લિઙ્ગપુરાણમ્

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા પિતા મે લોકવિશ્રુતઃ શિલાદ ઇતિ પુણ્યાત્મા પુનઃ પ્રાહ શચીપતિમ્

મારા પિતા, જે શિલાદા નામે જગતમાં પ્રસિદ્ધ અને પુણ્યાત્મા હતા, એમણે એ વચન સાંભળી ફરી શચીપતિને કહ્યું.

ભગવન્નણ્ડયોનિત્વં પદ્મયોનિત્વમેવ ચ મહેશ્વરાઙ્ગયોનિત્વં શ્રુતં વૈ બ્રહ્મણો મયા

હે ભગવાન, મેં અંડમાંથી જન્મ, કમળમાંથી જન્મ અને મહેશ્વરના અંગમાંથી તથા બ્રહ્માના જન્મ વિશે સાંભળ્યું છે.

પુરા મહેન્દ્રદાયાદાદ્ ગદતશ્ચાસ્ય પૂર્વજાત્ નારદાદ્વૈ મહાબાહો કથમત્રાશુ નો વદ

હે મહાબળવાન, મહેન્દ્રના વંશમાંથી અને પૂર્વ જન્મોમાં પણ, નારદ પાસેથી મેં આ વાત સાંભળી છે; હવે અહીં એ કેવી રીતે થયું, તે તું જલ્દી કહો.

દાક્ષાયણી સા દક્ષો ઽપિ દેવઃ પદ્મોદ્ભવાત્મજઃ પૌત્રીકનકગર્ભસ્ય કથં તસ્યાઃ સુતો વિભુઃ

દક્ષાયણી દક્ષની પુત્રી છે અને કમળમાંથી જન્મેલો દેવ એનો પુત્ર છે; તો પછી એ સુવર્ણગર્ભની પુત્રી કેવી રીતે છે અને એ મહાન એનો પુત્ર કેવી રીતે છે?

સ્થાને સંશયિતું વિપ્ર તવ વક્ષ્યામિ કારણમ્ કલ્પે તત્પુરુષે વૃત્તં બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ

હે બ્રાહ્મણ, તને શંકા કરવી યોગ્ય છે; હું તને તેનું કારણ કહું છું. પુરુષ કલ્પમાં પરમેશ્વર બ્રહ્મા સાથે જે ઘટના થઈ, તે હતી.

સસર્જ સકલં ધ્યાત્વા બ્રહ્માણં પરમેશ્વરઃ જનાર્દનો જગન્નાથઃ કલ્પે વૈ મેઘવાહને

પરમેશ્વર જનાર્દને ધ્યાન કરીને, મેઘવાહન કલ્પમાં બ્રહ્મા સહિત બધાનું સર્જન કર્યું.

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ મેઘો ભૂત્વાવહદ્ધરમ્ નારાયણો મહાદેવં બહુમાનેન સાદરમ્

દિવ્ય હજાર વર્ષ સુધી, નારાયણે મેઘ બની મહાદેવને ખૂબ આદર અને માનથી ધારણ કર્યો.

દૃષ્ટ્વા ભાવં મહાદેવો હરેઃ સ્વાત્મનિ શઙ્કરઃ પ્રદદૌ તસ્ય સકલં સ્રષ્ટું વૈ બ્રહ્મણા સહ

હરિનો ભાવ પોતાના અંતરમાં જોઈ, મહાદેવ શંકરે બ્રહ્મા સાથે બધું સર્જન કરવાની શક્તિ આપી.

તદા તં કલ્પમાહુર્વૈ મેઘવાહનસંજ્ઞયા હિરણ્યગર્ભસ્તં દૃષ્ટ્વા તસ્ય દેહોદ્ભવસ્તદા

એ સમયે એ કલ્પને મેઘવાહન નામ મળ્યું; હિરણ્યગર્ભે તેને જોઈને એના શરીરમાંથી જન્મ લીધો.

જનાર્દનસુતઃ પ્રાહ તપસા પ્રાપ્ય શઙ્કરમ્ તવ વામાઙ્ગજો વિષ્ણુર્ દક્ષિણાઙ્ગભવો હ્યહમ્

જનાર્દનના પુત્રે તપ દ્વારા શંકરને પામી કહ્યું: 'વિષ્ણુ તારા ડાબા અંગમાંથી જન્મેલો છે અને હું જમણા અંગમાંથી જન્મેલો છું.'

