લિઙ્ગપુરાણમ્

મત્કૃતેન ચ વર્ણેન કલ્પો વૈ લોહિતઃ સ્મૃતઃ તદા લોહિતમાંસાસ્થિલોહિતક્ષીરસંભવા

મારા બનાવેલા રંગને કારણે એ યુગને 'લોહિત' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે; ત્યારે લાલ માંસ, હાડકાં અને લોહી ધરાવતા જીવો ઉત્પન્ન થયા.

લોહિતાક્ષી સ્તનવતી ગાયત્રી ગૌઃ પ્રકીર્તિતા તતો ઽસ્યા લોહિતત્વેન વર્ણસ્ય ચ વિપર્યયાત્

લોહિત આંખો અને ભરપૂર સ્તનવાળી ગાયત્રીને ગાય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી, તેના લાલ રંગ અને રંગના ફેરફારને કારણે એ નામ પડ્યું છે.

વામત્વાચ્ચૈવ દેવસ્ય વામદેવત્વમાગતઃ તત્રાપિ ચ મહાસત્ત્વ ત્વયાહં નિયતાત્મના

દેવના ડાબા ભાગને કારણે વામદેવ નામ પડ્યું છે. મહાન આત્માવાળા, ત્યાં પણ, તું મનને નિયંત્રિત રાખીને મને ઓળખ્યો છે.

વિજ્ઞાતઃ સ્વેન યોગેન તસ્મિન્વર્ણાન્તરે સ્થિતઃ તતશ્ ચ વામદેવેતિ ખ્યાતિં યાતો ઽસ્મિ ભૂતલે

તારા પોતાના યોગથી, જે બીજા રંગમાં સ્થિત છું, મને ઓળખ્યો છે. તેથી, પૃથ્વી પર હું વામદેવ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો છું.

યે ચાપિ વામદેવ ત્વાં જ્ઞાસ્યન્તીહ દ્વિજાતયઃ રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્

જે દ્વિજ અહીં તને વામદેવ રૂપે ઓળખશે, તેઓને રુદ્રલોક મળશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અઘરું છે.

યદાહં પુનરેવેહ પીતવર્ણો યુગક્રમાત્ મત્કૃતેન ચ નામ્ના વૈ પીતકલ્પો ઽભવત્તદા

જ્યારે-જ્યારે હું યુગક્રમ અનુસાર પીળા રંગમાં અહીં આવું છું, ત્યારે મારા નામથી પીળો રૂપ સ્થાપિત થયો છે.

મત્પ્રસૂતા ચ દેવેશી પીતાઙ્ગી પીતલોહિતા પીતવર્ણા તદા હ્યાસીદ્ ગાયત્રી બ્રહ્મસંજ્ઞિતા

મારા દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલી દેવી, પીળા અને લાલ રંગવાળી, તે સમયે ગાયત્રી તરીકે ઓળખાઈ, જેને બ્રહ્મા પણ કહે છે.

તત્રાપિ ચ મહાસત્ત્વ યોગયુક્તેન ચેતસા યસ્માદહં તૈર્વિજ્ઞાતો યોગતત્પરમાનસૈઃ

મહાન આત્માવાળા, ત્યાં પણ, યોગમાં મન લગાવનારા, જેમણે યોગમાં તત્પર મનથી મને ઓળખ્યો છે.

તત્ર તત્પુરુષત્વેન વિજ્ઞાતો ઽહં ત્વયા પુનઃ તસ્માત્તત્પુરુષત્વં વૈ મમૈતત્કનકાણ્ડજ

ત્યાં તું ફરીથી મને તત્પુરુષ રૂપે ઓળખ્યો છે. તેથી, કનકાંડ, તત્પુરુષ રૂપ મારું કહેવાય છે.

યે માં રુદ્રં ચ રુદ્રાણીં ગાયત્રીં વેદમાતરમ્ વેત્સ્યન્તિ તપસા યુક્તા વિમલા બ્રહ્મસંગતાઃ

જે શુદ્ધ અને બ્રહ્મા સાથે તપ દ્વારા એકરૂપ થયેલા, મને, રુદ્ર, રુદ્રાણી, ગાયત્રી અને વેદમાતાને ઓળખશે,

રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ યદાહં પુનરેવાસં કૃષ્ણવર્ણો ભયાનકઃ

તેઓ રુદ્રલોકમાં જશે, જ્યાંથી પાછા આવવું અઘરું છે. જ્યારે-જ્યારે હું ફરીથી કાળો અને ભયાનક બનીશ.

