લિઙ્ગપુરાણમ્

મન્દસ્મિતં ચ ભગવાન્ સ્ત્રીણાં મનસિજોદ્ભવમ્ ભ્રૂવિલાસં ચ ગાનં ચ ચકારાતીવ સુંદરઃ

ભગવાને અત્યંત સુંદરતા સાથે, હળવી સ્મિત, ભ્રૂકુટિની લિલા અને ગીત દ્વારા, સ્ત્રીઓના મનમાં કામદેવથી ઉદ્ભવેલા ભાવ પ્રગટાવ્યા.

સંપ્રોક્ષ્ય નારીવૃન્દં વૈ મુહુર્મુહુરનઙ્ગહા અનઙ્ગવૃદ્ધિમ્ અકરોદ્ અતીવ મધુરાકૃતિઃ

આ અનંગહારે વારંવાર સ્ત્રીઓના સમૂહ પર પવિત્ર પાણી છાંટ્યું અને તેમની કામના વધુ વધારી, કારણ કે તેની રૂપ ખુબ જ મોહક હતી.

વને તં પુરુષં દૃષ્ટ્વા વિકૃતં નીલલોહિતમ્ સ્ત્રિયઃ પતિવ્રતાશ્ચાપિ તમેવાન્વયુરાદરાત્

જ્યારે વનમાં એ અજીબ અને નીલાલાલ રંગના પુરુષને જોઈ, ત્યારે સ્ત્રીઓ, અહીં સુધી કે પોતાના પતિને સમર્પિત પણ, શ્રદ્ધાથી તેની પાછળ ચાલવા લાગી.

વનોટજદ્વારગતાશ્ ચ નાર્યો વિસ્રસ્તવસ્ત્રાભરણા વિચેષ્ટાઃ લબ્ધ્વા સ્મિતં તસ્ય મુખારવિન્દાદ્ દ્રુમાલયસ્થાસ્ તમ્ અથાન્વયુસ્તાઃ

જંગલના ઝોપડાંના દરવાજા પર ઊભેલી સ્ત્રીઓ, જેમના વસ્ત્ર અને આભૂષણ ઢીલા પડી ગયા હતા, બેચેન થઈને હલવા લાગી; જ્યારે તેના કમળ જેવા ચહેરા પરથી સ્મિત મળ્યું, ત્યારે વૃક્ષોમાં રહેતી એ સ્ત્રીઓ પણ તેની પાછળ ચાલવા લાગી.

દૃષ્ટ્વા કાશ્ચિદ્ભવં નાર્યો મદઘૂર્ણિતલોચનાઃ વિલાસબાહ્યાસ્તાશ્ચાપિ ભ્રૂવિલાસં પ્રચક્રિરે

કેટલીક સ્ત્રીઓએ જ્યારે ભવને જોયો, ત્યારે તેમની આંખો મદમાં લોભાઈ ગઈ અને તેઓ શરમ ભૂલીને ભ્રૂભંગથી ઇશારો કરવા લાગી.

અથ દૃષ્ટ્વાપરા નાર્યઃ કિંચિત્ પ્રહસિતાનનાઃ કિંચિદ્ વિસ્રસ્તવસનાઃ સ્રસ્તકાઞ્ચીગુણા જગુઃ

પછી બીજી સ્ત્રીઓએ તેને જોઈ, થોડું સ્મિત કર્યું, ચહેરા પર આનંદ છલકાયો; કેટલીક સ્ત્રીઓના વસ્ત્રો ઢળી ગયા, કમરપટ્ટા ઢીલા પડી ગયા અને તેઓ ગાવા લાગી.

કાશ્ચિત્તદા તં વિપિને તુ દૃષ્ટ્વા વિપ્રાઙ્ગનાઃ સ્રસ્તનવાંશુકં વા સ્વાન્સ્વાન્વિચિત્રાન્ વલયાન્પ્રવિધ્ય મદાન્વિતા બન્ધુજનાંશ્ ચ જગ્મુઃ

કેટલીક બ્રાહ્મણ સ્ત્રીઓએ વનમાં તેને જોયા પછી, નવા રેશમી વસ્ત્રો ઢળી ગયા, ઉત્સાહમાં પોતાના રંગબેરંગી કાંગણ ફેંકી દીધા અને પોતાના પરિવારજનો પાસે ગઈ.

કાચિત્તદા તં ન વિવેદ દૃષ્ટ્વા વિવાસના સ્રસ્તમહાંશુકા ચ શાખાવિચિત્રાન્ વિટપાન્પ્રસિદ્ધાન્ મદાન્વિતા બન્ધુજનાંસ્તથાન્યાઃ

કેટલીક સ્ત્રીઓએ ત્યારે તેને જોઈને ઓળખી શકી નહીં, વસ્ત્રો પડી ગયા, મોટું ચાદર પણ ઢીલું પડી ગયું; મદમાં આવી, જાણીતા ઝાડની ડાળીઓ પાસે ગઈ, અને અન્ય પરિવારજનો પણ એમ જ ગયા.

