લિઙ્ગપુરાણમ્

શ્રુત્વાનુગૃહ્ય તં વિપ્રો દધીચસ્તપતાં વરઃ રાજાનં મુનિશાર્દૂલઃ શશાપ ચ સુરોત્તમાન્

મુનિશ્રેષ્ઠ દધીચિએ રાજાને અને ઉત્તમ દેવતાઓને શ્રાપ આપ્યો, રાજાની વાત સાંભળી અને સ્વીકારી.

રુદ્રકોપાગ્નિના દેવાઃ સદેવેન્દ્રા મુનીશ્વરૈઃ ધ્વસ્તા ભવન્તુ દેવેન વિષ્ણુના ચ સમન્વિતાઃ

રુદ્રના રોષની અગ્નિથી, દેવતાઓ, ઇન્દ્ર અને મહામુનિઓ સહિત, ભગવાન અને વિષ્ણુ સાથે વિનાશ પામે.

પ્રજાપતેર્ મખે પુણ્યે દક્ષસ્ય સુમહાત્મનઃ એવં શપ્ત્વા ક્ષુપં પ્રેક્ષ્ય પુનરાહ દ્વિજોત્તમઃ

પ્રજાપતિ દક્ષના પવિત્ર યજ્ઞમાં, એમ કહીને દધીચિએ કષુપ તરફ જોઈને ફરી બોલ્યા, દ્વિજશ્રેષ્ઠ.

દેવૈશ્ ચ પૂજ્યા રાજેન્દ્ર નૃપૈશ્ ચ વિવિધૈર્ગણૈઃ બ્રાહ્મણા એવ રાજેન્દ્ર બલિનઃ પ્રભવિષ્ણવઃ

રાજાધિરાજ, દેવતાઓ રાજાઓ અને વિવિધ ગણે પૂજવા યોગ્ય છે, પણ બ્રાહ્મણો જ સાચા બળવાન અને શક્તિશાળી છે.

ઇત્યુક્ત્વા સ્વોટજં વિપ્રઃ પ્રવિવેશ મહાદ્યુતિઃ દધીચમભિવન્દ્યૈવ જગામ સ્વં નૃપઃ ક્ષયમ્

આ રીતે કહી, તેજસ્વી મુનિ પોતાના આશ્રમમાં ગયા; રાજાએ દધીચિને નમન કરીને પોતાના ઘર તરફ પાછા ફર્યા.

તદેવ તીર્થમભવત્ સ્થાનેશ્વરમિતિ સ્મૃતમ્ સ્થાનેશ્વરમ્ અનુપ્રાપ્ય શિવસાયુજ્યમ્ આપ્નુયાત્

એzelfde સ્થાન પવિત્ર તીર્થ બન્યું, જેને સ્થાનેશ્વર કહે છે; જે સ્થાનેશ્વર પહોંચે છે, તે શિવસાયુજ્ય પામે છે.

કથિતસ્તવ સંક્ષેપાદ્ વિવાદઃ ક્ષુબ્દધીચયોઃ પ્રભાવશ્ ચ દધીચસ્ય ભવસ્ય ચ મહામુને

હવે, સંક્ષિપ્તમાં, તને કષુપ અને દધીચિ વચ્ચેનો વિવાદ અને દધીચિ તથા ભવની મહિમા કહી આપી.

ય ઇદં કીર્તયેદ્દિવ્યં વિવાદં ક્ષુબ્દધીચયોઃ જિત્વાપમૃત્યું દેહાન્તે બ્રહ્મલોકં પ્રયાતિ સઃ

જે કોઈ કષુપ અને દધીચિ વચ્ચેનો આ દિવ્ય વિવાદ વાંચે છે, તે અકાળમૃત્યુને જીતે છે અને શરીર છોડ્યા પછી બ્રહ્મલોક પામે છે.

ય ઇદં કીર્ત્ય સંગ્રામં પ્રવિશેત્તસ્ય સર્વદા નાસ્તિ મૃત્યુભયં ચૈવ વિજયી ચ ભવિષ્યતિ

જે આ યુદ્ધનું વર્ણન કરીને યુદ્ધમાં જાય છે, તેને ક્યારેય મૃત્યુનો ભય રહેતો નથી અને તે હંમેશા વિજયી બને છે.

