લિઙ્ગપુરાણમ્

ત્વં ચ લોકહિતાર્થાય ભૂતાનિ પરિષિઞ્ચસિ મહેશ્વર મહાભાગ પ્રભો શુભનિરીક્ષક

લોકોના કલ્યાણ માટે, મહેશ્વર, મહાભાગ્યશાળી પ્રભુ, તમે શુભ દૃષ્ટિથી બધાં જીવોમાં શાંતિ વરસાવો છો.

આજ્ઞાપય વયં નાથ કર્તારો વચનં તવ ભૂતકોટિસહસ્રેષુ રૂપકોટિશતેષુ ચ

હમને આદેશ આપો, નાથ, અમે તમારું વચન પાળવા તૈયાર છીએ. લાખો જાતિના જીવોમાં અને હજારો રૂપોમાં—

અન્તં ગન્તું ન શક્તાઃ સ્મ દેવદેવ નમો ઽસ્તુ તે

દેવાદિદેવ, અમે તમારો અંત સુધી પહોંચી શકતા નથી; તમને વંદન છે.

તતસ્તુતોષ ભગવાન્ અનુગૃહ્ય મહેશ્વરઃ સ્તુતિં શ્રુત્વા સ્તુતસ્તેષામ્ ઇદં વચનમબ્રવીત્

પછી ભગવાન મહેશ્વરે, તેમની સ્તુતિ સાંભળી, પ્રસન્ન થઈને કૃપા કરી, એમને આ શબ્દો કહ્યા.

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ યુષ્માભિઃ કીર્તિતં સ્તવમ્ શ્રાવયેદ્વા દ્વિજાન્વિપ્રો ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

જે કોઈ પણ તમારી દ્વારા ગવાયેલું આ સ્તોત્ર વાંચે કે સાંભળે, અથવા દ્વિજોને સંભળાવે, તે ગણપતિનું સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે.

વક્ષ્યામિ વો હિતં પુણ્યં ભક્તાનાં મુનિપુઙ્ગવાઃ સ્ત્રીલિઙ્ગમખિલં દેવી પ્રકૃતિર્મમ દેહજા

હું તમને ભક્તો માટે કલ્યાણકારી અને પવિત્ર વાત કહું છું, મુનિશ્રેષ્ઠો: આખું સ્ત્રીત્વ એ દેવી છે, જે મારા શરીરથી જન્મી છે.

પુંલ્લિઙ્ગં પુરુષો વિપ્રા મમ દેહસમુદ્ભવઃ ઉભાભ્યામેવ વૈ સૃષ્ટિર્ મમ વિપ્રા ન સંશયઃ

પુરુષત્વ એ પુરુષ છે, વિદ્વાનો, જે મારા શરીરથી ઉત્પન્ન થયો છે; અને બંનેથી જ મારી સૃષ્ટિ થાય છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.

ન નિન્દેદ્યતિનં તસ્માદ્ દિગ્વાસસમનુત્તમમ્ બાલોન્મત્તવિચેષ્ટં તુ મત્પરં બ્રહ્મવાદિનમ્

તેથી, કોઈએ યતિ, દિશાઓને વસ્ત્ર બનાવનાર, બાળક, પાગલ કે મારા પરમ ભક્ત બ્રહ્મવેદીનું નિંદન કરવું નહીં.

યે હિ માં ભસ્મનિરતા ભસ્મના દગ્ધકિલ્બિષાઃ યથોક્તકારિણો દાન્તા વિપ્રા ધ્યાનપરાયણાઃ

જે લોકો મને ભજતા રહે છે, ભસ્મમાં લિપ્ત છે, જેમના પાપો ભસ્મથી દહાય છે, નિયમિત વર્તે છે, સંયમી છે અને ધ્યાનમાં તલિન છે—

મહાદેવપરા નિત્યં ચરન્તો હ્યૂર્ધ્વરેતસઃ અર્ચયન્તિ મહાદેવં વાઙ્મનઃકાયસંયતાઃ

જે લોકો હંમેશા મહાદેવમાં તલિન છે, ઉર્ધ્વરેતસ છે, વાણી, મન અને શરીર પર સંયમ રાખીને મહાદેવની પૂજા કરે છે—

રુદ્રલોકમનુપ્રાપ્ય ન નિવર્તન્તિ તે પુનઃ તસ્માદેતદ્વ્રતં દિવ્યમ્ અવ્યક્તં વ્યક્તલિઙ્ગિનઃ

તેઓ રુદ્રલોક પ્રાપ્ત કરીને ફરી પાછા આવતાં નથી; તેથી, આ વ્રત દિવ્ય છે, ગુપ્ત છે અને પ્રગટ લિંગધારી માટે છે.

