લિઙ્ગપુરાણમ્

કિરીટી પદ્મહસ્તશ્ ચ સર્વાભરણભૂષિતઃ પીતાંબરશ્ ચ ભગવાન્ દેવૈર્દૈત્યૈશ્ ચ સંવૃતઃ

ભગવાને મસ્તક પર મુગટ, હાથમાં કમળ, સર્વ આભૂષણોથી શોભિત, પીળાં વસ્ત્રો પહેરેલા અને દેવો-દૈત્યોની વચ્ચે દર્શન આપ્યું.

પ્રદદૌ દર્શનં તસ્મૈ દિવ્યં વૈ ગરુડધ્વજઃ દિવ્યેન દર્શનેનૈવ દૃષ્ટ્વા દેવં જનાર્દનમ્

ગરુડધ્વજે ભગવાને તેને દિવ્ય દર્શન આપ્યું; એ દિવ્ય રૂપે જનાર્દન ભગવાનને જોઈને તે આનંદિત થયો.

તુષ્ટાવ વાગ્ભિર્ ઇષ્ટાભિઃ પ્રણમ્ય ગરુડધ્વજમ્ ત્વમાદિસ્ત્વમનાદિશ્ ચ પ્રકૃતિસ્ત્વં જનાર્દનઃ

તેને પસંદ શબ્દોથી સ્તુતિ કરી, નમન કરીને કહ્યું: 'તમે આરંભ પણ છો અને અનંત પણ છો, તમે જ સર્વનું મૂળ છો, હે જનાર્દન.'

પુરુષસ્ત્વં જગન્નાથો વિષ્ણુર્વિશ્વેશ્વરો ભવાન્ યો ઽયં બ્રહ્માસિ પુરુષો વિશ્વમૂર્તિઃ પિતામહઃ

તમે પુરુષ છો, જગતના સ્વામી છો, વિષ્ણુ છો, સર્વના ઇશ્વર છો; તમે જ બ્રહ્મા, પુરુષ, વિશ્વરૂપ અને પિતામહ છો.

તત્ત્વમાદ્યં ભવાનેવ પરં જ્યોતિર્જનાર્દન પરમાત્મા પરં ધામ શ્રીપતે ભૂપતે પ્રભો

હે શ્રીપતિ, ભૂપતિ, પ્રભુ! તમે જ આદિ તત્ત્વ, પરમ પ્રકાશ, પરમાત્મા અને પરમ ધામ છો.

ત્વત્ક્રોધસંભવો રુદ્રસ્ તમસા ચ સમાવૃતઃ ત્વત્પ્રસાદાજ્જગદ્ધાતા રજસા ચ પિતામહઃ

તમારા ક્રોધથી રુદ્ર ઉત્પન્ન થાય છે, જે અંધકારથી ઘેરાયેલો છે; અને તમારા પ્રસાદથી જગતના સર્જનહાર બ્રહ્મા, રજોગુણથી જન્મે છે.

ત્વત્પ્રસાદાત્સ્વયં વિષ્ણુઃ સત્ત્વેન પુરુષોત્તમઃ કાલમૂર્તે હરે વિષ્ણો નારાયણ જગન્મય

તમારા પ્રસાદથી વિષ્ણુ પોતે સત્ત્વગુણથી પુરુષોત્તમ બને છે; હે હરી, વિષ્ણુ, નારાયણ, સમયરૂપ, જગતરૂપ, તમને વંદન.

મહાંસ્ તથા ચ ભૂતાદિસ્ તન્માત્રાણીન્દ્રિયાણિ ચ ત્વયૈવાધિષ્ઠિતાન્યેવ વિશ્વમૂર્તે મહેશ્વર

પાંચ મહાભૂત, તન્માત્રા અને ઇન્દ્રિયો બધું જ તમારી સ્થાપના છે, હે વિશ્વરૂપ મહેશ્વર.

મહાદેવ જગન્નાથ પિતામહ જગદ્ગુરો પ્રસીદ દેવદેવેશ પ્રસીદ પરમેશ્વર

હે મહાદેવ, જગન્નાથ, પિતામહ, જગતગુરુ, દેવોના દેવ, પરમેશ્વર, કૃપા કરો.