ભવાન્કથમનુપ્રાપ્તો મહાદેવમુમાપતિમ્ શ્રોતુમિચ્છામિ તત્સર્વં વક્તુમર્હસિ મે પ્રભો

તમે મહાદેવ, ઉમાપતિને કેવી રીતે મળ્યા? એ બધું હું સાંભળવા ઈચ્છું છું, કૃપા કરીને મને બધું કહો, પ્રભુ.

પ્રજાકામઃ શિલાદો ઽભૂત્ પિતા મમ મહામુને સો ઽપ્યન્ધઃ સુચિરં કલં તપસ્તેપે સુદુશ્ચરમ્

મારા પિતા શિલાદાએ સંતાનની ઈચ્છાથી, મહામુનિ, લાંબા સમય સુધી અંધ રહ્યા અને ખૂબ જ કઠિન તપ કર્યા.

તપતસ્તસ્ય તપસા સંતુષ્ટો વજ્રધૃક્ પ્રભુઃ શિલાદમાહ તુષ્ટો ઽસ્મિ વરયસ્વ વરાનિતિ

તેણે તપ કરીને ભગવાન વજ્રધારીને પ્રસન્ન કર્યા; તેઓએ શિલાદાને કહ્યું: 'હું તારા તપથી પ્રસન્ન છું, ઇચ્છિત વર માગ.'

તતઃ પ્રણમ્ય દેવેશં સહસ્રાક્ષં સહામરૈઃ પ્રોવાચ મુનિશાર્દૂલ કૃતાઞ્જલિપુટો હરિમ્

પછી, દેવોના દેવ સહસ્રાક્ષને અમરદેવતાઓ સાથે નમસ્કાર કરીને, મુનિશ્રેષ્ઠે હાથ જોડીને હરિને પ્રાર્થના કરી.

ભગવન્દેવતારિઘ્ન સહસ્રાક્ષ વરપ્રદ અયોનિજં મૃત્યુહીનં પુત્રમિચ્છામિ સુવ્રત

હે ભગવાન, દેવતાઓના દુશ્મનોને નાશ કરનાર, હજારો આંખો ધરાવનાર અને વરદાન આપનાર, હું એવો પુત્ર ઈચ્છું છું જે ગર્ભમાંથી જન્મેલો ન હોય અને જેને મૃત્યુ ન આવે, હે સદ્ગુણવંત!

પુત્રં દાસ્યામિ વિપ્રર્ષે યોનિજં મૃત્યુસંયુતમ્ અન્યથા તે ન દાસ્યામિ મૃત્યુહીના ન સન્તિ વૈ

હે વિદ્વાન બ્રાહ્મણ, હું તને એવો પુત્ર આપીશ જે ગર્ભમાંથી જન્મે અને મૃત્યુ પામે, બીજું શક્ય નથી, કારણ કે મૃત્યુથી મુક્ત કોઈ નથી.

ન દાસ્યતિ સુતં તે ઽત્ર મૃત્યુહીનમયોનિજમ્ પિતામહો ઽપિ ભગવાન્ કિમુતાન્યે મહામુને

હે મહામુની, અહીં તો ભગવાન પિતામહ પણ તને એવો પુત્ર આપી શકતા નથી જે ગર્ભમાંથી જન્મેલો ન હોય અને મૃત્યુથી મુક્ત હોય, તો બીજાઓ તો શું આપી શકે?

સો ઽપિ દેવઃ સ્વયં બ્રહ્મા મૃત્યુહીનો ન ચેશ્વરઃ યોનિજશ્ ચ મહાતેજાશ્ ચાણ્ડજઃ પદ્મસંભવઃ

એ ભગવાન બ્રહ્મા પણ મૃત્યુથી મુક્ત નથી, ન તો ઈશ્વર; તે ગર્ભમાંથી જન્મેલા છે, મહાતેજસ્વી છે, અંડમાંથી જન્મેલા અને કમળમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા છે.

મહેશ્વરાઙ્ગજશ્ચૈવ ભવાન્યાસ્તનયઃ પ્રભુઃ તસ્યાપ્યાયુઃ સમાખ્યાતં પરાર્ધદ્વયસંમિતમ્

મહાદેવના અંગમાંથી જન્મેલો, ભવાનીનો પુત્ર પણ છે; એ પ્રભુનું આયુષ્ય પણ બે પરાર્ધ જેટલું કહેવાયું છે.

કોટિકોટિસહસ્રાણિ અહર્ભૂતાનિ યાનિ વૈ સમતીતાનિ કલ્પાનાં તાવચ્છેષાપરત્રયે

કેટલાક કરોડો કરોડો વર્ષો, જે કલ્પોના દિવસો ગણાય છે, પસાર થઈ ગયા છે; એ જ સમય ત્રણેય લોકમાં બાકી રહ્યો છે.