મત્કૃતેન ચ વર્ણેન સંકલ્પઃ કૃષ્ણ ઉચ્યતે તત્રાહં કાલસંકાશઃ કાલો લોકપ્રકાલકઃ

મારા રંગને કારણે સંકલ્પ કાળો કહેવાય છે. ત્યાં હું કાળ સમાન છું, જે જગતનો અંત લાવે છે.

વિજ્ઞાતો ઽહં ત્વયા બ્રહ્મન્ ઘોરો ઘોરપરાક્રમઃ મત્પ્રસૂતા ચ ગાયત્રી કૃષ્ણાઙ્ગી કૃષ્ણલોહિતા

બ્રહ્મન, તું મને ભયાનક અને ભયંકર શક્તિવાળા તરીકે ઓળખ્યો છે. મારી દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલી ગાયત્રી કાળી અને કાળી-લાલ રંગવાળી હતી.

કૃષ્ણરૂપા ચ દેવેશ તદાસીદ્બ્રહ્મસંજ્ઞિતા તસ્માદ્ ઘોરત્વમાપન્નં યે માં વેત્સ્યન્તિ ભૂતલે

દેવેતાોના સ્વામી, તે સમયે ગાયત્રી કાળી રૂપે હતી અને બ્રહ્મા તરીકે ઓળખાઈ. તેથી, હું ભયાનક બન્યો. જે મને પૃથ્વી પર ઓળખશે,

તેષામઘોરઃ શાન્તશ્ ચ ભવિષ્યામ્યહમવ્યયઃ પુનશ્ ચ વિશ્વરૂપત્વં યદા બ્રહ્મન્મમાભવત્

તેમને માટે હું અઘોર, શાંત અને અવિનાશી બનીશ. અને જ્યારે હું ફરીથી સર્વરૂપ થયો, બ્રહ્મન,

તદાપ્યહં ત્વયા જ્ઞાતઃ પરમેણ સમાધિના વિશ્વરૂપા ચ સંવૃત્તા ગાયત્રી લોકધારિણી

ત્યારે પણ, તું પરમ સમાધિથી મને ઓળખ્યો. ગાયત્રી સર્વરૂપ બની અને લોકને ધારણ કરતી રહી.

તસ્મિન્ વિશ્વત્વમ્ આપન્નં યે માં વેત્સ્યન્તિ ભૂતલે તેષાં શિવશ્ ચ સૌમ્યશ્ ચ ભવિષ્યામિ સદૈવ હિ

જ્યારે હું સર્વરૂપ થયો ત્યારે પૃથ્વી પર જે મને ઓળખશે, તેમના માટે હું હંમેશાં શિવ અને સૌમ્ય બનીશ.

યસ્માચ્ચ વિશ્વરૂપો વૈ કલ્પો ઽયં સમુદાહૃતઃ વિશ્વરૂપા તથા ચેયં સાવિત્રી સમુદાહૃતા

કારણ કે આ રૂપ સર્વરૂપ કહેવાય છે, એ રીતે સાવિત્રી પણ સર્વરૂપ કહેવાય છે.

સર્વરૂપા તથા ચેમે સંવૃત્તા મમ પુત્રકાઃ ચત્વારસ્તે મયા ખ્યાતાઃ પુત્ર વૈ લોકસંમતાઃ

એ જ રીતે, મારા પુત્રો, આ બધા રૂપો પણ ઉત્પન્ન થયા છે. આ ચાર, જેમને મેં નામ આપ્યાં છે, મારા પુત્રો છે અને જગતમાં માન્ય છે.

યસ્માચ્ચ સર્વવર્ણત્વં પ્રજાનાં ચ ભવિષ્યતિ સર્વભક્ષા ચ મેધ્યા ચ વર્ણતશ્ ચ ભવિષ્યતિ

કારણ કે સર્વ પ્રજાઓમાં સર્વ જાતિઓનું એકરૂપપણું થશે, બધાં ખોરાક પવિત્ર અને સ્વીકાર્ય ગણાશે, અને જાતિ પ્રમાણે ભેદ પણ રહેશે.

