લિઙ્ગપુરાણમ્

ઉરોદેશમઘોરેણ ગુહ્યં વામેન સુવ્રતાઃ સદ્યેન પાદૌ સર્વાઙ્ગં પ્રણવેનાભિષેચયેત્

અઘોર મંત્રથી છાતી પર, વામદેવ મંત્રથી ગુપ્ત અંગો પર, સદ્યોજાત મંત્રથી પગ પર અને પ્રણવમંત્રથી આખા શરીર પર ભસ્મ લગાવવું, હે સદ્ગુણીઓ.

તતઃ પ્રક્ષાલયેત્પાદં હસ્તં બ્રહ્મવિદાં વરઃ વ્યપોહ્ય ભસ્મ ચાદાય દેવદેવમનુસ્મરન્

પછી, જે બ્રહ્મવિદ્યા જાણનાર શ્રેષ્ઠ છે, એણે હાથ અને પગ ધોઈ, ભસ્મમાંથી અશુદ્ધિ દૂર કરી, ભગવાનનું સ્મરણ કરવું.

મન્ત્રસ્નાનં તતઃ કુર્યાદ્ આપોહિષ્ઠાદિભિઃ ક્રમાત્ પુણ્યૈશ્ચૈવ તથા મન્ત્રૈર્ ઋગ્યજુઃસામસંભવૈઃ

પછી, 'આપો હિષ્ઠા' અને બીજા પવિત્ર મંત્રો, તથા ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદના પવિત્ર મંત્રોથી ક્રમશઃ મંત્રસ્નાન કરવું.

દ્વિજાનાં તુ હિતાયૈવં કથિતં સ્નાનમદ્ય તે સંક્ષિપ્ય યઃ સકૃત્કુર્યાત્ સ યાતિ પરમં પદમ્

દ્વિજોના કલ્યાણ માટે આજે મેં તને આ સ્નાન સંક્ષિપ્તમાં સમજાવ્યું; જે કોઈ એ એકવાર પણ કરે, તે પરમ પદ પામે છે.

વક્ષ્યામિ શૃણુ સંક્ષેપાલ્ લિઙ્ગાર્ચનાવિધિક્રમમ્ વક્તું વર્ષશતેનાપિ ન શક્યં વિસ્તરેણ યત્

હવે હું તને લિંગપૂજાની રીત સંક્ષિપ્તમાં સમજાવું છું; કારણ કે એનું સંપૂર્ણ વર્ણન તો સો વર્ષમાં પણ શક્ય નથી.

એવં સ્નાત્વા યથાન્યાયં પૂજાસ્થાનં પ્રવિશ્ય ચ પ્રાણાયામત્રયં કૃત્વા ધ્યાયેદ્દેવં ત્રિયંબકમ્

આ રીતે યોગ્ય રીતે સ્નાન કરી, પૂજાના સ્થાનમાં જઈ, ત્રણ પ્રકારની પ્રાણાયામ કરીને, ત્ર્યંબક દેવનું ધ્યાન કરવું.

પઞ્ચવક્ત્રં દશભુજં શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્ સર્વાભરણસંયુક્તં ચિત્રાંબરવિભૂષિતમ્

તે ભગવાન પાંચ મુખવાળા, દસ હાથવાળા, શુદ્ધ સ્ફટિક જેવો તેજસ્વી, સર્વ આભૂષણોથી શોભિત અને સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલા છે.

તસ્ય રૂપં સમાશ્રિત્ય દાહનપ્લાવનાદિભિઃ શૈવીં તનું સમાસ્થાય પૂજયેત્પરમેશ્વરમ્

એ સ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને, દાહન અને સ્નાનાદિ શૈવવિધિ અપનાવી, પરમેશ્વરની પૂજા કરવી.

દેહશુદ્ધિં ચ કૃત્વૈવ મૂલમન્ત્રં ન્યસેત્ ક્રમાત્ સર્વત્ર પ્રણવેનૈવ બ્રહ્માણિ ચ યથાક્રમમ્

શરીર શુદ્ધ કરીને, પછી મૂળમંત્રને ક્રમશઃ સ્થાપિત કરવો, દરેક જગ્યાએ પ્રણવમંત્ર અને યોગ્ય રીતે બ્રહ્મમંત્રોનો ઉપયોગ કરવો.

સૂત્રે નમઃ શિવાયેતિ છન્દાંસિ પરમે શુભે મન્ત્રાણિ સૂક્ષ્મરૂપેણ સંસ્થિતાનિ યતસ્તતઃ

યજ્ઞોપવીતમાં 'નમઃ શિવાય' મંત્ર રહેલો છે; છંદો અને મંત્રો પણ તેમાં સૂક્ષ્મરૂપે સ્થિત છે.

