લિઙ્ગપુરાણમ્

ન્યગ્રોધબીજે ન્યગ્રોધસ્ તથા સૂત્રે તુ શોભને મહત્યપિ મહદ્બ્રહ્મ સંસ્થિતં સૂક્ષ્મવત્સ્વયમ્

જેમ વટવૃક્ષ બીજમાં રહેલો હોય છે, તેમ, હે શુભે, મહાન બ્રહ્મ પણ યજ્ઞોપવીતમાં સૂક્ષ્મરૂપે સ્થિત છે—even મહાનમાં પણ.

સેચયેદર્ચનસ્થાનં ગન્ધચન્દનવારિણા દ્રવ્યાણિ શોધયેત્પશ્ચાત્ ક્ષાલનપ્રોક્ષણાદિભિઃ

પૂજાના સ્થાનને સુગંધિત ચંદન અને પાણીથી છાંટવું જોઈએ, પછી સામગ્રીને ધોઈને, છાંટીને અને આવા અન્ય ઉપાયો વડે શુદ્ધ કરવી જોઈએ.

ક્ષાલનં પ્રોક્ષણં ચૈવ પ્રણવેન વિધીયતે પ્રોક્ષણી ચાર્ઘ્યપાત્રં ચ પાદ્યપાત્રમ્ અનુક્રમાત્

ધોવાનું અને છાંટવાનું કામ 'ૐ' ઉચ્ચારતા કરવું જોઈએ; છાંટવાના પાત્રને, અર્ઘ્ય અને પાદ્યના પાત્રોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવવા જોઈએ.

તથા હ્યાચમનીયાર્થં કલ્પિતં પાત્રમેવ ચ સ્થાપયેદ્ વિધિના ધીમાન્ અવગુણ્ઠ્ય યથાવિધિ

એ જ રીતે, આચમન માટે તૈયાર કરેલું પાત્ર પણ યોગ્ય રીતે ઢાંકી અને નિયમ પ્રમાણે સ્થિર કરવું જોઈએ.

દર્ભૈર્ આચ્છાદયેચ્ચૈવ પ્રોક્ષયેચ્છુદ્ધવારિણા તેષુ તેષ્વથ સર્વેષુ ક્ષિપેત્તોયં સુશીતલમ્

આ બધાં પાત્રોને દર્ભા ઘાસથી ઢાંકી, શુદ્ધ પાણીથી છાંટવું જોઈએ અને પછી દરેક પાત્રમાં ઠંડું પાણી ઉમેરવું જોઈએ.

પ્રણવેન ક્ષિપેત્તેષુ દ્રવ્યાણ્યાલોક્ય બુદ્ધિમાન્ ઉશીરં ચન્દનં ચૈવ પાદ્યે તુ પરિકલ્પયેત્

'ૐ' ઉચ્ચારતા, સમજદાર વ્યક્તિએ સામગ્રીને તપાસી પાત્રોમાં મૂકી દેવી; પાદ્ય માટે ઉશીર અને ચંદન ઉમેરવું જોઈએ.

જાતિકઙ્કોલકર્પૂરબહુમૂલતમાલકમ્ ચૂર્ણયિત્વા યથાન્યાયં ક્ષિપેદાચમનીયકે

જાતી, કંકોળ, કપૂર, બહુમૂળ અને તમાલને યોગ્ય રીતે પીસી આચમનના પાત્રમાં નાખવા જોઈએ.

એવં સર્વેષુ પાત્રેષુ દાપયેચ્ચન્દનં તથા કર્પૂરં ચ યથાન્યાયં પુષ્પાણિ વિવિધાનિ ચ

આ બધા પાત્રોમાં પણ ચંદન, યોગ્ય પ્રમાણે કપૂર અને વિવિધ પ્રકારના ફૂલો મૂકવા જોઈએ.

કુશાગ્રમક્ષતાંશ્ચૈવ યવવ્રીહિતિલાનિ ચ આજ્યસિદ્ધાર્થપુષ્પાણિ ભસિતં ચાર્ઘ્યપાત્રકે

કુશના ટોચ, અખંડિત ચોખા, જૌ, તલ, ઘી, રાયડા, ફૂલો અને ભસ્મ અર્ઘ્યના પાત્રમાં મૂકવા જોઈએ.

કુશપુષ્પયવવ્રીહિબહુમૂલતમાલકમ્ દાપયેત્પ્રોક્ષણીપાત્રે ભસિતં પ્રણવેન ચ

કુશના ફૂલો, જૌ, ચોખા, બહુમૂળ અને તમાલ sprinklingના પાત્રમાં, સાથે ભસ્મ અને 'ૐ' ઉચ્ચારતા મૂકવા જોઈએ.