મોક્ષો ધર્મસ્તથાર્થશ્ ચ કામશ્ચેતિ ચતુષ્ટયમ્ યસ્માદ્વેદાશ્ ચ વેદ્યં ચ ચતુર્ધા વૈ ભવિષ્યતિ

મોક્ષ, ધર્મ, અર્થ અને કામ—આ ચાર મુખ્ય ધ્યેયો છે; અને એના કારણે, વેદો અને જાણવાની વસ્તુઓ પણ ચાર ભાગે વહેંચાશે.

ભૂતગ્રામાશ્ ચ ચત્વાર આશ્રમાશ્ ચ તથૈવ ચ ધર્મસ્ય પાદાશ્ચત્વારશ્ ચત્વારો મમ પુત્રકાઃ

ચાર પ્રકારના જીવસમૂહ છે, એ જ રીતે ચાર આશ્રમ છે; ધર્મના પણ ચાર આધાર છે અને મારા પણ ચાર પુત્રો છે.

તસ્માચ્ચતુર્યુગાવસ્થં જગદ્વૈ સચરાચરમ્ ચતુર્ધાવસ્થિતશ્ચૈવ ચતુષ્પાદો ભવિષ્યતિ

આથી, ચાલતા અને અચલ જગત ચાર યુગોમાં વિભાજિત રહેશે અને ચાર ભાગે સ્થિર રહેશે, ચાર આધાર પર ટકેલું રહેશે.

ભૂર્લોકો ઽથ ભુવર્લોકઃ સ્વર્લોકશ્ ચ મહસ્ તથા જનસ્તપશ્ ચ સત્યં ચ વિષ્ણુલોકસ્તતઃ પરમ્

ભૂર્લોક, પછી ભુવર્લોક, સ્વર્લોક અને મહલોક; જનલોક, તપલોક અને સત્યલોક, અને એથી ઉપર વિષ્ણુલોક છે.

અષ્ટાક્ષરસ્થિતો લોકઃ સ્થાને સ્થાને તદક્ષરમ્ ભૂર્ભુવઃ સ્વર્મહશ્ચૈવ પાદાશ્ચત્વાર એવ ચ

આ જગત અષ્ટાક્ષર મંત્રમાં સ્થિત છે અને દરેક સ્થાને એ અક્ષર છે; ભૂ, ભુવ, સ્વર અને મહ—આ ચાર આધાર છે.

ભૂર્લોકઃ પ્રથમઃ પાદો ભુવર્લોકસ્તતઃ પરમ્ સ્વર્લોકો વૈ તૃતીયશ્ ચ ચતુર્થસ્તુ મહસ્ તથા

ભૂર્લોક પહેલો આધાર છે, પછી ભુવર્લોક બીજો, સ્વર્લોક ત્રીજો અને મહલોક ચોથો આધાર છે.

પઞ્ચમસ્તુ જનસ્તત્ર ષષ્ઠશ્ ચ તપ ઉચ્યતે સત્યં તુ સપ્તમો લોકો હ્ય્ અપુનર્ભવગામિનામ્

પાંચમો લોક જનલોક છે, છઠ્ઠો તપલોક કહેવાય છે, સત્યલોક સાતમો છે, જે પુનર્જન્મથી મુક્ત છે.

વિષ્ણુલોકઃ સ્મૃતં સ્થાનં પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ સ્કાન્દમૌમં તથા સ્થાનં સર્વસિદ્ધિસમન્વિતમ્

વિષ્ણુલોક એ એવું સ્થાન છે જ્યાંથી પાછા આવવું અઘરું છે; સ્કાંદ અને ઔમાનું સ્થાન પણ સર્વ સિદ્ધિથી ભરપૂર છે.

રુદ્રલોકઃ સ્મૃતસ્તસ્માત્ પદં તદ્યોગિનાં શુભમ્ નિર્મમા નિરહઙ્કારાઃ કામક્રોધવિવર્જિતાઃ

રુદ્રલોક એ યોગીઓ માટે શુભ સ્થાન માનવામાં આવે છે—જેમાં મમત્વ, અહંકાર, ઇચ્છા અને ક્રોધ નથી.