લિઙ્ગપુરાણમ્

પ્રાણાંસ્તસ્ય દદૌ ભૂયસ્ ત્રિશૂલી નીલલોહિતઃ લબ્ધ્વાસૂન્ ભગવાન્બ્રહ્મ દેવદેવમુમાપતિમ્

ત્રિશૂળધારી, નીલલોહિત દેવએ ફરીથી તેને પ્રાણ આપ્યા; પ્રાણ મળતાં, પવિત્ર બ્રહ્માએ દેવી ઉમાના પતિ, દેવોના દેવને જોયા.

પ્રણમ્ય સંસ્થિતો ઽપશ્યદ્ ગાયત્ર્યા વિશ્વમીશ્વરમ્ સર્વલોકમયં દેવં દૃષ્ટ્વા સ્તુત્વા પિતામહઃ

નમન કરીને, તે ઊભો રહ્યો અને ગાયત્રી સાથે સર્વવિશ્વના ઈશ્વરને જોયા; બધા લોકમાં વ્યાપેલા એ દેવને જોઈને પિતામહે સ્તુતિ કરી.

તતો વિસ્મયમાપન્નઃ પ્રણિપત્ય મુહુર્મુહુઃ ઉવાચ વચનં શર્વં સદ્યાદિત્વં કથં વિભો

પછી, આશ્ચર્યથી ભરાઈને, વારંવાર નમન કરીને, તેણે શર્વને પૂછ્યું: 'હે મહાન, તમે શરૂઆતમાં કેવી રીતે પ્રગટ થયા?'

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા બ્રહ્મણો ભગવાન્ ભવઃ બ્રહ્મરૂપી પ્રબોધાર્થં બ્રહ્માણં પ્રાહ સસ્મિતમ્

બ્રહ્માના એ વચન સાંભળી, ભગવાન ભવએ, બ્રહ્માનું રૂપ ધારણ કરીને, જ્ઞાન આપવા માટે સ્મિત સાથે બ્રહ્માને કહ્યું.

શ્વેતકલ્પો યદા હ્યાસીદ્ અહમેવ તદાભવમ્ શ્વેતોષ્ણીષઃ શ્વેતમાલ્યઃ શ્વેતાંબરધરઃ સિતઃ

જ્યારે શ્વેતયુગ હતું, ત્યારે હું એકલો હતો; શ્વેતમુકુટ, સફેદ માળા, સફેદ વસ્ત્ર અને ચમકતા સફેદ રૂપમાં.

શ્વેતાસ્થિઃ શ્વેતરોમા ચ શ્વેતાસૃક્ શ્વેતલોહિતઃ તેન નામ્ના ચ વિખ્યાતઃ શ્વેતકલ્પસ્તદા હ્યસૌ

મારા હાડકાં, વાળ, લોહી અને લાલિમા બધું સફેદ હતું; તેથી એ યુગને 'શ્વેતયુગ' તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું.

મત્પ્રસૂતા ચ દેવેશી શ્વેતાઙ્ગા શ્વેતલોહિતા શ્વેતવર્ણા તદા હ્યાસીદ્ ગાયત્રી બ્રહ્મસંજ્ઞિતા

મારી પાસેથી ઉત્પન્ન થયેલી દેવી પણ સફેદ અંગવાળી, સફેદ લાલિમાવાળી અને સફેદ રંગની હતી; ત્યારે ગાયત્રી, જેને બ્રહ્મા કહે છે, હતી.

તસ્માદહં ચ દેવેશ ત્વયા ગુહ્યેન વૈ પુનઃ વિજ્ઞાતઃ સ્વેન તપસા સદ્યોજાતત્વમાગતઃ

એથી, હે દેવોના સ્વામી, તારી ગુપ્ત તપસ્યાથી હું ફરી ઓળખાયો છું અને તરત જ સદ્યોજાત અવસ્થામાં આવી ગયો છું.

સદ્યોજાતેતિ બ્રહ્મૈતદ્ ગુહ્યં ચૈતત્પ્રકીર્તિતમ્ તસ્માદ્ગુહ્યત્વમાપન્નં યે વેત્સ્યન્તિ દ્વિજાતયઃ

'સદ્યોજાત' એ બ્રહ્માનું નામ છે અને આ રહસ્ય કહેવાય છે; તેથી તેને ગુપ્ત માનવામાં આવે છે અને જે દ્વિજાતિઓ તેને જાણે છે—

મત્સમીપં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ યદા ચૈવ પુનસ્ત્વાસીલ્ લોહિતો નામ નામતઃ

તેઓ મારા નજીક આવશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અઘરું છે; અને જ્યારે ફરીથી તું 'લોહિત' નામે હતો—

મત્કૃતેન ચ વર્ણેન કલ્પો વૈ લોહિતઃ સ્મૃતઃ તદા લોહિતમાંસાસ્થિલોહિતક્ષીરસંભવા

મારા બનાવેલા રંગને કારણે એ યુગને 'લોહિત' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે; ત્યારે લાલ માંસ, હાડકાં અને લોહી ધરાવતા જીવો ઉત્પન્ન થયા.

લોહિતાક્ષી સ્તનવતી ગાયત્રી ગૌઃ પ્રકીર્તિતા તતો ઽસ્યા લોહિતત્વેન વર્ણસ્ય ચ વિપર્યયાત્

લોહિત આંખો અને ભરપૂર સ્તનવાળી ગાયત્રીને ગાય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી, તેના લાલ રંગ અને રંગના ફેરફારને કારણે એ નામ પડ્યું છે.

