લિઙ્ગપુરાણમ્

મત્સમીપમુપેષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ઇત્યેવમુક્તો ભગવાન્ બ્રહ્મા રુદ્રેણ વૈ દ્વિજાઃ

એવા લોકો મારા નજીક આવી પહોંચશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અઘરું છે. આ રીતે ભગવાન બ્રહ્માએ રુદ્રને કહ્યું, હે દ્વિજાતિઓ.

પ્રણમ્ય પ્રયતો ભૂત્વા પુનરાહ પિતામહઃ ય એવં ભગવાન્ વિદ્વાન્ ગાયત્ર્યા વૈ મહેશ્વરમ્

પ્રણામ કરીને, એકાગ્ર થઈ, પિતામહે ફરી કહ્યું: 'જે ભગવાનને ગાયત્રી દ્વારા જાણે છે—'

વિશ્વાત્માનં હિ સર્વં ત્વાં ગાયત્ર્યાસ્તવ ચેશ્વર તસ્ય દેહિ પરં સ્થાનં તથાસ્ત્વિતિ ચ સો ઽબ્રવીત્

'હે ઈશ્વર, તમે સર્વના આત્મા છો, બધું જ તમે છો, તમારી ગાયત્રી દ્વારા. તેને સર્વોચ્ચ અવસ્થાનું દાન આપો.' એમ તેમણે કહ્યું.

તસ્માદ્વિદ્વાન્ હિ વિશ્વત્વમ્ અસ્યાશ્ચાસ્ય મહાત્મનઃ સ યાતિ બ્રહ્મસાયુજ્યં વચનાદ્ બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ

આથી, જે વિદ્વાન આ મહાત્માનું સર્વવ્યાપક સ્વરૂપ જાણે છે, તે ભગવાન બ્રહ્માના વચનથી બ્રહ્મસાયુજ્ય પામે છે.

શ્રુત્વૈવમખિલં બ્રહ્મા રુદ્રેણ પરિભાષિતમ્ પુનઃ પ્રણમ્ય દેવેશં રુદ્રમાહ પ્રજાપતિઃ

આ બધું સાંભળી, રુદ્રના વચનો પછી, બ્રહ્માએ ફરી દેવોના દેવને પ્રણામ કર્યા અને પ્રજાપતિએ રુદ્રને કહ્યું.

ભગવન્દેવદેવેશ વિશ્વરૂપં મહેશ્વર ઉમાધવ મહાદેવ નમો લોકાભિવન્દિત

'હે ભગવાન, દેવોના દેવ, વિશ્વરૂપ, મહેશ્વર, ઉમાના પતિ, મહાદેવ, જગતપૂજિત, તમને વંદન.'

વિશ્વરૂપ મહાભાગ કસ્મિન્કાલે મહેશ્વર યા ઇમાસ્તે મહાદેવ તનવો લોકવન્દિતાઃ

'હે વિશ્વરૂપ, મહાભાગ્યશાળી, કયા સમયે, હે મહાદેવ, તમારી આ જગતપૂજિત મૂર્તિઓ પ્રગટ થાય છે?'

કસ્યાં વા યુગસંભૂત્યાં દ્રક્ષ્યન્તીહ દ્વિજાતયઃ કેન વા તપસા દેવ ધ્યાનયોગેન કેન વા

'કયા યુગના આરંભે દ્વિજાતિઓ અહીં તમારી મૂર્તિઓ જોઈ શકે છે? કયા તપથી, કે કયા ધ્યાનયોગથી, હે દેવ?'

નમસ્તે વૈ મહાદેવ શક્યો દ્રષ્ટું દ્વિજાતિભિઃ તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા શર્વઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય તં પુરઃ

'હે મહાદેવ, તમને વંદન—શું દ્વિજાતિઓ તમને જોઈ શકે છે?' એ વચન સાંભળી, શર્વે સામે જોઈને કહ્યું.

