લિઙ્ગપુરાણમ્

યત્ર તિષ્ઠતિ તદ્બ્રહ્મ યોગેન તુ સમન્વિતમ્ તસ્માદ્ધિ દેવદેવેશમ્ ઈશાનં પ્રભુમવ્યયમ્

જે જગ્યાએ તે બ્રહ્મ યોગથી યુક્ત રહે છે, ત્યાં દેવોના દેવ, ઈશાન, અવિનાશી પ્રભુનું પૂજન કરવું.

આરાધયન્તિ વિપ્રેન્દ્રા જિતક્રોધા જિતેન્દ્રિયાઃ લિઙ્ગં કૃત્વા યથાન્યાયં સર્વલક્ષણસંયુતમ્

જે વિદ્વાન બ્રાહ્મણોએ ક્રોધ અને ઇન્દ્રિયોને જીત્યા છે, તેઓ સર્વ લક્ષણોથી યુક્ત યોગ્ય લિંગની પૂજા કરે છે.

અઙ્ગુષ્ઠમાત્રં સુશુભં સુવૃત્તં સર્વસંમતમ્ સમનાભં તથાષ્ટાસ્રં ષોડશાસ્રમ્ અથાપિ વા

લિંગ અંગૂઠા જેટલું સુંદર, ગોળ, સર્વેને પસંદ પડે એવું, સમાન ઊંચાઈનું, પિંડિકા આઠકોણી કે સોળકોણી હોય એવું હોવું જોઈએ.

સુવૃત્તં મણ્ડલં દિવ્યં સર્વકામફલપ્રદમ્ વેદિકા દ્વિગુણા તસ્ય સમા વા સર્વસંમતા

પિંડિકા સારી રીતે ગોળ, દિવ્ય અને સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરનાર હોવી જોઈએ; તેની તળેટી બે ગણી કે સમાન પહોળાઈની, સર્વેને માન્ય હોય એવી હોવી જોઈએ.

ગોમુખી ચ ત્રિભાગૈકા વેદ્યા લક્ષણસંયુતા પટ્ટિકા ચ સમન્તાદ્વૈ યવમાત્રા દ્વિજોત્તમાઃ

પિંડિકા ગોમુખી, ત્રીજું ભાગ, શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને ચારેય બાજુએ જવાર જેટલી પહોળી પટ્ટી ધરાવતી હોવી જોઈએ, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો.

સૌવર્ણં રાજતં શૈલં કૃત્વા તામ્રમયં તથા વેદિકાયાશ્ ચ વિસ્તારં ત્રિગુણં વૈ સમન્તતઃ

તે સોનાની, ચાંદીની, પથ્થરની કે તાંબાની બનાવી શકાય છે; પિંડિકાની પહોળાઈ ત્રણ ગણી હોવી જોઈએ.

વર્તુલં ચતુરસ્રં વા ષડસ્રં વા ત્રિરસ્રકમ્ સમન્તાન્નિર્વ્રણં શુભ્રં લક્ષણૈસ્તત્ સુલક્ષિતમ્

તે ગોળ, ચોરસ, છકોણી કે ત્રિકોણી, સર્વ બાજુથી નિર્વિકાર, તેજસ્વી અને શુભ લક્ષણોથી સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ.

પ્રતિષ્ઠાપ્ય યથાન્યાયં પૂજાલક્ષણસંયુતમ્ કલશં સ્થાપયેત્તસ્ય વેદિમધ્યે તથા દ્વિજાઃ

યોગ્ય રીતથી પૂજાના લક્ષણો ધરાવતો કલશ સ્થાપિત કરી, એ કલશને વેદી વચ્ચે મૂકો, હે દ્વિજો.

સહિરણ્યં સબીજં ચ બ્રહ્મભિશ્ ચાભિમન્ત્રિતમ્ સેચયેચ્ચ તતો લિઙ્ગં પવિત્રૈઃ પઞ્ચભિઃ શુભૈઃ

સોનાં અને બીજોથી ભરેલો, બ્રાહ્મણો દ્વારા મંત્રોચ્ચારથી પવિત્ર કરાયેલો એ કલશ, પછી પવિત્ર અને શુભ એવા પાંચ પદાર્થોથી લિંગને સ્નાન કરાવો.