ન્યગ્રોધબીજે ન્યગ્રોધસ્ તથા સૂત્રે તુ શોભને મહત્યપિ મહદ્બ્રહ્મ સંસ્થિતં સૂક્ષ્મવત્સ્વયમ્

જેમ વટવૃક્ષ બીજમાં રહેલો હોય છે, તેમ, હે શુભે, મહાન બ્રહ્મ પણ યજ્ઞોપવીતમાં સૂક્ષ્મરૂપે સ્થિત છે—even મહાનમાં પણ.

સેચયેદર્ચનસ્થાનં ગન્ધચન્દનવારિણા દ્રવ્યાણિ શોધયેત્પશ્ચાત્ ક્ષાલનપ્રોક્ષણાદિભિઃ

પૂજાના સ્થાનને સુગંધિત ચંદન અને પાણીથી છાંટવું જોઈએ, પછી સામગ્રીને ધોઈને, છાંટીને અને આવા અન્ય ઉપાયો વડે શુદ્ધ કરવી જોઈએ.

ક્ષાલનં પ્રોક્ષણં ચૈવ પ્રણવેન વિધીયતે પ્રોક્ષણી ચાર્ઘ્યપાત્રં ચ પાદ્યપાત્રમ્ અનુક્રમાત્

ધોવાનું અને છાંટવાનું કામ 'ૐ' ઉચ્ચારતા કરવું જોઈએ; છાંટવાના પાત્રને, અર્ઘ્ય અને પાદ્યના પાત્રોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવવા જોઈએ.

તથા હ્યાચમનીયાર્થં કલ્પિતં પાત્રમેવ ચ સ્થાપયેદ્ વિધિના ધીમાન્ અવગુણ્ઠ્ય યથાવિધિ

એ જ રીતે, આચમન માટે તૈયાર કરેલું પાત્ર પણ યોગ્ય રીતે ઢાંકી અને નિયમ પ્રમાણે સ્થિર કરવું જોઈએ.

દર્ભૈર્ આચ્છાદયેચ્ચૈવ પ્રોક્ષયેચ્છુદ્ધવારિણા તેષુ તેષ્વથ સર્વેષુ ક્ષિપેત્તોયં સુશીતલમ્

આ બધાં પાત્રોને દર્ભા ઘાસથી ઢાંકી, શુદ્ધ પાણીથી છાંટવું જોઈએ અને પછી દરેક પાત્રમાં ઠંડું પાણી ઉમેરવું જોઈએ.

પ્રણવેન ક્ષિપેત્તેષુ દ્રવ્યાણ્યાલોક્ય બુદ્ધિમાન્ ઉશીરં ચન્દનં ચૈવ પાદ્યે તુ પરિકલ્પયેત્

'ૐ' ઉચ્ચારતા, સમજદાર વ્યક્તિએ સામગ્રીને તપાસી પાત્રોમાં મૂકી દેવી; પાદ્ય માટે ઉશીર અને ચંદન ઉમેરવું જોઈએ.

જાતિકઙ્કોલકર્પૂરબહુમૂલતમાલકમ્ ચૂર્ણયિત્વા યથાન્યાયં ક્ષિપેદાચમનીયકે

જાતી, કંકોળ, કપૂર, બહુમૂળ અને તમાલને યોગ્ય રીતે પીસી આચમનના પાત્રમાં નાખવા જોઈએ.

એવં સર્વેષુ પાત્રેષુ દાપયેચ્ચન્દનં તથા કર્પૂરં ચ યથાન્યાયં પુષ્પાણિ વિવિધાનિ ચ

આ બધા પાત્રોમાં પણ ચંદન, યોગ્ય પ્રમાણે કપૂર અને વિવિધ પ્રકારના ફૂલો મૂકવા જોઈએ.

કુશાગ્રમક્ષતાંશ્ચૈવ યવવ્રીહિતિલાનિ ચ આજ્યસિદ્ધાર્થપુષ્પાણિ ભસિતં ચાર્ઘ્યપાત્રકે

કુશના ટોચ, અખંડિત ચોખા, જૌ, તલ, ઘી, રાયડા, ફૂલો અને ભસ્મ અર્ઘ્યના પાત્રમાં મૂકવા જોઈએ.

