લિઙ્ગપુરાણમ્

પ્રજાકામઃ શિલાદો ઽભૂત્ પિતા મમ મહામુને સો ઽપ્યન્ધઃ સુચિરં કલં તપસ્તેપે સુદુશ્ચરમ્

મારા પિતા શિલાદાએ સંતાનની ઈચ્છાથી, મહામુનિ, લાંબા સમય સુધી અંધ રહ્યા અને ખૂબ જ કઠિન તપ કર્યા.

તપતસ્તસ્ય તપસા સંતુષ્ટો વજ્રધૃક્ પ્રભુઃ શિલાદમાહ તુષ્ટો ઽસ્મિ વરયસ્વ વરાનિતિ

તેણે તપ કરીને ભગવાન વજ્રધારીને પ્રસન્ન કર્યા; તેઓએ શિલાદાને કહ્યું: 'હું તારા તપથી પ્રસન્ન છું, ઇચ્છિત વર માગ.'

તતઃ પ્રણમ્ય દેવેશં સહસ્રાક્ષં સહામરૈઃ પ્રોવાચ મુનિશાર્દૂલ કૃતાઞ્જલિપુટો હરિમ્

પછી, દેવોના દેવ સહસ્રાક્ષને અમરદેવતાઓ સાથે નમસ્કાર કરીને, મુનિશ્રેષ્ઠે હાથ જોડીને હરિને પ્રાર્થના કરી.

ભગવન્દેવતારિઘ્ન સહસ્રાક્ષ વરપ્રદ અયોનિજં મૃત્યુહીનં પુત્રમિચ્છામિ સુવ્રત

હે ભગવાન, દેવતાઓના દુશ્મનોને નાશ કરનાર, હજારો આંખો ધરાવનાર અને વરદાન આપનાર, હું એવો પુત્ર ઈચ્છું છું જે ગર્ભમાંથી જન્મેલો ન હોય અને જેને મૃત્યુ ન આવે, હે સદ્ગુણવંત!

પુત્રં દાસ્યામિ વિપ્રર્ષે યોનિજં મૃત્યુસંયુતમ્ અન્યથા તે ન દાસ્યામિ મૃત્યુહીના ન સન્તિ વૈ

હે વિદ્વાન બ્રાહ્મણ, હું તને એવો પુત્ર આપીશ જે ગર્ભમાંથી જન્મે અને મૃત્યુ પામે, બીજું શક્ય નથી, કારણ કે મૃત્યુથી મુક્ત કોઈ નથી.

ન દાસ્યતિ સુતં તે ઽત્ર મૃત્યુહીનમયોનિજમ્ પિતામહો ઽપિ ભગવાન્ કિમુતાન્યે મહામુને

હે મહામુની, અહીં તો ભગવાન પિતામહ પણ તને એવો પુત્ર આપી શકતા નથી જે ગર્ભમાંથી જન્મેલો ન હોય અને મૃત્યુથી મુક્ત હોય, તો બીજાઓ તો શું આપી શકે?

સો ઽપિ દેવઃ સ્વયં બ્રહ્મા મૃત્યુહીનો ન ચેશ્વરઃ યોનિજશ્ ચ મહાતેજાશ્ ચાણ્ડજઃ પદ્મસંભવઃ

એ ભગવાન બ્રહ્મા પણ મૃત્યુથી મુક્ત નથી, ન તો ઈશ્વર; તે ગર્ભમાંથી જન્મેલા છે, મહાતેજસ્વી છે, અંડમાંથી જન્મેલા અને કમળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા છે.

મહેશ્વરાઙ્ગજશ્ચૈવ ભવાન્યાસ્તનયઃ પ્રભુઃ તસ્યાપ્યાયુઃ સમાખ્યાતં પરાર્ધદ્વયસંમિતમ્

મહાદેવના અંગમાંથી જન્મેલો, ભવાનીનો પુત્ર પણ છે; એ પ્રભુનું આયુષ્ય પણ બે પરાર્ધ જેટલું કહેવાયું છે.

કોટિકોટિસહસ્રાણિ અહર્ભૂતાનિ યાનિ વૈ સમતીતાનિ કલ્પાનાં તાવચ્છેષાપરત્રયે

કેટલાક કરોડો કરોડો વર્ષો, જે કલ્પોના દિવસો ગણાય છે, પસાર થઈ ગયા છે; એ જ સમય ત્રણેય લોકમાં બાકી રહ્યો છે.