પૂજયેચ્ચ યથાલાભં તતઃ સિદ્ધિમવાપ્સ્યથ સમાહિતાઃ પૂજયધ્વં સપુત્રાઃ સહ બન્ધુભિઃ

પોતાની શક્તિ પ્રમાણે પૂજા કરો; પછી તમને સિદ્ધિ મળશે. એકાગ્ર ચિત્તથી, તમારા પુત્રો અને સંબંધીઓ સાથે મળીને પૂજા કરો.

સર્વે પ્રાઞ્જલયો ભૂત્વા શૂલપાણિં પ્રપદ્યત તતો દ્રક્ષ્યથ દેવેશં દુર્દર્શમકૃતાત્મભિઃ

બધા હાથ જોડીને, શૂળધારી ભગવાન પાસે જાઓ; પછી તમે એ દેવોના દેવને જોશો, જેને અશુદ્ધ મનવાળા લોકો જોઈ શકતા નથી.

યં દૃષ્ટ્વા સર્વમજ્ઞાનમ્ અધર્મશ્ ચ પ્રણશ્યતિ તતઃ પ્રદક્ષિણં કૃત્વા બ્રહ્માણમમિતૌજસમ્

જેને જોવાથી બધું અજ્ઞાન અને અધર્મ નાશ પામે છે, પછી અમાપ તેજ ધરાવતા બ્રહ્માને પ્રદક્ષિણ કરો.

સમ્પ્રસ્થિતા વનૌકાસ્તે દેવદારુવનં તતઃ આરાધયિતુમારબ્ધા બ્રહ્મણા કથિતં યથા

પછી એ વનવાસીઓ દેવદારુ વનમાં ગયા, અને બ્રહ્માએ જેમ કહ્યું તેમ પૂજા શરૂ કરી.

સ્થણ્ડિલેષુ વિચિત્રેષુ પર્વતાનાં ગુહાસુ ચ નદીનાં ચ વિવિક્તેષુ પુલિનેષુ શુભેષુ ચ

વિભિન્ન વેદીઓ પર, પર્વતોની ગુફાઓમાં, અને નદીઓના એકાંત અને પવિત્ર કિનારાઓ પર—

શૈવાલશોભનાઃ કેચિત્ કેચિદન્તર્જલેશયાઃ કેચિદ્દર્ભાવકાશાસ્તુ પાદાઙ્ગુષ્ઠાગ્રધિષ્ઠિતાઃ

કેટલાંક સુંદર શૈવાળથી શોભતા, કેટલાંક થોડા જળથી ભીના, કેટલાંક દર્ભના આસન પર, અને કેટલાંક માત્ર પગના અંગૂઠા પર ઊભા—

દન્તોલૂખલિનસ્ત્વન્યે અશ્મકુટ્ટાસ્ તથા પરે સ્થાનવીરાસનાસ્ત્વન્યે મૃગચર્યારતાઃ પરે

કેટલાંક દાંતોના ઓખળ પર બેઠેલા, કેટલાંક પથ્થર પર બેઠેલા, કેટલાંક ઊભા રહીને આસન ધરાવતા, અને કેટલાંક મૃગ જેવી ચર્યા કરતા આનંદ પામતા—

કાલં નયન્તિ તપસા પૂજયા ચ મહાધિયઃ એવં સંવત્સરે પૂર્ણે વસન્તે સમુપસ્થિતે

એ મહાન બુદ્ધિવાળા લોકો તપ અને પૂજામાં સમય વિતાવતા; આમ, એક વર્ષ પૂરું થતાં અને વસંત ઋતુ આવતા—

તતસ્તેષાં પ્રસાદાર્થં ભક્તાનામ્ અનુકમ્પયા દેવઃ કૃતયુગે તસ્મિન્ ગિરૌ હિમવતઃ શુભે

પછી, ભક્તો પર કૃપા કરવા અને પ્રસન્ન થવા માટે, એ દેવ કૃત યુગમાં એ પવિત્ર હિમાલય પર્વત પર આવ્યા—

દેવદારુવનં પ્રાપ્તઃ પ્રસન્નઃ પરમેશ્વરઃ ભસ્મપાંસૂપદિગ્ધાઙ્ગો નગ્નો વિકૃતલક્ષણઃ

પ્રસન્ન પરમેશ્વર દેવદારુ વનમાં આવ્યા, તેમના અંગ પર ભસ્મ અને ધૂળ લિપ્ત હતી, તેઓ નિર્વસ્ત્ર અને અનોખા લક્ષણો ધરાવતા હતા.

