લિઙ્ગપુરાણમ્

સર્વે પ્રાઞ્જલયો ભૂત્વા શૂલપાણિં પ્રપદ્યત તતો દ્રક્ષ્યથ દેવેશં દુર્દર્શમકૃતાત્મભિઃ

બધા હાથ જોડીને, શૂળધારી ભગવાન પાસે જાઓ; પછી તમે એ દેવોના દેવને જોશો, જેને અશુદ્ધ મનવાળા લોકો જોઈ શકતા નથી.

યં દૃષ્ટ્વા સર્વમજ્ઞાનમ્ અધર્મશ્ ચ પ્રણશ્યતિ તતઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા બ્રહ્માણમમિતૌજસમ્

જેને જોવાથી બધું અજ્ઞાન અને અધર્મ નાશ પામે છે, પછી અમાપ તેજ ધરાવતા બ્રહ્માને પ્રદક્ષિણ કરો.

સમ્પ્રસ્થિતા વનૌકાસ્તે દેવદારુવનં તતઃ આરાધયિતુમારબ્ધા બ્રહ્મણા કથિતં યથા

પછી એ વનવાસીઓ દેવદારુ વનમાં ગયા, અને બ્રહ્માએ જેમ કહ્યું તેમ પૂજા શરૂ કરી.

સ્થણ્ડિલેષુ વિચિત્રેષુ પર્વતાનાં ગુહાસુ ચ નદીનાં ચ વિવિક્તેષુ પુલિનેષુ શુભેષુ ચ

વિભિન્ન વેદીઓ પર, પર્વતોની ગુફાઓમાં, અને નદીઓના એકાંત અને પવિત્ર કિનારાઓ પર—

શૈવાલશોભનાઃ કેચિત્ કેચિદન્તર્જલેશયાઃ કેચિદ્દર્ભાવકાશાસ્તુ પાદાઙ્ગુષ્ઠાગ્રધિષ્ઠિતાઃ

કેટલાંક સુંદર શૈવાળથી શોભતા, કેટલાંક થોડા જળથી ભીના, કેટલાંક દર્ભના આસન પર, અને કેટલાંક માત્ર પગના અંગૂઠા પર ઊભા—

દન્તોલૂખલિનસ્ત્વન્યે અશ્મકુટ્ટાસ્ તથા પરે સ્થાનવીરાસનાસ્ત્વન્યે મૃગચર્યારતાઃ પરે

કેટલાંક દાંતોના ઓખળ પર બેઠેલા, કેટલાંક પથ્થર પર બેઠેલા, કેટલાંક ઊભા રહીને આસન ધરાવતા, અને કેટલાંક મૃગ જેવી ચર્યા કરતા આનંદ પામતા—

કાલં નયન્તિ તપસા પૂજયા ચ મહાધિયઃ એવં સંવત્સરે પૂર્ણે વસન્તે સમુપસ્થિતે

એ મહાન બુદ્ધિવાળા લોકો તપ અને પૂજામાં સમય વિતાવતા; આમ, એક વર્ષ પૂરું થતાં અને વસંત ઋતુ આવતા—

તતસ્તેષાં પ્રસાદાર્થં ભક્તાનામ્ અનુકમ્પયા દેવઃ કૃતયુગે તસ્મિન્ ગિરૌ હિમવતઃ શુભે

પછી, ભક્તો પર કૃપા કરવા અને પ્રસન્ન થવા માટે, એ દેવ કૃત યુગમાં એ પવિત્ર હિમાલય પર્વત પર આવ્યા—

દેવદારુવનં પ્રાપ્તઃ પ્રસન્નઃ પરમેશ્વરઃ ભસ્મપાંસૂપદિગ્ધાઙ્ગો નગ્નો વિકૃતલક્ષણઃ

પ્રસન્ન પરમેશ્વર દેવદારુ વનમાં આવ્યા, તેમના અંગ પર ભસ્મ અને ધૂળ લિપ્ત હતી, તેઓ નિર્વસ્ત્ર અને અનોખા લક્ષણો ધરાવતા હતા.