કુશપુષ્પયવવ્રીહિબહુમૂલતમાલકમ્ દાપયેત્પ્રોક્ષણીપાત્રે ભસિતં પ્રણવેન ચ

કુશના ફૂલો, જૌ, ચોખા, બહુમૂળ અને તમાલ sprinklingના પાત્રમાં, સાથે ભસ્મ અને 'ૐ' ઉચ્ચારતા મૂકવા જોઈએ.

ન્યસેત્પઞ્ચાક્ષરં ચૈવ ગાયત્રીં રુદ્રદેવતામ્ કેવલં પ્રણવં વાપિ વેદસારમનુત્તમમ્

પાંચ અક્ષરનું મંત્ર, ગાયત્રી, રુદ્રદેવતા અથવા માત્ર 'ૐ' — જે વેદનું સર્વોચ્ચ સાર છે — સ્થાપિત કરવું જોઈએ.

અથ સંપ્રોક્ષયેત્પશ્ચાદ્ દ્રવ્યાણિ પ્રણવેન તુ પ્રોક્ષણીપાત્રસંસ્થેન ઈશાનાદ્યૈશ્ ચ પઞ્ચભિઃ

પછી, 'ૐ' ઉચ્ચારતા, sprinklingના પાત્રથી અને ઈશાન વગેરે પાંચ મંત્રોથી સામગ્રી પર છાંટવું જોઈએ.

પાર્શ્વતો દેવદેવસ્ય નન્દિનં માંસમર્ચયેત્ દીપ્તાનલાયુતપ્રખ્યં ત્રિનેત્રં ત્રિદશેશ્વરમ્

દેવોના દેવના બાજુએ, નંદીને પૂજવું જોઈએ, જે પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવો, ત્રણ આંખો ધરાવનાર અને દેવતાઓના સ્વામી છે.

બાલેન્દુમુકુટં ચૈવ હરિવક્ત્રં ચતુર્ભુજમ્ પુષ્પમાલાધરં સૌમ્યં સર્વાભરણભૂષિતમ્

તેના શિરે અર્ધચંદ્રનું મુકડું છે, હરીનું મુખ છે, ચાર હાથ છે, ફૂલોની માળા ધારણ કરે છે, સૌમ્ય છે અને સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભે છે.

ઉત્તરે ચાત્મનઃ પુણ્યાં ભાર્યાં ચ મરુતાં શુભામ્ સુયશાં સુવ્રતાં ચામ્બાં પાદમણ્ડનતત્પરામ્

પોતાના ઉત્તર બાજુએ, પોતાની પુણ્યવંતી પત્ની, મરુતોમાં શુભ, સારા વર્તનવાળી, માતા અને પાદમંડન માટે તત્પર છે, એવીનું પૂજન કરવું જોઈએ.

એવં પૂજ્ય પ્રવિશ્યાન્તર્ ભવનં પરમેષ્ઠિનઃ દત્ત્વા પુષ્પાઞ્જલિં ભક્ત્યા પઞ્ચમૂર્ધસુ પઞ્ચભિઃ

આ રીતે પૂજા કરીને, પરમેશ્વરના આંતરિક ગૃહમાં પ્રવેશવું અને ભક્તિપૂર્વક પાંચ મસ્તકથી ફૂલોની અંજલિ અર્પણ કરવી.

ગન્ધપુષ્પૈસ્ તથા ધૂપૈર્ વિવિધૈઃ પૂજ્ય શઙ્કરમ્ સ્કન્દં વિનાયકં દેવીં લિઙ્ગશુદ્ધિં ચ કારયેત્

ચંદન, ફૂલો અને વિવિધ પ્રકારના ધૂપથી શંકર, સ્કંદ, વિનાયક, દેવી અને લિંગની શુદ્ધિ કરવી.

જપ્ત્વા સર્વાણિ મન્ત્રાણિ પ્રણવાદિનમો ઽન્તકમ્ કલ્પયેદાસનં પશ્ચાત્ પદ્માખ્યં પ્રણવેન તત્

'ૐ'થી શરૂ થતા અને 'નમ:'થી પૂર્ણ થતા બધા મંત્રો જપ્યા પછી, પછી 'પદ્મ' નામનું આસન 'ૐ' ઉચ્ચારતા તૈયાર કરવું.

તસ્ય પૂર્વદલં સાક્ષાદ્ અણિમામયમ્ અક્ષરમ્ લઘિમા દક્ષિણં ચૈવ મહિમા પશ્ચિમં તથા

તેના પૂર્વ દળ પર સીધું 'અણિમા'નું અક્ષર, દક્ષિણ દળ પર 'લઘિમા' અને પશ્ચિમ દળ પર 'મહિમા' સ્થાપિત કરવું.