કાશ્ચિજ્જગુસ્તં નનૃતુર્ નિપેતુશ્ ચ ધરાતલે નિષેદુર્ગજવચ્ચાન્યા પ્રોવાચ દ્વિજપુઙ્ગવાઃ

કેટલીક સ્ત્રીઓએ તેના માટે ગીત ગાયા, કેટલીક નાચવા લાગી, કેટલીક જમીન પર પડી ગઈ; બીજી એજ રીતે બેઠી ગઈ જેમ હાથી બેસે, અને કેટલીક બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠને વાત કરી.

અન્યોન્યં સસ્મિતં પ્રેક્ષ્ય ચાલિલિઙ્ગુઃ સમન્તતઃ નિરુધ્ય માર્ગં રુદ્રસ્ય નૈપુણાનિ પ્રચક્રિરે

એ સ્ત્રીઓ એકબીજાને જોઈને સ્મિત સાથે ગળે મળવા લાગી, સર્વત્ર રસ્તો રોકી દીધો અને રુદ્રને પોતાની કળાઓ બતાવવા લાગી.

કો ભવાનિતિ ચાહુસ્તં આસ્યતામિતિ ચાપરાઃ કુત્રેત્યથ પ્રસીદેતિ જજલ્પુઃ પ્રીતમાનસાઃ

કેટલીક સ્ત્રીઓએ પૂછ્યું, 'તમે કોણ છો?' બીજીએ કહ્યું, 'અહીં બેસો.' પછી આનંદભર્યા મનથી પૂછ્યું, 'તમે ક્યાંથી આવ્યા? કૃપા કરો ને.'

વિપરીતા નિપેતુર્વૈ વિસ્રસ્તાંશુકમૂર્ધજાઃ પતિવ્રતાઃ પતીનાં તુ સંનિધૌ ભવમાયયા

કેટલીક સ્ત્રીઓના વાળ અને વસ્ત્રો ઢીલા પડી ગયા અને તેઓ ગૂંચવણમાં પડી ગઈ; અહીં સુધી કે પોતાના પતિની હાજરીમાં પણ, ભવની માયાથી એમ થયું.

દૃષ્ટ્વા શ્રુત્વા ભવસ્તાસાં ચેષ્ટાવાક્યાનિ ચાવ્યયઃ શુભં વાપ્યશુભં વાપિ નોક્તવાન્પરમેશ્વરઃ

ભવએ એ સ્ત્રીઓની ક્રિયાઓ અને વાણી જોઈ અને સાંભળી, શુભ કે અશુભ જે કંઈ હતું, પરમેશ્વરે કંઈ બોલ્યા નહીં.

દૃષ્ટ્વા નારીકુલં વિપ્રાસ્ તથાભૂતં ચ શઙ્કરમ્ અતીવ પરુષં વાક્યં જજલ્પુસ્તે મુનીશ્વરાઃ

બ્રાહ્મણોએ, એ સ્ત્રીઓના સમૂહ અને શંકરને એ હાલતમાં જોઈને, અત્યંત કઠોર શબ્દો કહ્યા, એ મહર્ષિઓએ.

તપાંસિ તેષાં સર્વેષાં પ્રત્યાહન્યન્ત શઙ્કરે યથાદિત્યપ્રકાશેન તારકા નભસિ સ્થિતાઃ

શંકરે તેમનો બધો તપ નષ્ટ કરી દીધો, જેમ આકાશમાં તારા, સૂર્યના પ્રકાશથી અદૃશ્ય થઈ જાય છે.

શ્રૂયતે ઋષિશાપેન બ્રહ્મણસ્તુ મહાત્મનઃ સમૃદ્ધશ્રેયસાં યોનિર્ યજ્ઞા વૈ નાશમાપ્તવાન્

કહવામાં આવે છે કે, ઋષિના શાપથી મહાત્મા બ્રહ્માજીનું સુખનું મૂળ નષ્ટ થયું અને યજ્ઞો પણ બરબાદ થઈ ગયા.

ભૃગોર્ અપિ ચ શાપેન વિષ્ણુઃ પરમવીર્યવાન્ પ્રાદુર્ભાવાન્દશ પ્રાપ્તો દુઃખિતશ્ ચ સદા કૃતઃ

ભૃગુના શાપથી પણ પરાક્રમી વિષ્ણુએ દસ અવતાર લીધા અને હંમેશા દુઃખી રહેવું પડ્યું.

ઇન્દ્રસ્યાપિ ચ ધર્મજ્ઞ છિન્નં સવૃષણં પુરા ઋષિણા ગૌતમેનોર્વ્યાં ક્રુદ્ધેન વિનિપાતિતમ્

અહીં સુધી કે ધર્મને જાણનારા ઇન્દ્રના પણ ગૌતમ ઋષિએ ગુસ્સામાં તેમના વૃષણ કાપી પૃથ્વી પર ફેંકી દીધા.