ઉલ્મુકવ્યગ્રહસ્તશ્ ચ રક્તપિઙ્ગલલોચનઃ ક્વચિચ્ચ હસતે રૌદ્રં ક્વચિદ્ગાયતિ વિસ્મિતઃ

હાથમાં અગ્નિધારી લાકડી પકડીને, લાલ-પિંગળ આંખોવાળા, ક્યારેક ભયાનક હાસ્ય કરતા, તો ક્યારેક આશ્ચર્યથી ગીત ગાતા.

ક્વચિન્નૃત્યતિ શૃઙ્ગારં ક્વચિદ્રૌતિ મુહુર્મુહુઃ આશ્રમે હ્યટતે ભૈક્ષ્યં યાચતે ચ પુનઃ પુનઃ

ક્યારેક શૃંગારિક નૃત્ય કરતા, ક્યારેક વારંવાર ગર્જના કરતા; આશ્રમમાં ફરતા અને વારંવાર ભિક્ષા માંગતા.

માયાં કૃત્વા તથારૂપાં દેવસ્તદ્વનમ્ આગતઃ તતસ્તે મુનયઃ સર્વે તુષ્ટુવુશ્ ચ સમાહિતાઃ

દેવએ એવી માયા રચી અને એ વનમાં આવ્યા; પછી બધા મુનિઓ એકાગ્ર ચિત્તથી તેમનું સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.

અદ્ભિર્ વિવિધમાલ્યૈશ્ ચ ધૂપૈર્ગન્ધૈસ્તથૈવ ચ સપત્નીકા મહાભાગાઃ સપુત્રાઃ સપરિચ્છદાઃ

પાણી, વિવિધ ફૂલોની માળાઓ, ધૂપ અને સુગંધથી, પત્ની, પુત્ર અને સેવકો સાથે, એ મહાભાગ્યશાળી લોકો—

મુનયસ્તે તથા વાગ્ભિર્ ઈશ્વરં ચેદમ્ અબ્રુવન્ અજ્ઞાનાદ્દેવદેવેશ યદસ્માભિર્ અનુષ્ઠિતમ્

એ મુનિઓએ ભગવાનને આ રીતે સંબોધન કર્યું: 'હે દેવોના દેવ, અમારે અજ્ઞાનતા વડે જે કંઈ થયું—'

કર્મણા મનસા વાચા તત્સર્વં ક્ષન્તુમર્હસિ ચરિતાનિ વિચિત્રાણિ ગુહ્યાનિ ગહનાનિ ચ

'કર્મથી, મનથી કે વાણીથી, જે કંઈ થયું હોય તે બધું માફ કરો; અમારા કર્મો અનેક પ્રકારના, ગુપ્ત અને ઊંડા રહ્યા છે.'

બ્રહ્માદીનાં ચ દેવાનાં દુર્વિજ્ઞેયાનિ તે હર અગતિં તે ન જાનીમો ગતિં નૈવ ચ નૈવ ચ

હે હર, બ્રહ્મા સહિતના દેવતાઓ માટે પણ તારી લીલા સમજવી અઘરી છે; તું ક્યાંથી આવે છે કે ક્યાં જાય છે, એ અમને જરા પણ ખબર નથી.

વિશ્વેશ્વર મહાદેવ યો ઽસિ સો ઽસિ નમો ઽસ્તુ તે સ્તુવન્તિ ત્વાં મહાત્માનો દેવદેવં મહેશ્વરમ્

હે સર્વના સ્વામી, મહાદેવ, તું જે છે એ જ છે—તને વંદન! મહાન આત્માઓ તને, દેવોના દેવ, મહેશ્વર તરીકે સ્તુતિ કરે છે.

નમો ભવાય ભવ્યાય ભાવનાયોદ્ભવાય ચ અનન્તબલવીર્યાય ભૂતાનાં પતયે નમઃ

ભવને, શુભને, સર્વના કારણ અને આધારને, અનંત બળ અને શક્તિ ધરાવનારા, સર્વ જીવના સ્વામી, તને repeatedly વંદન.

સંહર્ત્રે ચ પિશઙ્ગાય અવ્યયાય વ્યયાય ચ ગઙ્ગાસલિલધારાય આધારાય ગુણાત્મને

વિનાશક, પીળાશ પડછાયાવાળા, અવિનાશી અને વિનાશી, ગંગાજળ ધારણ કરનાર, આધાર અને ગુણોના સ્વરૂપને વંદન.