ઉલ્મુકવ્યગ્રહસ્તશ્ ચ રક્તપિઙ્ગલલોચનઃ ક્વચિચ્ચ હસતે રૌદ્રં ક્વચિદ્ગાયતિ વિસ્મિતઃ

હાથમાં અગ્નિધારી લાકડી પકડીને, લાલ-પિંગળ આંખોવાળા, ક્યારેક ભયાનક હાસ્ય કરતા, તો ક્યારેક આશ્ચર્યથી ગીત ગાતા.

ક્વચિન્નૃત્યતિ શૃઙ્ગારં ક્વચિદ્રૌતિ મુહુર્મુહુઃ આશ્રમે હ્યટતે ભૈક્ષ્યં યાચતે ચ પુનઃ પુનઃ

ક્યારેક શૃંગારિક નૃત્ય કરતા, ક્યારેક વારંવાર ગર્જના કરતા; આશ્રમમાં ફરતા અને વારંવાર ભિક્ષા માંગતા.

માયાં કૃત્વા તથારૂપાં દેવસ્તદ્વનમ્ આગતઃ તતસ્તે મુનયઃ સર્વે તુષ્ટુવુશ્ ચ સમાહિતાઃ

દેવએ એવી માયા રચી અને એ વનમાં આવ્યા; પછી બધા મુનિઓ એકાગ્ર ચિત્તથી તેમનું સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.

અદ્ભિર્ વિવિધમાલ્યૈશ્ ચ ધૂપૈર્ગન્ધૈસ્તથૈવ ચ સપત્નીકા મહાભાગાઃ સપુત્રાઃ સપરિચ્છદાઃ

પાણી, વિવિધ ફૂલોની માળાઓ, ધૂપ અને સુગંધથી, પત્ની, પુત્ર અને સેવકો સાથે, એ મહાભાગ્યશાળી લોકો—

મુનયસ્તે તથા વાગ્ભિર્ ઈશ્વરં ચેદમ્ અબ્રુવન્ અજ્ઞાનાદ્દેવદેવેશ યદસ્માભિર્ અનુષ્ઠિતમ્

એ મુનિઓએ ભગવાનને આ રીતે સંબોધન કર્યું: 'હે દેવોના દેવ, અમારે અજ્ઞાનતા વડે જે કંઈ થયું—'

કર્મણા મનસા વાચા તત્સર્વં ક્ષન્તુમર્હસિ ચરિતાનિ વિચિત્રાણિ ગુહ્યાનિ ગહનાનિ ચ

'કર્મથી, મનથી કે વાણીથી, જે કંઈ થયું હોય તે બધું માફ કરો; અમારા કર્મો અનેક પ્રકારના, ગુપ્ત અને ઊંડા રહ્યા છે.'

બ્રહ્માદીનાં ચ દેવાનાં દુર્વિજ્ઞેયાનિ તે હર અગતિં તે ન જાનીમો ગતિં નૈવ ચ નૈવ ચ

હે હર, બ્રહ્મા સહિતના દેવતાઓ માટે પણ તારી લીલા સમજવી અઘરી છે; તું ક્યાંથી આવે છે કે ક્યાં જાય છે, એ અમને જરા પણ ખબર નથી.

વિશ્વેશ્વર મહાદેવ યો ઽસિ સો ઽસિ નમો ઽસ્તુ તે સ્તુવન્તિ ત્વાં મહાત્માનો દેવદેવં મહેશ્વરમ્

હે સર્વના સ્વામી, મહાદેવ, તું જે છે એ જ છે—તને વંદન! મહાન આત્માઓ તને, દેવોના દેવ, મહેશ્વર તરીકે સ્તુતિ કરે છે.

નમો ભવાય ભવ્યાય ભાવનાયોદ્ભવાય ચ અનન્તબલવીર્યાય ભૂતાનાં પતયે નમઃ

ભવને, શુભને, સર્વના કારણ અને આધારને, અનંત બળ અને શક્તિ ધરાવનારા, સર્વ જીવના સ્વામી, તને repeatedly વંદન.

સંહર્ત્રે ચ પિશઙ્ગાય અવ્યયાય વ્યયાય ચ ગઙ્ગાસલિલધારાય આધારાય ગુણાત્મને

વિનાશક, પીળાશ પડછાયાવાળા, અવિનાશી અને વિનાશી, ગંગાજળ ધારણ કરનાર, આધાર અને ગુણોના સ્વરૂપને વંદન.