લિઙ્ગપુરાણમ્

યોગ્યકર્મણ્યુપરતે લોકે નિષ્ક્રિયતાં ગતે કીટમૂષકસર્પાશ્ ચ ધર્ષયિષ્યન્તિ માનવાન્

યોગ્ય કામ બંધ થઈ જાય અને જગત નિષ્ક્રિય બની જાય, ત્યારે જીવાત, ઉંદર અને સાપ માનવને ત્રાસ આપશે.

સુભિક્ષં ક્ષેમમારોગ્યં સામર્થ્યં દુર્લભં તદા કૌશિકીં પ્રતિપત્સ્યન્તે દેશાન્ક્ષુદ્ભયપીડિતાઃ

ત્યારે સુખ, સુરક્ષા, આરોગ્ય અને ક્ષમતા દુર્લભ બની જશે; ભૂખ અને ભયથી પીડિત લોકો કૌશિકી પ્રદેશમાં આશરો શોધશે.

દુઃખેનાભિપ્લુતાનાં ચ પરમાયુઃ શતં તદા દૃશ્યન્તે ન ચ દૃશ્યન્તે વેદાઃ કલિયુગે ઽખિલાઃ

દુઃખથી વ્યાકુળ થયેલા લોકો માટે મહત્તમ આયુષ્ય સો વર્ષ રહેશે; ત્યારે કળીયુગમાં વેદો સંપૂર્ણ રીતે અદૃશ્ય થઈ જશે.

ઉત્સીદન્તિ તદા યજ્ઞાઃ કેવલાધર્મપીડિતાઃ કાષાયિણો ઽપ્યનિર્ગ્રન્થાઃ કાપાલીબહુલાસ્ત્વિહ

યજ્ઞો માત્ર અધર્મથી પીડાઈને નષ્ટ થઈ જશે; કાશાય વસ્ત્રધારી, બંધનરહિત અને બહુ કપાલધારી લોકો અહીં જોવા મળશે.

વેદવિક્રયિણશ્ચાન્યે તીર્થવિક્રયિણઃ પરે વર્ણાશ્રમાણાં યે ચાન્યે પાષણ્ડાઃ પરિપન્થિનઃ

કેટલાક વેદોનું વેચાણ કરશે, કેટલાક તીર્થોનું વેચાણ કરશે; અન્ય પાખંડી લોકો વર્ણ અને આશ્રમના નિયમોમાં વિઘ્ન લાવશે.

ઉત્પદ્યન્તે તદા તે વૈ સમ્પ્રાપ્તે તુ કલૌ યુગે અધીયન્તે તદા વેદાઞ્ શૂદ્રા ધર્માર્થકોવિદાઃ

કળીયુગ આવતાં, ત્યારે એવા લોકો જન્મે છે; એ સમયે, શૂદ્રો પણ ધર્મ અને ધનના જ્ઞાનમાં નિપુણ બનીને વેદોનું અધ્યયન કરે છે.

યજન્તે ચાશ્વમેધેન રાજાનઃ શૂદ્રયોનયઃ સ્ત્રીબાલગોવધં કૃત્વા હત્વા ચૈવ પરસ્પરમ્

શૂદ્ર વંશના રાજાઓ અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરે છે, અને સ્ત્રીઓ, બાળકો તથા ગાયોને મારી નાખે છે, તેમજ એકબીજાને પણ હત્યા કરે છે.

ઉપદ્રવાંસ્તથાન્યોન્યં સાધયન્તિ તદા પ્રજાઃ દુઃખપ્રભૂતમલ્પાયુર્ દેહોત્સાદઃ સરોગતા

એ સમયે લોકો એકબીજાને તકલીફ આપે છે; દુઃખ વધે છે, આયુષ્ય ઓછું થાય છે, શરીર ઝડપથી નાશ પામે છે અને બધા રોગોથી પીડાય છે.

અધર્માભિનિવેશિત્વાત્ તમોવૃત્તં કલૌ સ્મૃતમ્ પ્રજાસુ બ્રહ્મહત્યાદિ તદા વૈ સમ્પ્રવર્તતે

અધર્મમાં જ મન લગાવવાથી કળીયુગને અંધકારમય કહેવાય છે; ત્યારે લોકોમાં બ્રાહ્મણહત્યા અને બીજા પાપકાર્ય વધે છે.

તસ્માદાયુર્બલં રૂપં કલિં પ્રાપ્ય પ્રહીયતે તદા ત્વલ્પેન કાલેન સિદ્ધિં ગચ્છન્તિ માનવાઃ

કળીયુગમાં પ્રવેશતાં આયુષ્ય, બળ અને સૌંદર્ય ઘટી જાય છે; પછી થોડા જ સમયમાં માણસો પોતાનું અંત પામે છે.