તસ્માદયોનિજે પુત્રે મૃત્યુહીને પ્રયત્નતઃ પરિત્યજાશાં વિપ્રેન્દ્ર ગૃહાણાત્મસમં સુતમ્

એટલે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, ગર્ભમાંથી જન્મેલો ન હોય અને મૃત્યુથી મુક્ત એવો પુત્ર મળવાની આશા તું છોડી દે અને તારા જેવો પુત્ર સ્વીકાર.

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા પિતા મે લોકવિશ્રુતઃ શિલાદ ઇતિ પુણ્યાત્મા પુનઃ પ્રાહ શચીપતિમ્

મારા પિતા, જે શિલાદા નામે જગતમાં પ્રસિદ્ધ અને પુણ્યાત્મા હતા, એમણે એ વચન સાંભળી ફરી શચીપતિને કહ્યું.

ભગવન્નણ્ડયોનિત્વં પદ્મયોનિત્વમેવ ચ મહેશ્વરાઙ્ગયોનિત્વં શ્રુતં વૈ બ્રહ્મણો મયા

હે ભગવાન, મેં અંડમાંથી જન્મ, કમળમાંથી જન્મ અને મહેશ્વરના અંગમાંથી તથા બ્રહ્માના જન્મ વિશે સાંભળ્યું છે.

પુરા મહેન્દ્રદાયાદાદ્ ગદતશ્ચાસ્ય પૂર્વજાત્ નારદાદ્વૈ મહાબાહો કથમત્રાશુ નો વદ

હે મહાબળવાન, મહેન્દ્રના વંશમાંથી અને પૂર્વ જન્મોમાં પણ, નારદ પાસેથી મેં આ વાત સાંભળી છે; હવે અહીં એ કેવી રીતે થયું, તે તું જલ્દી કહો.

દાક્ષાયણી સા દક્ષો ઽપિ દેવઃ પદ્મોદ્ભવાત્મજઃ પૌત્રીકનકગર્ભસ્ય કથં તસ્યાઃ સુતો વિભુઃ

દક્ષાયણી દક્ષની પુત્રી છે અને કમળમાંથી જન્મેલો દેવ એનો પુત્ર છે; તો પછી એ સુવર્ણગર્ભની પુત્રી કેવી રીતે છે અને એ મહાન એનો પુત્ર કેવી રીતે છે?

સ્થાને સંશયિતું વિપ્ર તવ વક્ષ્યામિ કારણમ્ કલ્પે તત્પુરુષે વૃત્તં બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ

હે બ્રાહ્મણ, તને શંકા કરવી યોગ્ય છે; હું તને તેનું કારણ કહું છું. પુરુષ કલ્પમાં પરમેશ્વર બ્રહ્મા સાથે જે ઘટના થઈ, તે હતી.

સસર્જ સકલં ધ્યાત્વા બ્રહ્માણં પરમેશ્વરઃ જનાર્દનો જગન્નાથઃ કલ્પે વૈ મેઘવાહને

પરમેશ્વર જનાર્દને ધ્યાન કરીને, મેઘવાહન કલ્પમાં બ્રહ્મા સહિત બધાનું સર્જન કર્યું.

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ મેઘો ભૂત્વાવહદ્ધરમ્ નારાયણો મહાદેવં બહુમાનેન સાદરમ્

દિવ્ય હજાર વર્ષ સુધી, નારાયણે મેઘ બની મહાદેવને ખૂબ આદર અને માનથી ધારણ કર્યો.

દૃષ્ટ્વા ભાવં મહાદેવો હરેઃ સ્વાત્મનિ શઙ્કરઃ પ્રદદૌ તસ્ય સકલં સ્રષ્ટું વૈ બ્રહ્મણા સહ

હરિનો ભાવ પોતાના અંતરમાં જોઈ, મહાદેવ શંકરે બ્રહ્મા સાથે બધું સર્જન કરવાની શક્તિ આપી.

તદા તં કલ્પમાહુર્વૈ મેઘવાહનસંજ્ઞયા હિરણ્યગર્ભસ્તં દૃષ્ટ્વા તસ્ય દેહોદ્ભવસ્તદા

એ સમયે એ કલ્પને મેઘવાહન નામ મળ્યું; હિરણ્યગર્ભે તેને જોઈને એના શરીરમાંથી જન્મ લીધો.