પ્રસીદ ત્વં જગન્નાથ શરણ્યં શરણં ગતઃ વૈકુણ્ઠ શૌરે સર્વજ્ઞ વાસુદેવ મહાભુજ

હે જગન્નાથ, કૃપા કરો; હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું, હે વૈકુંઠ, શૌરી, સર્વજ્ઞ, વાસુદેવ, મહાબાહુ.

સંકર્ષણ મહાભાગ પ્રદ્યુમ્ન પુરુષોત્તમ અનિરુદ્ધ મહાવિષ્ણો સદા વિષ્ણો નમો ઽસ્તુ તે

હે સંકર્ષણ, મહાભાગ્યશાળી, હે પ્રદ્યુમ્ન, પુરુષોત્તમ, અનિરુદ્ધ, મહાવીષ્ણુ, હંમેશા વિષ્ણુ, તમને વંદન.

વિષ્ણો તવાસનં દિવ્યમ્ અવ્યક્તં મધ્યતો વિભુઃ સહસ્રફણસંયુક્તસ્ તમોમૂર્તિર્ધરાધરઃ

હે વિષ્ણુ, તમારું દિવ્ય આસન અવ્યક્ત છે, મધ્યમાં સર્વવ્યાપક ભગવાન છે, જે હજાર ફણાવાળો છે, અંધકારરૂપ છે અને ધરાને ધારણ કરનાર છે.

અધશ્ ચ ધર્મો દેવેશ જ્ઞાનં વૈરાગ્યમેવ ચ ઐશ્વર્યમાસનસ્યાસ્ય પાદરૂપેણ સુવ્રત

હે દેવોના સ્વામી, નીચે ધર્મ, જ્ઞાન અને વૈરાગ્ય છે; હે સુવ્રત, આ આસનના પગરૂપે તમારું ઐશ્વર્ય છે.

સપ્તપાતાલપાદસ્ત્વં ધરાજઘનમેવ ચ વાસાંસિ સાગરાઃ સપ્ત દિશશ્ચૈવ મહાભુજાઃ

તમારા પગ સાત પાતાળ છે, પીઠ ધરા છે, સાત સાગરો તમારા વસ્ત્ર છે અને દિશાઓ તમારી મહાન બાહુઓ છે.

દ્યૌર્મૂર્ધા તે વિભો નાભિઃ ખં વાયુર્નાસિકાં ગતઃ નેત્રે સોમશ્ ચ સૂર્યશ્ ચ કેશા વૈ પુષ્કરાદયઃ

હે સર્વવ્યાપક, આકાશ તમારું માથું છે, નાભિ ખાલી જગ્યા છે, પવન તમારી નાસિકામાં જાય છે, ચંદ્ર અને સૂર્ય તમારી આંખો છે અને વાળ નિલોત્પલ વગેરે પુષ્પ છે.

નક્ષત્રતારકા દ્યૌશ્ ચ ગ્રૈવેયકવિભૂષણમ્ કથં સ્તોષ્યામિ દેવેશં પૂજ્યશ્ ચ પુરુષોત્તમઃ

નક્ષત્રો, તારાઓ અને આકાશ તમારી ગળાની શોભા છે; હે દેવોના સ્વામી, પૂજનીય પુરુષોત્તમ, હું તમને કેવી રીતે સ્તુતિ કરી શકું?

શ્રદ્ધયા ચ કૃતં દિવ્યં યચ્ છ્રુતં યચ્ચ કીર્તિતમ્ યદિષ્ટં તત્ક્ષમસ્વેશ નારાયણ નમો ઽસ્તુ તે

શ્રદ્ધાથી જે કઈ દિવ્ય કાર્ય થયું છે, જે સાંભળ્યું કે કીર્તન કર્યું છે, તેમાં જો કશું ખોટું થયું હોય તો, હે નારાયણ, કૃપા કરીને માફ કરો. તમને વંદન છે.

ઇદં તુ વૈષ્ણવં સ્તોત્રં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ક્ષુપેણ પરિકીર્તિતમ્

આ વૈષ્ણવ સ્તોત્ર સર્વ પાપોનું નાશ કરે છે; જે કોઈ આનું પઠન કે શ્રવણ કરે છે, ભલે થોડીવાર જ કહેલું હોય,

શ્રાવયેદ્વા દ્વિજાન્ ભક્ત્યા વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

અથવા ભક્તિપૂર્વક દ્વિજોને સંભળાવે છે, તે વિષ્ણુલોકને પામે છે.