ત્ર્યંબકાય ત્રિનેત્રાય ત્રિશૂલવરધારિણે કન્દર્પાય હુતાશાય નમો ઽસ્તુ પરમાત્મને

ત્ર્યંબક, ત્રિનેત્રધારી, ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર, કામદેવ, અગ્નિ અને પરમાત્મા—તને repeatedly વંદન.

શઙ્કરાય વૃષાઙ્કાય ગણાનાં પતયે નમઃ દણ્ડહસ્તાય કાલાય પાશહસ્તાય વૈ નમઃ

શંકર, વૃષભ ચિહ્નવાળા, ગણોના સ્વામી, દંડ ધારણ કરનાર, સમય અને પાશ ધરાવનારા—તમને repeatedly વંદન.

વેદમન્ત્રપ્રધાનાય શતજિહ્વાય વૈ નમઃ ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ સ્થાવરં જઙ્ગમં ચ યત્

વેદમંત્રોમાં શ્રેષ્ઠ, શતજિહ્વાવાળા, ભૂત, ભવ્ય અને ભવિષ્ય, સ્થાવર અને જંગમ જે કઈ છે, એ બધાને repeatedly વંદન.

તવ દેહાત્સમુત્પન્નં દેવ સર્વમિદં જગત્ પાસિ હંસિ ચ ભદ્રં તે પ્રસીદ ભગવંસ્તતઃ

દેવ, તારા શરીરમાંથી આ આખું જગત ઉત્પન્ન થયું છે; તું તેનું રક્ષણ અને વિનાશ કરે છે—હમેશા શુભ રહે, હે ભગવાન, કૃપા કર.

અજ્ઞાનાદ્યદિ વિજ્ઞાનાદ્ યત્ કિંચિત્ કુરુતે નરઃ તત્સર્વં ભગવાનેવ કુરુતે યોગમાયયા

માણસ અજ્ઞાનથી કે જ્ઞાનથી જે કંઈ કરે છે, એ બધું, હે ભગવાન, તું જ તારી યોગમાયાથી કરાવે છે.

એવં સ્તુત્વા તુ મુનયઃ પ્રહૃષ્ટૈરન્તરાત્મભિઃ યાચન્ત તપસા યુક્તાઃ પશ્યામસ્ત્વાં યથાપુરા

આ રીતે તારી સ્તુતિ કરીને, આનંદિત અંતરાત્માવાળા ઋષિઓ તપસ્યા સાથે તારી પાસે આવ્યા અને વિનંતી કરી: 'અમે તને ફરીથી પહેલા જેવું જોઈ શકીએ.'

તતો દેવઃ પ્રસન્નાત્મા સ્વમેવાસ્થાય શઙ્કરઃ રૂપં ત્ર્યક્ષં ચ સંદ્રષ્ટું દિવ્યં ચક્ષુરદાત્પ્રભુઃ

પછી પ્રસન્ન મનવાળા ભગવાન શંકરે પોતાનું સ્વરૂપ ધારણ કરીને તેમને ત્રિનેત્રવાળું દિવ્ય રૂપ જોવા માટે દિવ્ય દૃષ્ટિ આપી.

લબ્ધદૃષ્ટ્યા તયા દૃષ્ટ્વા દેવદેવં ત્રિયંબકમ્ પુનસ્તુષ્ટુવુરીશાનં દેવદારુવનૌકસઃ

એ દિવ્ય દૃષ્ટિથી તેમણે દેવોના દેવ ત્ર્યંબકને જોયા અને દારુવનમાં રહેતા એ ઋષિઓએ ફરી ભગવાનની સ્તુતિ કરી.

નમો દિગ્વાસસે નિત્યં કૃતાન્તાય ત્રિશૂલિને વિકટાય કરાલાય કરાલવદનાય ચ

દિશાઓને વસ્ત્ર બનાવનાર, હંમેશા મૃત્યુ, ત્રિશૂલધારી, ભયાનક અને ભયાવહ મુખ ધરાવનારા—તમને સતત વંદન.

અરૂપાય સુરૂપાય વિશ્વરૂપાય તે નમઃ કટઙ્કટાય રુદ્રાય સ્વાહાકારાય વૈ નમઃ

રૂપરહિત, સુંદર, સર્વરૂપ ધરાવનારા, ઘંટાવાળા, રુદ્ર અને સ્વાહા સ્વરૂપને repeatedly વંદન.