ભસ્મવ્રતાશ્ ચ મુણ્ડાશ્ ચ વ્રતિનો વિશ્વરૂપિણઃ ન તાન્પરિવદેદ્વિદ્વાન્ ન ચૈતાન્નાભિલઙ્ઘયેત્

ભસ્મ ધારણ કરનારા, મુંડન કરનારા અને વિવિધ પ્રકારના વ્રત ધારણ કરનારા લોકોનું વિદ્વાન માણસે કદી અપમાન કરવું નહિ અને એમના ભોજનનો પણ તિરસ્કાર કરવો નહિ.

ન હસેન્નાપ્રિયં બ્રૂયાદ્ અમુત્રેહ હિતાર્થવાન્ યસ્તાન્નિન્દતિ મૂઢાત્મા મહાદેવં સ નિન્દતિ

એમના પર હસવું નહિ, કે કડવી વાત પણ નહિ કહેવી, અહીં કે ક્યાંય પણ, દુભાવનાથી. જે મૂર્ખ એમનો અપમાન કરે છે, એ મહાદેવનું જ અપમાન કરે છે.

યસ્ ત્વેતાન્ પૂજયેન્ નિત્યં સ પૂજયતિ શઙ્કરમ્ એવમેષ મહાદેવો લોકાનાં હિતકામ્યયા

જે વ્યક્તિ આવા લોકોની હંમેશા પૂજા કરે છે, એ ખરેખર શંકરની જ પૂજા કરે છે; આવું કરીને મહાદેવ જગતના કલ્યાણ માટે ઇચ્છે છે.

યુગે યુગે મહાયોગી ક્રીડતે ભસ્મગુણ્ઠિતઃ એવં ચરત ભદ્રં વસ્ તતઃ સિદ્ધિમવાપ્સ્યથ

દરેક યુગમાં, મહાયોગી ભસ્મથી ઢંકાયેલો આવી રીતે વિહાર કરે છે; હે શુભજનો, તમે પણ આવું જ વર્તન કરો, તો નિશ્ચિતે સિદ્ધિ મેળવો છો.

અતુલમિહ મહાભયપ્રણાશહેતું શિવકથિતં પરમં પદં વિદિત્વા વ્યપગતભવલોભમોહચિત્તાઃ પ્રણિપતિતાઃ સહસા શિરોભિર્ ઉગ્રમ્

શિવે જે સર્વોત્તમ અવસ્થાનું વર્ણન કર્યું છે, જે અતુલ્ય છે અને મહાભયને નાશ પામાડે છે, એ જાણીને, જે લોકોના મનમાંથી સંસારની મોહ, લોભ અને મોહ દૂર થઈ ગયા છે, તેઓ તુરંત જ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધરાવનારા ભગવાનને માથે વંદન કરે છે.

તતઃ પ્રમુદિતા વિપ્રાઃ શ્રુત્વૈવં કથિતં તદા ગન્ધોદકૈઃ સુશુદ્ધૈશ્ ચ કુશપુષ્પવિમિશ્રિતૈઃ

પછી, એ બ્રાહ્મણો, આ ઉપદેશ સાંભળી આનંદિત થયા અને શુદ્ધ ચંદનનું પાણી, કુશ અને ફૂલો સાથે મિક્સ કરીને—

સ્નાપયન્તિ મહાકુમ્ભૈર્ અદ્ભિર્ એવ મહેશ્વરમ્ ગાયન્તિ વિવિધૈર્ગુહ્યૈર્ હુંકારૈશ્ચાપિ સુસ્વરૈઃ

મહાકુંભોમાંથી પાણી લઈને મહાદેવને અભિષેક કરે છે અને વિવિધ ગુપ્ત સ્તોત્રો તથા મધુર 'હું' ધ્વનિ સાથે ગાન કરે છે.

નમો દેવાધિદેવાય મહાદેવાય વૈ નમઃ અર્ધનારીશરીરાય સાંખ્યયોગપ્રવર્તિને

દેવોના દેવને નમસ્કાર, મહાદેવને નમસ્કાર, અર્ધનારી સ્વરૂપ ધરાવનારા અને સાંખ્ય તથા યોગના પ્રેરકને નમસ્કાર.