તસ્માદયોનિજે પુત્રે મૃત્યુહીને પ્રયત્નતઃ પરિત્યજાશાં વિપ્રેન્દ્ર ગૃહાણાત્મસમં સુતમ્

એટલે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, ગર્ભમાંથી જન્મેલો ન હોય અને મૃત્યુથી મુક્ત એવો પુત્ર મળવાની આશા તું છોડી દે અને તારા જેવો પુત્ર સ્વીકાર.

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા પિતા મે લોકવિશ્રુતઃ શિલાદ ઇતિ પુણ્યાત્મા પુનઃ પ્રાહ શચીપતિમ્

મારા પિતા, જે શિલાદા નામે જગતમાં પ્રસિદ્ધ અને પુણ્યાત્મા હતા, એમણે એ વચન સાંભળી ફરી શચીપતિને કહ્યું.

ભગવન્નણ્ડયોનિત્વં પદ્મયોનિત્વમેવ ચ મહેશ્વરાઙ્ગયોનિત્વં શ્રુતં વૈ બ્રહ્મણો મયા

હે ભગવાન, મેં અંડમાંથી જન્મ, કમળમાંથી જન્મ અને મહેશ્વરના અંગમાંથી તથા બ્રહ્માના જન્મ વિશે સાંભળ્યું છે.

પુરા મહેન્દ્રદાયાદાદ્ ગદતશ્ચાસ્ય પૂર્વજાત્ નારદાદ્વૈ મહાબાહો કથમત્રાશુ નો વદ

હે મહાબળવાન, મહેન્દ્રના વંશમાંથી અને પૂર્વ જન્મોમાં પણ, નારદ પાસેથી મેં આ વાત સાંભળી છે; હવે અહીં એ કેવી રીતે થયું, તે તું જલ્દી કહો.

દાક્ષાયણી સા દક્ષો ઽપિ દેવઃ પદ્મોદ્ભવાત્મજઃ પૌત્રીકનકગર્ભસ્ય કથં તસ્યાઃ સુતો વિભુઃ

દક્ષાયણી દક્ષની પુત્રી છે અને કમળમાંથી જન્મેલો દેવ એનો પુત્ર છે; તો પછી એ સુવર્ણગર્ભની પુત્રી કેવી રીતે છે અને એ મહાન એનો પુત્ર કેવી રીતે છે?

સ્થાને સંશયિતું વિપ્ર તવ વક્ષ્યામિ કારણમ્ કલ્પે તત્પુરુષે વૃત્તં બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ

હે બ્રાહ્મણ, તને શંકા કરવી યોગ્ય છે; હું તને તેનું કારણ કહું છું. પુરુષ કલ્પમાં પરમેશ્વર બ્રહ્મા સાથે જે ઘટના થઈ, તે હતી.

સસર્જ સકલં ધ્યાત્વા બ્રહ્માણં પરમેશ્વરઃ જનાર્દનો જગન્નાથઃ કલ્પે વૈ મેઘવાહને

પરમેશ્વર જનાર્દને ધ્યાન કરીને, મેઘવાહન કલ્પમાં બ્રહ્મા સહિત બધાનું સર્જન કર્યું.

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ મેઘો ભૂત્વાવહદ્ધરમ્ નારાયણો મહાદેવં બહુમાનેન સાદરમ્

દિવ્ય હજાર વર્ષ સુધી, નારાયણે મેઘ બની મહાદેવને ખૂબ આદર અને માનથી ધારણ કર્યો.

દૃષ્ટ્વા ભાવં મહાદેવો હરેઃ સ્વાત્મનિ શઙ્કરઃ પ્રદદૌ તસ્ય સકલં સ્રષ્ટું વૈ બ્રહ્મણા સહ

હરિનો ભાવ પોતાના અંતરમાં જોઈ, મહાદેવ શંકરે બ્રહ્મા સાથે બધું સર્જન કરવાની શક્તિ આપી.

તદા તં કલ્પમાહુર્વૈ મેઘવાહનસંજ્ઞયા હિરણ્યગર્ભસ્તં દૃષ્ટ્વા તસ્ય દેહોદ્ભવસ્તદા

એ સમયે એ કલ્પને મેઘવાહન નામ મળ્યું; હિરણ્યગર્ભે તેને જોઈને એના શરીરમાંથી જન્મ લીધો.