જનાર્દનસુતઃ પ્રાહ તપસા પ્રાપ્ય શઙ્કરમ્ તવ વામાઙ્ગજો વિષ્ણુર્ દક્ષિણાઙ્ગભવો હ્યહમ્

જનાર્દનના પુત્રે તપ દ્વારા શંકરને પામી કહ્યું: 'વિષ્ણુ તારા ડાબા અંગમાંથી જન્મેલો છે અને હું જમણા અંગમાંથી જન્મેલો છું.'

મયા સહ જગત્સર્વં તથાપ્યસૃજદચ્યુતઃ જગન્મયો ઽવહદ્યસ્માન્ મેઘો ભૂત્વા દિવાનિશમ્

મારી સાથે અચ્યુતે આખું જગત સર્જ્યું; જગતરૂપ બની, તે મેઘ બની દિવસ-રાત અમને ધારણ કરતો હતો.

ભવન્તમવહદ્વિષ્ણુર્ દેવદેવં જગદ્ગુરુમ્ નારાયણાદપિ વિભો ભક્તો ઽહં તવ શઙ્કર

વિષ્ણુએ તમને, દેવોના દેવ, જગતના ગુરુને અહીં લાવ્યો. મહાન પ્રભુ, હું તો તમારો ભક્ત છું, નારાયણ કરતાં પણ વધારે, શંકર.

પ્રસીદ દેહિ મે સર્વં સર્વાત્મત્વં તવ પ્રભો તદાથ લબ્ધ્વા ભગવાન્ ભવાત્સર્વાત્મતાં ક્ષણાત્

પ્રભુ, કૃપા કરીને મને બધું આપો, કેમ કે તમે તો સર્વના આત્મા છો. પછી, જ્યારે તેને આ પ્રાપ્ત થયું, ત્યારે તે ધન્યજન ક્ષણે જ સર્વના આત્મા બની ગયો.

ત્વરમાણો ઽથ સંગમ્ય દદર્શ પુરુષોત્તમમ્ એકાર્ણવાલયે શુભ્રે ત્વ્ અન્ધકારે સુદારુણે

પછી તે ઝડપથી ત્યાં પહોંચ્યો અને એકમાત્ર મહાસાગરના શુદ્ધ નિવાસસ્થાનમાં, ભયાનક અંધકારમાં, પરમ પુરુષને જોયા.

હેમરત્નચિતે દિવ્યે મનસા ચ વિનિર્મિતે દુષ્પ્રાપ્યે દુર્જનૈઃ પુણ્યૈઃ સનકાદ્યૈરગોચરે

સુવર્ણ અને રત્નોથી શોભિત, મનથી રચાયેલ, દુર્જનો માટે અપ્રાપ્ય અને પુણ્યવાનો માટે જ પ્રાપ્ત, અને સનકાદિ પણ જ્યાં પહોંચી શકતા નથી, એવા દિવ્ય સ્થાનમાં.

જગદાવાસહૃદયં દદર્શ પુરુષં ત્વજઃ અનન્તભોગશય્યાયાં શાયિનં પઙ્કજેક્ષણમ્

અજન્માએ એ પુરુષને જોયો, જેના હૃદયમાં આખું જગત વસે છે, જે અનંત શેષનાગની શય્યામાં શોભાયમાન છે અને કમળ જેવી આંખો ધરાવે છે.

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મં ધારયન્તં ચતુર્ભુજમ્ સર્વાભરણસંયુક્તં શશિમણ્ડલસન્નિભમ્

જેના ચાર હાથોમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળ છે, સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ છે અને ચંદ્રમંડળ જેવો તેજ ધરાવે છે.

શ્રીવત્સલક્ષણં દેવં પ્રસન્નાસ્યં જનાર્દનમ્ રમામૃદુકરામ્ભોજસ્પર્શરક્તપદામ્બુજમ્

શ્રીવત્સના ચિહ્નવાળા, પ્રસન્ન મુખવાળા, જનાર્દન દેવ, જેમના પગના કમળો લક્ષ્મીના કોમળ હાથે સ્પર્શાતા લાલા પડ્યા છે.

પરમાત્માનમીશાનં તમસા કાલરૂપિણમ્ રજસા સર્વલોકાનાં સર્ગલીલાપ્રવર્તકમ્

પરમાત્મા, ઈશાન, જે સમયરૂપ અંધકાર છે અને રાજસ ગુણથી સર્વ લોકની સર્જનલીલા ચલાવે છે.