મેઘવાહનકૃષ્ણાય ગજચર્મનિવાસિને કૃષ્ણાજિનોત્તરીયાય વ્યાલયજ્ઞોપવીતિને

મેઘ પર સવાર, કાળી કાંતિ ધરાવનારા, હાથીની ચામડી પહેરનાર, કૃષ્ણમૃગચર્મ ઉપર પહેરનાર અને સાપને યજ્ઞોપવિત રૂપે ધારણ કરનારને નમસ્કાર.

સુરચિતસુવિચિત્રકુણ્ડલાય સુરચિતમાલ્યવિભૂષણાય તુભ્યમ્ મૃગપતિવરચર્મવાસસે ચ પ્રથિતયશસે નમો ઽસ્તુ શઙ્કરાય

દેવો દ્વારા બનાવેલા સુંદર કુંડળ અને માળાથી શોભિત, મૃગપતિની ચામડી પહેરનાર અને સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ એવા શંકરને નમસ્કાર.

તતસ્ તાન્ સ મુનીન્ પ્રીતઃ પ્રત્યુવાચ મહેશ્વરઃ પ્રીતો ઽસ્મિ તપસા યુષ્માન્ વરં વૃણુત સુવ્રતાઃ

પછી મહાદેવ પ્રસન્ન થઈને એ ઋષિઓને કહ્યુઃ 'હું તમારી તપસ્યાથી પ્રસન્ન છું; હે સદ્ગુણવંતો, ઈચ્છિત વર માગો.'

તતસ્તે મુનયઃ સર્વે પ્રણિપત્ય મહેશ્વરમ્ ભૃગ્વઙ્ગિરા વસિષ્ઠશ્ ચ વિશ્વામિત્રસ્તથૈવ ચ

ત્યારે બધા ઋષિઓ—ભૃગુ, અંગિરા, વસિષ્ઠ અને વિશ્વામિત્ર—મહેશ્વરને વંદન કરવા લાગ્યા.

ગૌતમો ઽત્રિઃ સુકેશશ્ ચ પુલસ્ત્યઃ પુલહઃ ક્રતુઃ મરીચિઃ કશ્યપઃ કણ્વઃ સંવર્તશ્ ચ મહાતપાઃ

ગૌતમ, અત્રિ, સુકેશ, પુલસ્ત્ય, પુલહ, ક્રતુ, મરીચિ, કશ્યપ, કણ્વ અને મહાતપસ્વી સંવર્ત—

તે પ્રણમ્ય મહાદેવમ્ ઇદં વચનમબ્રુવન્ ભસ્મસ્નાનં ચ નગ્નત્વં વામત્વં પ્રતિલોમતા

તેઓએ મહાદેવને વંદન કરીને કહ્યું: 'ભસ્મસ્નાન, નિર્વસ્ત્રતા, વામમાર્ગ અને વિરુદ્ધ વર્તન—આમાંથી શું કરવું અને શું ટાળવું, એ જાણવા ઈચ્છીએ છીએ.'

સેવ્યાસેવ્યત્વમેવં ચ હ્ય્ એતદિચ્છામ વેદિતુમ્ તતસ્તેષાં વચઃ શ્રુત્વા ભગવાન્પરમેશ્વરઃ

એમનું વચન સાંભળી, ભગવાન પરમેશ્વરે—

સસ્મિતં પ્રાહ સમ્પ્રેક્ષ્ય સર્વાન્મુનિવરાંસ્તદા

હસતાં હસતાં, બધા શ્રેષ્ઠ ઋષિઓને જોઈને, પછી વાત શરૂ કરી.

એતદ્વઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કથા સર્વસ્વમદ્ય વૈ અગ્નિર્હ્યહં સોમકર્તા સોમશ્ચાગ્નિમુપાશ્રિતઃ

હવે હું તમને આ કથા કહું છું, જે મારું સર્વસ્વ છે: હું અગ્નિ છું, સોમનો સર્જક છું અને સોમ પણ અગ્નિ પર આધાર રાખે છે.

કૃતમેતદ્વહત્યગ્નિર્ ભૂયો લોકસમાશ્રયાત્ અસકૃત્ત્વગ્નિના દગ્ધં જગત્ સ્થાવરજઙ્ગમમ્

આ જગતને અગ્નિ ધારણ કરે છે અને જગતના કલ્યાણ માટે, સ્થાવર અને જંગમ સર્વ પ્રાણીઓ અનેક વખત અગ્નિથી દગ્ધ થયા છે.