ધન્યા ધર્મં ચરિષ્યન્તિ યુગાન્તે દ્વિજસત્તમાઃ શ્રુતિસ્મૃત્યુદિતં ધર્મં યે ચરન્ત્યનસૂયકાઃ

યુગના અંતે જે શ્રેષ્ઠ દ્વિજજન ધર્મનું પાલન કરે છે, અને જે લોકો શાસ્ત્રોમાં જણાવેલા ધર્મને નિર્દોષભાવથી અનુસરે છે, તેઓ ધન્ય છે.

ત્રેતાયાં વાર્ષિકો ધર્મો દ્વાપરે માસિકઃ સ્મૃતઃ યથાક્લેશં ચરન્પ્રાજ્ઞસ્ તદહ્ના પ્રાપ્નુતે કલૌ

ત્રેતાયુગમાં ધર્મ વર્ષમાં એકવાર પાળવામાં આવે છે; દ્વાપરયુગમાં માસે એકવાર; પણ કળીયુગમાં બુદ્ધિશાળી માણસો પોતાની તકલીફ પ્રમાણે રોજે રોજ ધર્મ પાળે છે.

એષા કલિયુગાવસ્થા સંધ્યાંશં તુ નિબોધ મે યુગે યુગે ચ હીયન્તે ત્રીંસ્ત્રીન્પાદાંસ્તુ સિદ્ધયઃ

આ કળીયુગની સ્થિતિ છે; હવે મારી પાસેથી એના સંધ્યાકાળ વિશે સાંભળો. દરેક યુગમાં પૂર્ણતા (સિદ્ધિ)ના ત્રણ ભાગ ઘટી જાય છે.

યુગસ્વભાવાઃ સંધ્યાસ્તુ તિષ્ઠન્તીહ તુ પાદશઃ સંધ્યાસ્વભાવાઃ સ્વાંશેષુ પાદશસ્તે પ્રતિષ્ઠિતાઃ

યુગોની અને એના સંધ્યાકાળની પ્રકૃતિ અહીં ચોથા ભાગ તરીકે રહે છે; સંધ્યાની પ્રકૃતિ પણ પોતાના ભાગમાં ચોથા ભાગથી સ્થિર છે.

એવં સંધ્યાંશકે કાલે સમ્પ્રાપ્તે તુ યુગાન્તિકે તેષાં શાસ્તા હ્યસાધૂનાં ભૂતાનાં નિધનોત્થિતઃ

આ રીતે, જ્યારે યુગના અંતે સંધ્યાકાળ આવે છે, ત્યારે દુષ્ટ જીવોના વિનાશ માટે તેમનો શાસક પ્રગટ થાય છે.

ગોત્રે ઽસ્મિન્વૈ ચન્દ્રમસો નામ્ના પ્રમિતિરુચ્યતે માનવસ્ય તુ સો ઽંશેન પૂર્વં સ્વાયંભુવે ઽન્તરે

આ ચંદ્રવંશમાં 'પ્રમિતિ' નામે એક પુરુષ કહેવાય છે; એ પૂર્વે સ્વાયંભુવ મન્વંતરમાં પણ અંશરૂપે માનવ હતો.

સમાઃ સ વિંશતિઃ પૂર્ણાઃ પર્યટન્વૈ વસુંધરામ્ અનુકર્ષન્ સ વૈ સેનાં સવાજિરથકુઞ્જરામ્

એ પુરુષ વીસ વર્ષ પૂરાં કરીને, ઘોડા, રથ અને હાથીવાળી સેના સાથે પૃથ્વી પર ફરતો રહે છે.

પ્રગૃહીતાયુધૈર્વિપ્રૈઃ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ સ તદા તૈઃ પરિવૃતો મ્લેચ્છાન્ હન્તિ સહસ્રશઃ

એ સમયે, શસ્ત્રધારી બ્રાહ્મણો સૈકડો અને હજારોની સંખ્યામાં તેની સાથે રહે છે; એ બધાની સાથે મળીને તે હજારો મ્લેચ્છોનો સંહાર કરે છે.

સ હત્વા સર્વશશ્ચૈવ રાજ્ઞસ્તાઞ્શૂદ્રયોનિજાન્ પાખણ્ડાંસ્તુ તતઃ સર્વાન્ નિઃશેષં કૃતવાન્ પ્રભુઃ

એ સર્વે શૂદ્રવંશી રાજાઓને મારીને, પછી એ સર્વે પાખંડી લોકોનો પણ સંપૂર્ણ નાશ કરે છે.