ગર્ભવાસો વસૂનાં ચ શાપેન વિહિતસ્ તથા ઋષીણાં ચૈવ શાપેન નહુષઃ સર્પતાં ગતઃ

શાપથી વસુઓએ ગર્ભમાં રહેવું પડ્યું અને ઋષિઓના શાપથી નહુષ પણ સાપ બની ગયો.

ક્ષીરોદશ્ ચ સમુદ્રો ઽસૌ નિવાસઃ સર્વદા હરેઃ દ્વિતીયશ્ચામૃતાધારો હ્ય્ અપેયો બ્રાહ્મણૈઃ કૃતઃ

દૂધના દરિયો હંમેશા હરિનું નિવાસસ્થાન છે; બીજો દરિયો, જેમાં અમૃત છે, તે બ્રાહ્મણો માટે મનાઈ કરેલો છે.

અવિમુક્તેશ્વરં પ્રાપ્ય વારાણસ્યાં જનાર્દનઃ ક્ષીરેણ ચાભિષિચ્યેશં દેવદેવં ત્રિયંબકમ્

વારાણસીમાં અવિમુક્તેશ્વર પાસે પહોંચીને જનાર્દને ભગવાન ત્ર્યંબક, દેવોના દેવને, દૂધથી અભિષેક કર્યો.

શ્રદ્ધયા પરયા યુક્તો દેહાશ્લેષામૃતેન વૈ નિષિક્તેન સ્વયં દેવઃ ક્ષીરેણ મધુસૂદનઃ

મધુસૂદને, ઊંચી શ્રદ્ધાથી, પોતાના શરીરના સંગમ રૂપ અમૃતથી અને દૂધથી ભગવાનને અભિષેક કર્યો.

સેચયિત્વાથ ભગવાન્ બ્રહ્મણા મુનિભિઃ સમમ્ ક્ષીરોદં પૂર્વવચ્ચક્રે નિવાસં ચાત્મનઃ પ્રભુઃ

પછી ભગવાને બ્રહ્મા અને ઋષિઓ સાથે મળીને દૂધ રેડ્યું અને પહેલાં જેવું, દૂધના દરિયાને પોતાનું નિવાસ બનાવ્યું.

ધર્મશ્ચૈવ તથા શપ્તો માણ્ડવ્યેન મહાત્મના વૃષ્ણયશ્ચૈવ કૃષ્ણેન દુર્વાસાદ્યૈર્મહાત્મભિઃ

ધર્મને મહાન આત્માવાળા માંડવ્યે શાપ આપ્યો હતો; અને વૃષ્ણિઓને કૃષ્ણ તથા દુર્વાસા જેવા મહાન ઋષિઓએ શાપ આપ્યો હતો.

રાઘવઃ સાનુજશ્ ચાપિ દુર્વાસેન મહાત્મના શ્રીવત્સશ્ ચ મુનેઃ પાદ પતનાત્તસ્ય ધીમતઃ

રાઘવ અને તેના ભાઈઓને મહાન દુર્વાસાએ શાપ આપ્યો હતો; અને શ્રીવત્સને, બુદ્ધિશાળી ઋષિના પગે પડવાને કારણે, શાપ મળ્યો હતો.

એતે ચાન્યે ચ બહવો વિપ્રાણાં વશમાગતાઃ વર્જયિત્વા વિરૂપાક્ષં દેવદેવમુમાપતિમ્

આ અને ઘણા બીજા પણ બ્રાહ્મણોના વશમાં આવી ગયા, પણ વિરૂપાક્ષ, દેવોના દેવ, ઉમાપતિને છોડીને.

એવં હિ મોહિતાસ્તેન નાવબુધ્યન્ત શઙ્કરમ્ અત્યુગ્રવચનં પ્રોચુશ્ ચોગ્રો ઽપ્યન્તરધીયત

એ રીતે, તેના મોહમાં પડીને, તેઓએ શંકરને ઓળખ્યા નહીં; તેઓએ બહુ કઠોર વચન કહ્યાં અને તે ભયાનક સ્વરૂપે હોવા છતાં અદૃશ્ય થઈ ગયા.

તે ઽપિ દારુવનાત્તસ્માત્ પ્રાતઃ સંવિગ્નમાનસાઃ પિતામહં મહાત્માનમ્ આસીનં પરમાસને

એ ઋષિઓ, મનમાં ચિંતિત થઈ, સવારે દારુવન છોડીને મહાન આત્માવાળા પિતામહ પાસે ગયા, જે ઉત્તમ આસન પર બેઠેલા હતા.

ગત્વા વિજ્ઞાપયામાસુઃ પ્રવૃત્તમખિલં વિભોઃ શુભે દારુવને તસ્મિન્ મુનયઃ ક્ષીણચેતસઃ

ત્યાં જઈને, મનથી થાકેલા ઋષિઓએ દારુવનમાં થયેલું બધું શુભઘટના ભગવાનને કહેલું.