સ્મયન્પ્રાહ મહાદેવ ઋગ્યજુઃસામસંભવઃ તપસા નૈવ વૃત્તેન દાનધર્મફલેન ચ

મહાદેવ સ્મિત સાથે બોલ્યા: 'ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદમાંથી જન્મેલા હું, તપથી, સારા વર્તનથી કે દાન-ધર્મના ફળથી પણ નહીં—'

ન તીર્થફલયોગેન ક્રતુભિર્ વાપ્તદક્ષિણૈઃ ન વેદાધ્યયનૈર્વાપિ ન વિત્તેન ન વેદનૈઃ

'તીર્થના ફળથી, યજ્ઞ અને દાનથી, વેદ અધ્યયનથી, ધનથી કે જ્ઞાનથી પણ મને જોઈ શકાતું નથી—'

ન શક્યં માનવૈર્દ્રષ્ટુમ્ ઋતે ધ્યાનાદહં ત્વિહ સપ્તમે ચૈવ વારાહે તતસ્તસ્મિન્પિતામહ

'મને અહીં માનવો માત્ર ધ્યાનથી જ જોઈ શકે છે, બીજાં કોઈ ઉપાયથી નહીં. અને સાતમા વરાહ કલ્પમાં, હે પિતામહ—'

કલ્પેશ્વરો ઽથ ભગવાન્ સર્વલોકપ્રકાશનઃ મનુર્વૈવસ્વતશ્ચૈવ તવ પૌત્રો ભવિષ્યતિ

'એ કલ્પમાં ભગવાન, સર્વલોકને પ્રકાશ આપનાર, અને વૈવસ્વત મનુ, તમારા પૌત્ર થશે.'

તદા ચતુર્યુગાવસ્થે તસ્મિન્કલ્પે યુગાન્તિકે અનુગ્રહાર્થં લોકાનાં બ્રાહ્મણાનાં હિતાય ચ

'ત્યારે ચતુરયુગની અવસ્થામાં, એ કલ્પના અંતે, લોકોએ અનુકંપા મળે અને બ્રાહ્મણોના હિત માટે—'

ઉત્પત્સ્યામિ તદા બ્રહ્મન્ પુનર્ અસ્મિન્ યુગાન્તિકે યુગપ્રવૃત્ત્યા ચ તદા તસ્મિંશ્ ચ પ્રથમે યુગે

'હું, હે બ્રહ્મા, એ યુગના અંતે ફરી જન્મ લઈશ, યુગના આરંભે અને એ કલ્પના પ્રથમ યુગમાં.'

દ્વાપરે પ્રથમે બ્રહ્મન્ યદા વ્યાસઃ સ્વયં પ્રભુઃ તદાહં બ્રાહ્મણાર્થાય કલૌ તસ્મિન્ યુગાન્તિકે

હે બ્રાહ્મણ, પ્રથમ દ્વાપરયુગમાં જ્યારે વ્યાસ સ્વયં પ્રભુ રૂપે આવ્યા, ત્યારે હું બ્રાહ્મણોના કલ્યાણ માટે એ યુગના અંતે અવતર્યો હતો.

ભવિષ્યામિ શિખાયુક્તઃ શ્વેતો નામ મહામુનિઃ હિમવચ્છિખરે રમ્યે છાગલે પર્વતોત્તમે

હું શ્વેત નામે મહાન ઋષિ બની, શિખાવાળો, હિમાલયના સુંદર શિખરે, ચાગલ નામના ઉત્તમ પર્વત પર અવતરિશ.

તત્ર શિષ્યાઃ શિખાયુક્તા ભવિષ્યન્તિ તદા મમ શ્વેતઃ શ્વેતશિખશ્ચૈવ શ્વેતાસ્યઃ શ્વેતલોહિતઃ

ત્યાં મારા શિષ્યો પણ શિખાવાળા હશે; ત્યારે તેમના નામ શ્વેત, શ્વેતશિખ, શ્વેતાસ્ય અને શ્વેતલોહિત હશે.

ચત્વારસ્તુ મહાત્માનો બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ તતસ્તે બ્રહ્મભૂયિષ્ઠા દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મગતિં પરામ્

આ ચાર મહાન આત્માવાળા બ્રાહ્મણો, જે વેદોમાં પારંગત છે, તેઓ બ્રહ્મના શ્રેષ્ઠ માર્ગને જાણી, પરમ બ્રહ્મપદને પ્રાપ્ત કરશે.

મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ ધ્યાનયોગપરાયણાઃ તતઃ પુનર્યદા બ્રહ્મન્ દ્વિતીયે દ્વાપરે પ્રભુઃ

તેઓ ધ્યાન અને યોગમાં તલીન રહીને મારા પાસે આવશે. પછી, હે બ્રાહ્મણ, જ્યારે બીજું દ્વાપરયુગ આવશે, ત્યારે—

પ્રજાપતિર્યદા વ્યાસઃ સદ્યો નામ ભવિષ્યતિ તદા લોકહિતાર્થાય સુતારો નામ નામતઃ

જ્યારે વ્યાસ પ્રજાપતિ સદ્યો નામે ઓળખાશે, ત્યારે લોકહિત માટે હું સુતાર નામે ઓળખાવાશે.

ભવિષ્યામિ કલૌ તસ્મિન્ શિષ્યાનુગ્રહકામ્યયા તત્રાપિ મમ તે શિષ્યા નામતઃ પરિકીર્તિતાઃ

હું એ કળિયુગમાં પણ મારા શિષ્યોને આશીર્વાદ આપવા અવતરિશ. ત્યાં પણ મારા શિષ્યો નામથી પ્રસિદ્ધ થશે.

દુન્દુભિઃ શતરૂપશ્ ચ ઋચીકઃ કેતુમાંસ્તદા પ્રાપ્ય યોગં તથા ધ્યાનં સ્થાપ્ય બ્રહ્મ ચ ભૂતલે

દુન્દુભિ, શતરૂપા, ઋચીક અને કેતુમાન—આ બધા યોગ અને ધ્યાન પ્રાપ્ત કરીને, ધરતી પર બ્રહ્મને સ્થાપિત કરશે.

રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ સહચારિત્વમેવ ચ તૃતીયે દ્વાપરે ચૈવ યદા વ્યાસસ્તુ ભાર્ગવઃ

તેઓ સૌ સાથે મળીને રુદ્રલોકમાં જશે. ત્રીજા દ્વાપરયુગમાં, જ્યારે વ્યાસ ભાર્ગવ વંશના હશે—

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ દમનસ્તુ યુગાન્તિકે તત્રાપિ ચ ભવિષ્યન્તિ ચત્વારો મમ પુત્રકાઃ

ત્યારે પણ હું યુગના અંતે દમન નામે અવતરિશ. ત્યાં પણ મારા ચાર પુત્રો જન્મશે.

વિકોશશ્ ચ વિકેશશ્ ચ વિપાશઃ શાપનાશનઃ તે ઽપિ તેનૈવ માર્ગેણ યોગોક્તેન મહૌજસઃ

વિકોશ, વિકેશ, વિપાશ અને શાપનાશન—આ મહાશક્તિશાળી પુત્રો યોગથી બતાવેલા એ જ માર્ગે ચાલશે.

રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ચતુર્થે દ્વાપરે ચૈવ યદા વ્યાસો ઽઙ્ગિરાઃ સ્મૃતઃ

તેઓ રુદ્રલોકમાં જશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અઘરું છે. ચોથા દ્વાપરયુગમાં, જ્યારે વ્યાસ અંગિરાસ તરીકે ઓળખાશે—

તદાપ્યહં ભવિષ્યામિ સુહોત્રો નામ નામતઃ તત્રાપિ મમ તે પુત્રાશ્ ચત્વારો ઽપિ તપોધનાઃ

ત્યારે પણ હું સુહોત્ર નામે ઓળખાવિશ. ત્યાં પણ મારા ચાર પુત્રો તપમાં સમૃદ્ધ હશે.

દ્વિજશ્રેષ્ઠા ભવિષ્યન્તિ યોગાત્માનો દૃઢવ્રતાઃ સુમુખો દુર્મુખશ્ચૈવ દુર્દરો દુરતિક્રમઃ

તેઓ યોગમાં તલીન, દૃઢ વ્રત ધરાવનારા અને દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ—સુમુખ, દુર્મુખ, દુર્દર અને દુરતિક્રમ—હશે.