મયા સહ જગત્સર્વં તથાપ્યસૃજદચ્યુતઃ જગન્મયો ઽવહદ્યસ્માન્ મેઘો ભૂત્વા દિવાનિશમ્

મારી સાથે અચ્યુતે આખું જગત સર્જ્યું; જગતરૂપ બની, તે મેઘ બની દિવસ-રાત અમને ધારણ કરતો હતો.

ભવન્તમવહદ્વિષ્ણુર્ દેવદેવં જગદ્ગુરુમ્ નારાયણાદપિ વિભો ભક્તો ઽહં તવ શઙ્કર

વિષ્ણુએ તમને, દેવોના દેવ, જગતના ગુરુને અહીં લાવ્યો. મહાન પ્રભુ, હું તો તમારો ભક્ત છું, નારાયણ કરતાં પણ વધારે, શંકર.

પ્રસીદ દેહિ મે સર્વં સર્વાત્મત્વં તવ પ્રભો તદાથ લબ્ધ્વા ભગવાન્ ભવાત્સર્વાત્મતાં ક્ષણાત્

પ્રભુ, કૃપા કરીને મને બધું આપો, કેમ કે તમે તો સર્વના આત્મા છો. પછી, જ્યારે તેને આ પ્રાપ્ત થયું, ત્યારે તે ધન્યજન ક્ષણે જ સર્વના આત્મા બની ગયો.

ત્વરમાણો ઽથ સંગમ્ય દદર્શ પુરુષોત્તમમ્ એકાર્ણવાલયે શુભ્રે ત્વ્ અન્ધકારે સુદારુણે

પછી તે ઝડપથી ત્યાં પહોંચ્યો અને એકમાત્ર મહાસાગરના શુદ્ધ નિવાસસ્થાનમાં, ભયાનક અંધકારમાં, પરમ પુરુષને જોયા.

હેમરત્નચિતે દિવ્યે મનસા ચ વિનિર્મિતે દુષ્પ્રાપ્યે દુર્જનૈઃ પુણ્યૈઃ સનકાદ્યૈરગોચરે

સુવર્ણ અને રત્નોથી શોભિત, મનથી રચાયેલ, દુર્જનો માટે અપ્રાપ્ય અને પુણ્યવાનો માટે જ પ્રાપ્ત, અને સનકાદિ પણ જ્યાં પહોંચી શકતા નથી, એવા દિવ્ય સ્થાનમાં.

જગદાવાસહૃદયં દદર્શ પુરુષં ત્વજઃ અનન્તભોગશય્યાયાં શાયિનં પઙ્કજેક્ષણમ્

અજન્માએ એ પુરુષને જોયો, જેના હૃદયમાં આખું જગત વસે છે, જે અનંત શેષનાગની શય્યામાં શોભાયમાન છે અને કમળ જેવી આંખો ધરાવે છે.

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મં ધારયન્તં ચતુર્ભુજમ્ સર્વાભરણસંયુક્તં શશિમણ્ડલસન્નિભમ્

જેના ચાર હાથોમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ છે, સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ છે અને ચંદ્રમંડળ જેવો તેજ ધરાવે છે.

શ્રીવત્સલક્ષણં દેવં પ્રસન્નાસ્યં જનાર્દનમ્ રમામૃદુકરામ્ભોજસ્પર્શરક્તપદામ્બુજમ્

શ્રીવત્સના ચિહ્નવાળા, પ્રસન્ન મુખવાળા, જનાર્દન દેવ, જેમના પગના કમળો લક્ષ્મીના કોમળ હાથે સ્પર્શાતા લાલા પડ્યા છે.

પરમાત્માનમીશાનં તમસા કાલરૂપિણમ્ રજસા સર્વલોકાનાં સર્ગલીલાપ્રવર્તકમ્

પરમાત્મા, ઈશાન, જે સમયરૂપ અંધકાર છે અને રાજસ ગુણથી સર્વ લોકની સર્જનલીલા ચલાવે છે.

