લિઙ્ગપુરાણમ્

સસર્જ સકલં તસ્માત્ સ્વાઙ્ગાદેવ ચરાચરમ્ તતો બ્રહ્માણમસૃજદ્ બ્રહ્મા રુદ્રં પિતામહઃ

પછી પોતાના અંગમાંથી બધા જડ અને ચેતન જીવોની રચના કરી; પછી બ્રહ્માએ બ્રાહ્મણોનું સર્જન કર્યું અને પિતામહ બ્રહ્માએ રુદ્રની ઉત્પત્તિ કરી.

મુને કલ્પાન્તરે રુદ્રો હરિં બ્રહ્માણમ્ ઈશ્વરમ્ તતો બ્રહ્માણમસૃજન્ મુને કલ્પાન્તરે હરિઃ

હે મુનિ, કલ્પના અંતે રુદ્રે હરિ, બ્રાહ્મણ અને ઇશ્વરનું સર્જન કર્યું; પછી કલ્પના અંતે હરિએ બ્રાહ્મણનું સર્જન કર્યું, હે મુનિ.

નારાયણં પુનર્બ્રહ્મા બ્રહ્માણં ચ પુનર્ભવઃ તદા વિચાર્ય વૈ બ્રહ્મા દુઃખં સંસાર ઇત્યજઃ

પછી ફરીથી બ્રહ્માએ નારાયણનું સર્જન કર્યું અને ભવએ બ્રાહ્મણનું સર્જન કર્યું; ત્યારબાદ બ્રહ્માએ વિચાર્યું કે સંસાર તો દુઃખમય છે.

સર્ગં વિસૃજ્ય ચાત્માનમ્ આત્મન્યેવ નિયોજ્ય ચ સંહૃત્ય પ્રાણસઞ્ચારં પાષાણ ઇવ નિશ્ચલઃ

સર્જનને પાછું ખેંચી પોતાને પોતાના અંદર સ્થિર કરી દીધા, શ્વાસની ગતિ રોકી, અને પથ્થર જેવો નિષ્ક્રિય થઈ ગયો.

દશવર્ષસહસ્રાણિ સમાધિસ્થો ઽભવત્પ્રભુઃ અધોમુખં તુ યત્પદ્મં હૃદિ સંસ્થં સુશોભનમ્

પ્રભુ દસ હજાર વર્ષ સુધી સમાધિમાં સ્થિત રહ્યો; હૃદયમાં સ્થિત, નીચે તરફ મુખ કરેલું સુંદર કમળ—

પૂરિતં પૂરકેણૈવ પ્રબુદ્ધં ચાભવત્તદા તદૂર્ધ્વવક્ત્રમ્ અભવત્ કુમ્ભકેન નિરોધિતમ્

પૂરક શ્વાસથી એ કમળ ભરાઈ ગયું અને પછી જાગૃત થયું; તેનું ઉપરનું મુખ કુંભક શ્વાસથી રોકાઈ ગયું.

તત્પદ્મકર્ણિકામધ્યે સ્થાપયામાસ ચેશ્વરમ્ તદોમિતિ શિવં દેવમ્ અર્ધમાત્રાપરં પરમ્

એ કમળની મધ્યમાં, કર્ણિકા ભાગે, તેણે ઈશ્વરને, 'ઑમ' ધ્વનિરૂપ, શિવદેવને, સર્વોચ્ચ અને અર્ધમાત્રાથી પરમ, સ્થાપિત કર્યો.

મૃણાલતન્તુભાગૈકશતભાગે વ્યવસ્થિતમ્ યમી યમવિશુદ્ધાત્મા નિયમ્યૈવં હૃદીશ્વરમ્

કમળના તંતુના સોમા એક ભાગ જેટલી જગ્યામાં, હૃદયસ્થ ઈશ્વરને એમ નિયંત્રિત કરીને, યમનિયમથી શુદ્ધ મનવાળો સાધક—

યમપુષ્પાદિભિઃ પૂજ્યં યાજ્યો હ્યયજદવ્યયમ્ તસ્ય હૃત્કમલસ્થસ્ય નિયોગાચ્ચાંશજો વિભુઃ

યમપુષ્પ વગેરેથી પૂજનીય, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, અવિનાશી અને અજય, એ હૃદયકમળમાં વસતા ભગવાનના આદેશથી અંશથી ઉત્પન્ન થયો.

લલાટમસ્ય નિર્ભિદ્ય પ્રાદુરાસીત્પિતામહાત્ લોહિતો ઽભૂત્ સ્વયં નીલઃ શિવસ્ય હૃદયોદ્ભવઃ

પિતામહના કપાળમાંથી ફાટીને તે પ્રગટ થયો; લાલ રંગનો, પોતે જ સ્વયંભૂ, અને શિવના હૃદયમાંથી જન્મેલો નીલવર્ણનો હતો.

વહ્નેશ્ચૈવ તુ સંયોગાત્ પ્રકૃત્ય પુરુષઃ પ્રભુઃ નીલશ્ ચ લોહિતશ્ચૈવ યતઃ કાલાકૃતિઃ પુમાન્

અગ્નિના સંયોગથી, પ્રકૃતિમાંથી પુરુષ સ્વરૂપે પ્રભુ પ્રગટ થયો; તે નીલો અને લાલો હતો, જેના પરથી કાળરૂપ પુરુષ ઉત્પન્ન થયો.

નીલલોહિત ઇત્યુક્તસ્ તેન દેવેન વૈ પ્રભુઃ બ્રહ્મણા ભગવાન્કાલઃ પ્રીતાત્મા ચાભવદ્વિભુઃ

એ દેવએ તેને 'નીલલોહિત' નામ આપ્યું; બ્રહ્માએ ભગવાન કાળનું સર્જન કર્યું, જે આનંદિત મનવાળો અને સર્વશક્તિમાન હતો.

સુપ્રીતમનસં દેવં તુષ્ટાવ ચ પિતામહઃ નામાષ્ટકેન વિશ્વાત્મા વિશ્વાત્માનં મહામુને

પિતામહે આનંદથી ભરેલા મનથી, વિશ્વાત્મા એવા ભગવાનની, અષ્ટનામથી, મહામુનિ, વિશ્વાત્માને સ્તુતિ કરી.

નમસ્તે ભગવન્ રુદ્ર ભાસ્કરામિતતેજસે નમો ભવાય દેવાય રસાયામ્બુમયાય તે

હે ભગવાન રુદ્ર, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી, તને વંદન છે; હે ભવ, દેવ, રસ અને જળથી બનેલા, તને વંદન છે.

શર્વાય ક્ષિતિરૂપાય સદા સુરભિણે નમઃ ઈશાય વાયવે તુભ્યં સંસ્પર્શાય નમો નમઃ

હે શર્વ, પૃથ્વીરૂપ અને સદા સુગંધિત, તને વંદન છે; હે ઈશ, પવનરૂપ અને સ્પર્શરૂપ તને વારંવાર વંદન છે.

પશૂનાં પતયે ચૈવ પાવકાયાતિતેજસે ભીમાય વ્યોમરૂપાય શબ્દમાત્રાય તે નમઃ

પશુઓના સ્વામી, અગ્નિ કરતાં પણ વધુ તેજસ્વી, ભયાનક, આકાશરૂપ અને માત્ર ધ્વનિરૂપ એવા તને વંદન છે.

મહાદેવાય સોમાય અમૃતાય નમો ઽસ્તુ તે ઉગ્રાય યજમાનાય નમસ્તે કર્મયોગિને

મહાદેવ, સોમ, અમર, ઉગ્ર, યજમાન અને કર્મયોગી એવા તને repeatedly વંદન છે.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ પૈતામહમિમં સ્તવમ્ રુદ્રાય કથિતં વિપ્રાઞ્ શ્રાવયેદ્વા સમાહિતઃ

જે કોઈ આ પૌરાણિક સ્તોત્રનું પઠન કરે છે, સાંભળે છે, અથવા શ્રદ્ધાપૂર્વક બ્રાહ્મણોને સાંભળાવે છે—જે રુદ્ર માટે કહેવામાં આવ્યું છે—

અષ્ટમૂર્તેસ્તુ સાયુજ્યં વર્ષાદેકાદવાપ્નુયાત્ એવં સ્તુત્વા મહાદેવમ્ અવૈક્ષત પિતામહઃ

તેને અગિયાર વર્ષમાં અષ્ટમૂર્તિવાળા ભગવાન સાથે એકરૂપતા મળે છે; આમ મહાદેવની સ્તુતિ કરીને પિતામહે તેમને દર્શન કર્યું.

તદાષ્ટધા મહાદેવઃ સમાતિષ્ઠત્સમન્તતઃ તદા પ્રકાશતે ભાનુઃ કૃષ્ણવર્ત્મા નિશાકરઃ

ત્યારે મહાદેવે સર્વત્ર અષ્ટરૂપ ધારણ કર્યા; એ સમયે સૂર્ય પ્રકાશિત થયો અને ચંદ્ર પોતાના કાળાં માર્ગ સાથે દેખાયો.