સમ્પૂજ્ય ચૈવં ત્રિદશેશ્વરાદ્યૈઃ સ્તુત્વા સ્તુતં દેવમજેયમીશમ્ વિજ્ઞાપયામાસ નિરીક્ષ્ય ભક્ત્યા જનાર્દનાય પ્રણિપત્ય મૂર્ધ્ના

આ રીતે ત્રિદશેશ અને અન્ય દેવતાઓએ અજય ભગવાનની પૂજા કરીને, ભક્તિપૂર્વક મસ્તક નમાવી જનાર્દનને જાણ કરી.

ભગવન્બ્રાહ્મણઃ કશ્ચિદ્ દધીચ ઇતિ વિશ્રુતઃ ધર્મવેત્તા વિનીતાત્મા સખા મમ પુરાભવત્

હે ભગવાન, દધીચ નામે એક પ્રસિદ્ધ બ્રાહ્મણ હતો, જે ધર્મને જાણતો, વિનયી અને પહેલેથી જ મારો મિત્ર હતો.

અવધ્યઃ સર્વદા સર્વૈઃ શઙ્કરાર્ચનતત્પરઃ સાવજ્ઞં વામપાદેન સ માં મૂર્ધ્નિ સદસ્યથ

તે હંમેશા સર્વે માટે અજય હતો, શંકરપૂજામાં તત્પર હતો; તેણે સભામાં અપમાનથી ડાબા પગથી મારા માથા પર માર્યું.

તાડયામાસ દેવેશ વિષ્ણો વિશ્વજગત્પતે ઉવાચ ચ મદાવિષ્ટો ન બિભેમીતિ સર્વતઃ

હે દેવોના સ્વામી, હે વિષ્ણુ, હે વિશ્વના સ્વામી, તેણે મને માર્યું અને ઘમંડમાં બધાને કહ્યું કે, 'હું ક્યાંયે ડરતો નથી.'

જેતુમિચ્છામિ તં વિપ્રં દધીચં જગદીશ્વર યથા હિતં તથા કર્તું ત્વમર્હસિ જનાર્દન

હે જગતના સ્વામી, હું એ બ્રાહ્મણ દધીચને જીતવા ઇચ્છું છું; હે જનાર્દન, જે યોગ્ય હોય તે તમે કરો.

જ્ઞાત્વા સો ઽપિ દધીચસ્ય હ્ય્ અવધ્યત્વં મહાત્મનઃ સસ્માર ચ મહેશસ્ય પ્રભાવમતુલં હરિઃ

દધીચ મહાત્માની અજયતા જાણી, હરિએ મહેશની અસમાન શક્તિનું સ્મરણ કર્યું.

એવં સ્મૃત્વા હરિઃ પ્રાહ બ્રહ્મણઃ ક્ષુતસંભવમ્ વિપ્રાણાં નાસ્તિ રાજેન્દ્ર ભયમેત્ય મહેશ્વરમ્

આ રીતે સ્મરણ કરીને હરિએ કહ્યું: 'હે રાજા, બ્રહ્માના ભૂખથી જન્મેલા બ્રાહ્મણોને મહેશ્વરથી કોઈ ભય નથી.'

વિશેષાદ્રુદ્રભક્તાનામ્ અભયં સર્વદા નૃપ નીચાનામપિ સર્વત્ર દધીચસ્યાસ્ય કિં પુનઃ

હે રાજા, ખાસ કરીને રુદ્રભક્તો માટે તો સર્વત્ર અને હંમેશા નિર્ભયતા છે, નિકૃષ્ટ માટે પણ; તો પછી દધીચનું શું કહેવું?

તસ્માત્તવ મહાભાગ વિજયો નાસ્તિ ભૂપતે દુઃખં કરોમિ વિપ્રસ્ય શાપાર્થં સસુરસ્ય મે

હે મહાભાગ્યશાળી, તેથી, હે રાજા, તને વિજય મળવાનો નથી; હું દેવતાઓ સાથે બ્રાહ્મણને દુઃખ આપીને તેને શાપ આપાવું છું.

ભવિતા તસ્ય શાપેન દક્ષયજ્ઞે સુરૈઃ સમમ્ વિનાશો મમ રાજેન્દ્ર પુનરુત્થાનમેવ ચ

તેના શાપથી, હે રાજા, દક્ષયજ્ઞમાં દેવતાઓ સાથે મારો વિનાશ થશે અને પછી ફરીથી ઉદ્ભવ થશે.