ન્યસેત્પઞ્ચાક્ષરં ચૈવ ગાયત્રીં રુદ્રદેવતામ્ કેવલં પ્રણવં વાપિ વેદસારમનુત્તમમ્

પાંચ અક્ષરનું મંત્ર, ગાયત્રી, રુદ્રદેવતા અથવા માત્ર 'ૐ' — જે વેદનું સર્વોચ્ચ સાર છે — સ્થાપિત કરવું જોઈએ.

અથ સંપ્રોક્ષયેત્પશ્ચાદ્ દ્રવ્યાણિ પ્રણવેન તુ પ્રોક્ષણીપાત્રસંસ્થેન ઈશાનાદ્યૈશ્ ચ પઞ્ચભિઃ

પછી, 'ૐ' ઉચ્ચારતા, sprinklingના પાત્રથી અને ઈશાન વગેરે પાંચ મંત્રોથી સામગ્રી પર છાંટવું જોઈએ.

પાર્શ્વતો દેવદેવસ્ય નન્દિનં માંસમર્ચયેત્ દીપ્તાનલાયુતપ્રખ્યં ત્રિનેત્રં ત્રિદશેશ્વરમ્

દેવોના દેવના બાજુએ, નંદીને પૂજવું જોઈએ, જે પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવો, ત્રણ આંખો ધરાવનાર અને દેવતાઓના સ્વામી છે.

બાલેન્દુમુકુટં ચૈવ હરિવક્ત્રં ચતુર્ભુજમ્ પુષ્પમાલાધરં સૌમ્યં સર્વાભરણભૂષિતમ્

તેના શિરે અર્ધચંદ્રનું મુકડું છે, હરીનું મુખ છે, ચાર હાથ છે, ફૂલોની માળા ધારણ કરે છે, સૌમ્ય છે અને સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભે છે.

ઉત્તરે ચાત્મનઃ પુણ્યાં ભાર્યાં ચ મરુતાં શુભામ્ સુયશાં સુવ્રતાં ચામ્બાં પાદમણ્ડનતત્પરામ્

પોતાના ઉત્તર બાજુએ, પોતાની પુણ્યવંતી પત્ની, મરુતોમાં શુભ, સારા વર્તનવાળી, માતા અને પાદમંડન માટે તત્પર છે, એવીનું પૂજન કરવું જોઈએ.

એવં પૂજ્ય પ્રવિશ્યાન્તર્ ભવનં પરમેષ્ઠિનઃ દત્ત્વા પુષ્પાઞ્જલિં ભક્ત્યા પઞ્ચમૂર્ધસુ પઞ્ચભિઃ

આ રીતે પૂજા કરીને, પરમેશ્વરના આંતરિક ગૃહમાં પ્રવેશવું અને ભક્તિપૂર્વક પાંચ મસ્તકથી ફૂલોની અંજલિ અર્પણ કરવી.

ગન્ધપુષ્પૈસ્ તથા ધૂપૈર્ વિવિધૈઃ પૂજ્ય શઙ્કરમ્ સ્કન્દં વિનાયકં દેવીં લિઙ્ગશુદ્ધિં ચ કારયેત્

ચંદન, ફૂલો અને વિવિધ પ્રકારના ધૂપથી શંકર, સ્કંદ, વિનાયક, દેવી અને લિંગની શુદ્ધિ કરવી.

જપ્ત્વા સર્વાણિ મન્ત્રાણિ પ્રણવાદિનમો ઽન્તકમ્ કલ્પયેદાસનં પશ્ચાત્ પદ્માખ્યં પ્રણવેન તત્

'ૐ'થી શરૂ થતા અને 'નમ:'થી પૂર્ણ થતા બધા મંત્રો જપ્યા પછી, પછી 'પદ્મ' નામનું આસન 'ૐ' ઉચ્ચારતા તૈયાર કરવું.

તસ્ય પૂર્વદલં સાક્ષાદ્ અણિમામયમ્ અક્ષરમ્ લઘિમા દક્ષિણં ચૈવ મહિમા પશ્ચિમં તથા

તેના પૂર્વ દળ પર સીધું 'અણિમા'નું અક્ષર, દક્ષિણ દળ પર 'લઘિમા' અને પશ્ચિમ દળ પર 'મહિમા' સ્થાપિત કરવું.

પ્રાપ્તિસ્તથોત્તરં પત્રં પ્રાકામ્યં પાવકસ્ય તુ ઈશિત્વં નૈરૃતં પત્રં વશિત્વં વાયુગોચરે

પૂર્વ દિશાનું પાંદડું છે પ્રાપ્તી, દક્ષિણનું પાંદડું છે અગ્નિનું ઈચ્છા શક્તિ, પશ્ચિમનું પાંદડું છે નૈઋતિનું સ્વામિત્વ અને ઉત્તરનું પાંદડું વાયુના ક્ષેત્રમાં નિયંત્રણ છે.