નાત્યર્થં ધાર્મિકા યે ચ તાન્ સર્વાન્ હન્તિ સર્વતઃ વર્ણવ્યત્યાસજાતાશ્ ચ યે ચ તાનનુજીવિનઃ

જે લોકો બહુ ધર્મનિષ્ઠ નથી, એવા બધાને એ સર્વત્ર મારી નાખે છે; તેમજ જાતિવ્યવસ્થામાં ભંગથી જન્મેલા અને તેમના અનુયાયીઓનો પણ નાશ કરે છે.

પ્રવૃત્તચક્રો બલવાન્ મ્લેચ્છાનામન્તકૃત્સ તુ અધૃષ્યઃ સર્વભૂતાનાં ચચારાથ વસુંધરામ્

કર્મનું ચક્ર ચાલી રહ્યું છે, એ શક્તિશાળી પુરુષ મ્લેચ્છોનો અંત કરે છે; બધા જીવોમાં અપરાજિત રહી, પછી પૃથ્વી પર વિહાર કરે છે.

માનવસ્ય તુ સો ઽંશેન દેવસ્યેહ વિજજ્ઞિવાન્ પૂર્વજન્મનિ વિષ્ણોસ્તુ પ્રમિતિર્નામ વીર્યવાન્

એ પુરુષ અંશરૂપે અહીં માનવ રૂપે જન્મે છે, પણ પૂર્વ જન્મમાં એ શક્તિશાળી 'પ્રમિતિ' દેવરૂપે, એટલે કે વિષ્ણુ તરીકે ઓળખાતા હતા.

ગોત્રતો વૈ ચન્દ્રમસઃ પૂર્ણે કલિયુગે પ્રભુઃ દ્વાત્રિંશે ઽભ્યુદિતે વર્ષે પ્રક્રાન્તો વિંશતિઃ સમાઃ

ચંદ્રવંશમાંથી, જ્યારે કળીયુગ પૂર્ણ થાય છે, ત્યારે એ પ્રભુ બત્રીસમાં વર્ષે પોતાની વીસ વર્ષની યાત્રા શરૂ કરે છે.

વિનિઘ્નન્સર્વભૂતાનિ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ કૃત્વા બીજાવશેષાં તુ પૃથિવીં ક્રૂરકર્મણઃ

એ ક્રૂર કર્મો દ્વારા, તેણે પૃથ્વી પર હજારો-લાખો જીવોને નાશ કરી નાખ્યા, ફક્ત બીજ જ બાકી રાખ્યા.

પરસ્પરનિમિત્તેન કોપેનાકસ્મિકેન તુ સ સાધયિત્વા વૃષલાન્ પ્રાયશસ્ તાન્ અધાર્મિકાન્

આપસી કારણો અને અચાનક ગુસ્સાથી, તેણે મોટાભાગના અધર્મી અને નીચ જાતિના લોકોને દમન કરી નાશ કરી દીધા.

ગઙ્ગાયમુનયોર્મધ્યે સ્થિતિં પ્રાપ્તઃ સહાનુગઃ તતો વ્યતીતે કાલે તુ સામાત્યઃ સહસૈનિકઃ

પછી તે પોતાના અનુયાયીઓ સાથે ગંગા અને યમુના વચ્ચે રહેવા ગયો; થોડો સમય પસાર થયા પછી, પોતાના મંત્રીઓ અને સૈનિકો સાથે ત્યાં જ રહ્યો.

ઉત્સાદ્ય પાર્થિવાન્ સર્વાન્ મ્લેચ્છાંશ્ચૈવ સહસ્રશઃ તત્ર સંધ્યાંશકે કાલે સમ્પ્રાપ્તે તુ યુગાન્તિકે

પછી તેણે બધા રાજાઓ અને હજારો વિદેશી લોકોને હરાવી નાખ્યા; યુગના અંતના સંધ્યાકાળે—

સ્થિતાસ્વલ્પાવશિષ્ટાસુ પ્રજાસ્વિહ ક્વચિત્ક્વચિત્ અપ્રગ્રહાસ્તતસ્તા વૈ લોભાવિષ્ટાસ્તુ કૃત્સ્નશઃ

જ્યારે અહીં-ત્યાં થોડા જ લોકો બચ્યા, ત્યારે બચેલા બધા લોભમાં ફસાઈ, સંપૂર્ણપણે અણઘડ બની ગયા.

ઉપહિંસન્તિ ચાન્યોન્યં પ્રણિપત્ય પરસ્પરમ્ અરાજકે યુગવશાત્ સંશયે સમુપસ્થિતે

તેઓ એકબીજાને નમન કર્યા પછી પણ એકબીજાને દુઃખ આપતા રહ્યા; રાજા વગર, યુગની અસરથી શંકા અને અસ્થિરતા છવાઈ ગઈ.