ક્ષિતિર્વાયુઃ પુમાનંભઃ સુષિરં સર્વગં તથા તદાપ્રભૃતિ તં પ્રાહુર્ અષ્ટમૂર્તિરિતીશ્વરમ્

પૃથ્વી, વાયુ, પુરુષ, જળ, આકાશ અને સર્વવ્યાપી—તે સમયેથી તેમને અષ્ટમૂર્તિવાળા ઈશ્વર કહેવાય છે.

અષ્ટમૂર્તેઃ પ્રસાદેન વિરઞ્ચિશ્ચાસૃજત્પુનઃ સૃષ્ટ્વૈતદ્ અખિલં બ્રહ્મા પુનઃ કલ્પાન્તરે પ્રભુઃ

અષ્ટમૂર્તિના કૃપાથી વિરુંચિએ ફરી સર્જન કર્યું; આ સર્વનું સર્જન કરીને બ્રહ્માએ કલ્પના અંતે ફરીથી સર્જન કર્યું.

સહસ્રયુગપર્યન્તં સંસુપ્તે ચ ચરાચરે પ્રજાઃ સ્રષ્ટુમનાસ્ તેપે તત ઉગ્રં તપો મહત્

જ્યારે હજારો યુગ સુધી સર્વ ચેતન અને અચેતન પ્રાણી ઊંઘતા હતા, ત્યારે પ્રજાઓનું સર્જન કરવા ઈચ્છી તેણે મહાન અને ઉગ્ર તપ કર્યું.

તસ્યૈવં તપ્યમાનસ્ય ન કિંચિત્સમવર્તત તતો દીર્ઘેણ કાલેન દુઃખાત્ક્રોધો વ્યજાયત

તે રીતે તપ કરતા છતાં કશું જ સર્જાયું નહીં; લાંબા સમય પછી દુઃખથી તેના મનમાં ક્રોધ જન્મ્યો.

ક્રોધાવિષ્ટસ્ય નેત્રાભ્યાં પ્રાપતન્નશ્રુબિન્દવઃ તતસ્તેભ્યો ઽશ્રુબિન્દુભ્યો ભૂતાઃ પ્રેતાસ્તદાભવન્

ક્રોધથી ભરાયેલા તેના નેત્રોમાંથી આંસુના ટીપાં પડ્યા; એ ટીપાંઓમાંથી ભૂત અને પ્રેત જન્મ્યા.

સર્વાંસ્તાનગ્રજાન્દૃષ્ટ્વા ભૂતપ્રેતનિશાચરાન્ અનિન્દત તદા દેવો બ્રહ્માત્માનમ્ અજો વિભુઃ

એ બધા ભૂત, પ્રેત અને રાત્રિમાં ફરતા વડીલ પ્રાણીઓને જોઈને, ભગવાન બ્રહ્માએ—અજ અને સર્વવ્યાપી—પોતાને દુષ્ય આપ્યો.

જહૌ પ્રાણાંશ્ ચ ભગવાન્ ક્રોધાવિષ્ટઃ પ્રજાપતિઃ તતઃ પ્રાણમયો રુદ્રઃ પ્રાદુરાસીત્પ્રભોર્મુખાત્

ક્રોધથી ભરાયેલા પ્રજાપતિએ પોતાના પ્રાણ ત્યાગ્યા; ત્યારબાદ ભગવાનના મુખમાંથી પ્રાણમય રુદ્ર પ્રગટ થયો.

અર્ધનારીશ્વરો ભૂત્વા બાલાર્કસદૃશદ્યુતિઃ તદૈકાદશધાત્માનં પ્રવિભજ્ય વ્યવસ્થિતઃ

પછી અર્ધનારીશ્વર બની, ઉગતા સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવી, તેણે પોતાને અગિયાર ભાગમાં વિભાજિત કરીને સ્થિર કર્યો.

અર્ધેનાંશેન સર્વાત્મા સસર્જાસૌ શિવામુમામ્ સા ચાસૃજત્તદા લક્ષ્મીં દુર્ગાં શ્રેષ્ઠાં સરસ્વતીમ્

પોતાના અર્ધાંશથી સર્વાત્માએ શિવા ઉમા સર્જી; અને તેણે પછી લક્ષ્મી, શ્રેષ્ઠ દુર્ગા અને સરસ્વતીને સર્જી.