સર્વજ્ઞત્વં તથૈશાન્યં કર્ણિકા સોમ ઉચ્યતે સોમસ્યાધસ્ તથા સૂર્યસ્ તસ્યાધઃ પાવકઃ સ્વયમ્

ઉત્તરપૂર્વ દિશામાં સર્વજ્ઞતા છે અને મધ્યમાં સોમ છે; સોમના નીચે સૂર્ય છે અને તેના નીચે અગ્નિ છે.

ધર્માદયો વિદિક્ષ્વેતે ત્વ્ અનન્તં કલ્પયેત્ક્રમાત્ અવ્યક્તાદિચતુર્દિક્ષુ સોમસ્યાન્તે ગુણત્રયમ્

ધર્મ અને અન્ય ગુણો આડદિશાઓમાં છે; અવ્યક્તથી શરૂ કરીને ચાર મુખ્ય અને ચાર આડદિશાઓમાં અનંતને કલ્પવું જોઈએ; સોમના અંતે ત્રણ ગુણો છે.

આત્મત્રયં તતશ્ચોર્ધ્વં તસ્યાન્તે શિવપીઠિકા સદ્યોજાતં પ્રપદ્યામીત્ય્ આવાહ્ય પરમેશ્વરમ્

પછી એના ઉપર આત્માના ત્રણ સ્વરૂપો છે અને તેમના અંતે શિવનું પીઠ છે; 'સદ્યોજાતને હું શરણું જઉં' એમ મંત્રથી પરમેશ્વરને આવાહન કરવું.

વામદેવેન મન્ત્રેણ સ્થાપયેદાસનોપરિ સાન્નિધ્યં રુદ્રગાયત્ર્યા અઘોરેણ નિરુધ્ય ચ

વામદેવ મંત્રથી આસન પર સ્થાપવું, રુદ્ર ગાયત્રીથી હાજરી બોલાવવી અને અઘોર મંત્રથી નિયંત્રણ કરવું.

ઈશાનઃ સર્વવિદ્યાનામ્ ઇતિ મન્ત્રેણ પૂજયેત્ પાદ્યમાચમનીયં ચ વિભોશ્ચાર્ઘ્યં પ્રદાપયેત્

'ઈશાનઃ સર્વવિદ્યાનાં' મંત્રથી પૂજા કરવી, પગ ધોવા માટેનું પાણી, આચમન માટેનું પાણી અને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું.

સ્નાપયેદ્વિધિના રુદ્રં ગન્ધચન્દનવારિણા પઞ્ચગવ્યવિધાનેન ગૃહ્ય પાત્રે ઽભિમન્ત્ર્ય ચ

વિધિ પ્રમાણે રુદ્રને ચંદન અને સુગંધિત પાણીથી, ગૌના પાંચ પદાર્થો વડે, પાત્રમાં લઈ મંત્રથી અભિમંત્રિત કરીને સ્નાન કરાવવું.

પ્રણવેનૈવ ગવ્યૈસ્તુ સ્નાપયેચ્ચ યથાવિધિ આજ્યેન મધુના ચૈવ તથા ચેક્ષુરસેન ચ

પ્રણવ મંત્રથી ગૌના પદાર્થોથી નિયમ પ્રમાણે સ્નાન કરાવવું, અને એ જ રીતે ઘી, મધ અને ઈખના રસથી પણ સ્નાન કરાવવું.

પુણ્યૈર્દ્રવ્યૈર્મહાદેવં પ્રણવેનાભિષેચયેત્ જલભાણ્ડૈઃ પવિત્રૈસ્તુ મન્ત્રૈસ્તોયં ક્ષિપેત્તતઃ

પવિત્ર દ્રવ્યો વડે મહાદેવને પ્રણવ મંત્રથી અભિષેક કરવો, પછી શુદ્ધ પાત્રો અને પવિત્ર મંત્રોથી પાણી ચડાવવું.

શુદ્ધિં કૃત્વા યથાન્યાયં સિતવસ્ત્રેણ સાધકઃ કુશાપામાર્ગકર્પૂરજાતિપુષ્પકચમ્પકૈઃ

વિધિ પ્રમાણે શુદ્ધિ કરીને, સાધકએ સફેદ વસ્ત્ર પહેરી, કુશ, આપામારગ, કપૂર, જાતી અને ચંપક ફૂલોનો ઉપયોગ કરવો.