સત્ત્વેન સર્વભૂતાનાં સ્થાપકં પરમેશ્વરમ્ સર્વાત્માનં મહાત્માનં પરમાત્માનમીશ્વરમ્

સત્વગુણથી સર્વ જીવોને સ્થિર રાખનાર, પરમેશ્વર, સર્વના આત્મા, મહાત્મા, પરમાત્મા અને ઈશ્વર.

ક્ષીરાર્ણવે ઽમૃતમયે શાયિનં યોગનિદ્રયા તં દૃષ્ટ્વા પ્રાહ વૈ બ્રહ્મા ભગવન્તં જનાર્દનમ્

ક્ષીરસાગરમાં, અમૃતમય શય્યામાં, યોગનિદ્રામાં શોભતા તેને જોઈને બ્રહ્માએ ભગવાન જનાર્દનને કહ્યું.

ગ્રસામિ ત્વાં પ્રસાદેન યથાપૂર્વં ભવાનહમ્ સ્મયમાનસ્તુ ભગવાન્ પ્રતિબુધ્ય પિતામહમ્

'પ્રભુ, તમારી કૃપાથી, હું તમને પહેલાંની જેમ સમાવી લઉં છું, કેમ કે હું તો તમે જ છું.' પણ ભગવાન સ્મિત સાથે પિતામહને જાગૃત કર્યા.

ઉદૈક્ષત મહાબાહુઃ સ્મિતમીષચ્ચકાર સઃ વિવેશ ચાણ્ડજં તં તુ ગ્રસ્તસ્તેન મહાત્મના

મહાબાહુએ તેને જોયો અને હળવું સ્મિત કર્યું, પછી એ અંડજમાં પ્રવેશ્યા અને એ મહાત્માએ તેને સમાવી લીધો.

તતસ્તં ચાસૃજદ્બ્રહ્મા ભ્રુવોર્મધ્યેન ચાચ્યુતમ્ સૃષ્ટસ્તેન હરિઃ પ્રેક્ષ્ય સ્થિતસ્તસ્યાથ સંનિધૌ

પછી બ્રહ્માએ ભ્રૂમધ્યથી અચ્યૂતને સર્જ્યા; હરી સર્જાયા પછી ત્યાં જ તેની સામે ઊભા રહ્યા.

એતસ્મિન્નન્તરે રુદ્રઃ સર્વદેવભવોદ્ભવઃ વિકૃતં રૂપમાસ્થાય પુરા દત્તવરસ્તયોઃ

એ વચ્ચે, સર્વ દેવોના જન્મદાતા રુદ્ર, જેમને અગાઉ વરદાન મળ્યું હતું, ભયાનક રૂપ ધારણ કરીને પ્રગટ થયા.

આગચ્છદ્યત્ર વૈ વિષ્ણુર્ વિશ્વાત્મા પરમેશ્વરઃ પ્રસાદમતુલં કર્તું બ્રહ્મણશ્ ચ હરેઃ પ્રભુઃ

ત્યાં વિશ્વાત્મા, પરમેશ્વર વિષ્ણુ આવ્યા, બ્રહ્મા અને હરી પર અનન્ય કૃપા કરવા.

તતઃ સમેત્ય તૌ દેવૌ સર્વદેવભવોદ્ભવમ્ અપશ્યતાં ભવં દેવં કાલાગ્નિસદૃશં પ્રભુમ્

પછી એ બે દેવો સાથે મળીને, સર્વ દેવોના જન્મસ્થાન એવા ભવને, જે સમયાગ્નિ જેવા પ્રભુ છે, જોયા.

તૌ તં તુષ્ટુવતુશ્ચૈવ શર્વમુગ્રં કપર્દિનમ્ પ્રણેમતુશ્ ચ વરદં બહુમાનેન દૂરતઃ

એ બંનેએ ઉગ્ર, જટાધારી શર્વને સ્તુતિ કરી અને દુરથી જ બહુ માનપૂર્વક વરદાતા પ્રભુને વંદન કર્યું.

ભવો ઽપિ ભગવાન્ દેવમ્ અનુગૃહ્ય પિતામહમ્ જનાર્દનં જગન્નાથસ્ તત્રૈવાન્તરધીયત

ભવ ભગવાને પિતામહ અને જગન્નાથ જનાર્દન પર કૃપા કરી, પછી ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયા.