોર્ વિમાનં ચન્દ્રમૌલિનઃ

જાંબૂદ્વીપમાં પણ સુંદર કુરુ પ્રદેશ છે, જ્યાં ચંદ્રમૌળી શંભુનું ચાંદની જેવું તેજસ્વી વિમાન સ્થિત છે.

વર્ષે તુ ભારતે મર્ત્યાઃ પુણ્યાઃ કર્મવશાયુષઃ શતાયુષઃ સમાખ્યાતા નાનાવર્ણાલ્પદેહિનઃ

ભારત ખંડમાં મનુષ્યો પોતાના કર્મફળ પ્રમાણે જીવે છે; તેઓ લાંબા આયુષ્યવાળા, વિવિધ રંગના અને સીમિત શરીર ધરાવતા કહેવાય છે.

નાનાદેવાર્ચને યુક્તા નાનાકર્મફલાશિનઃ નાનાજ્ઞાનાર્થસમ્પન્ના દુર્બલાશ્ચાલ્પભોગિનઃ

તેઓ વિવિધ દેવતાઓની પૂજા કરે છે, વિવિધ કર્મફળ ભોગવે છે, જુદી જુદી જ્ઞાન અને સંપત્તિ ધરાવે છે, પણ તેઓ દુર્બળ છે અને ઓછા સુખ ભોગવે છે.

ઇન્દ્રદ્વીપે તથા કેચિત્ તથૈવ ચ કસેરુકે તામ્રદ્વીપં ગતાઃ કેચિત્ કેચિદ્દેશં ગભસ્તિમત્

કેટલાંક ઇન્દ્રદ્વીપમાં વસે છે, કેટલાંક કસેરુમાં, કેટલાંક તામ્રદ્વીપમાં ગયા છે અને કેટલાંક ગભસ્તિમત પ્રદેશમાં રહે છે.