વામત્વાચ્ચૈવ દેવસ્ય વામદેવત્વમાગતઃ તત્રાપિ ચ મહાસત્ત્વ ત્વયાહં નિયતાત્મના

દેવના ડાબા ભાગને કારણે વામદેવ નામ પડ્યું છે. મહાન આત્માવાળા, ત્યાં પણ, તું મનને નિયંત્રિત રાખીને મને ઓળખ્યો છે.

વિજ્ઞાતઃ સ્વેન યોગેન તસ્મિન્વર્ણાન્તરે સ્થિતઃ તતશ્ ચ વામદેવેતિ ખ્યાતિં યાતો ઽસ્મિ ભૂતલે

તારા પોતાના યોગથી, જે બીજા રંગમાં સ્થિત છું, મને ઓળખ્યો છે. તેથી, પૃથ્વી પર હું વામદેવ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો છું.

યે ચાપિ વામદેવ ત્વાં જ્ઞાસ્યન્તીહ દ્વિજાતયઃ રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્

જે દ્વિજ અહીં તને વામદેવ રૂપે ઓળખશે, તેઓને રુદ્રલોક મળશે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અઘરું છે.

યદાહં પુનરેવેહ પીતવર્ણો યુગક્રમાત્ મત્કૃતેન ચ નામ્ના વૈ પીતકલ્પો ઽભવત્તદા

જ્યારે-જ્યારે હું યુગક્રમ અનુસાર પીળા રંગમાં અહીં આવું છું, ત્યારે મારા નામથી પીળો રૂપ સ્થાપિત થયો છે.

મત્પ્રસૂતા ચ દેવેશી પીતાઙ્ગી પીતલોહિતા પીતવર્ણા તદા હ્યાસીદ્ ગાયત્રી બ્રહ્મસંજ્ઞિતા

મારા દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલી દેવી, પીળા અને લાલ રંગવાળી, તે સમયે ગાયત્રી તરીકે ઓળખાઈ, જેને બ્રહ્મા પણ કહે છે.

તત્રાપિ ચ મહાસત્ત્વ યોગયુક્તેન ચેતસા યસ્માદહં તૈર્વિજ્ઞાતો યોગતત્પરમાનસૈઃ

મહાન આત્માવાળા, ત્યાં પણ, યોગમાં મન લગાવનારા, જેમણે યોગમાં તત્પર મનથી મને ઓળખ્યો છે.

તત્ર તત્પુરુષત્વેન વિજ્ઞાતો ઽહં ત્વયા પુનઃ તસ્માત્તત્પુરુષત્વં વૈ મમૈતત્કનકાણ્ડજ

ત્યાં તું ફરીથી મને તત્પુરુષ રૂપે ઓળખ્યો છે. તેથી, કનકાંડ, તત્પુરુષ રૂપ મારું કહેવાય છે.

યે માં રુદ્રં ચ રુદ્રાણીં ગાયત્રીં વેદમાતરમ્ વેત્સ્યન્તિ તપસા યુક્તા વિમલા બ્રહ્મસંગતાઃ

જે શુદ્ધ અને બ્રહ્મા સાથે તપ દ્વારા એકરૂપ થયેલા, મને, રુદ્ર, રુદ્રાણી, ગાયત્રી અને વેદમાતાને ઓળખશે,

રુદ્રલોકં ગમિષ્યન્તિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ યદાહં પુનરેવાસં કૃષ્ણવર્ણો ભયાનકઃ

તેઓ રુદ્રલોકમાં જશે, જ્યાંથી પાછા આવવું અઘરું છે. જ્યારે-જ્યારે હું ફરીથી કાળો અને ભયાનક બનીશ.

મત્કૃતેન ચ વર્ણેન સંકલ્પઃ કૃષ્ણ ઉચ્યતે તત્રાહં કાલસંકાશઃ કાલો લોકપ્રકાલકઃ

મારા રંગને કારણે સંકલ્પ કાળો કહેવાય છે. ત્યાં હું કાળ સમાન છું, જે જગતનો અંત લાવે છે.

વિજ્ઞાતો ઽહં ત્વયા બ્રહ્મન્ ઘોરો ઘોરપરાક્રમઃ મત્પ્રસૂતા ચ ગાયત્રી કૃષ્ણાઙ્ગી કૃષ્ણલોહિતા

બ્રહ્મન, તું મને ભયાનક અને ભયંકર શક્તિવાળા તરીકે ઓળખ્યો છે. મારી દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલી ગાયત્રી કાળી અને કાળી-લાલ રંગવાળી હતી.

કૃષ્ણરૂપા ચ દેવેશ તદાસીદ્બ્રહ્મસંજ્ઞિતા તસ્માદ્ ઘોરત્વમાપન્નં યે માં વેત્સ્યન્તિ ભૂતલે

દેવેતાોના સ્વામી, તે સમયે ગાયત્રી કાળી રૂપે હતી અને બ્રહ્મા તરીકે ઓળખાઈ. તેથી, હું ભયાનક બન્યો. જે મને પૃથ્વી પર ઓળખશે,

તેષામઘોરઃ શાન્તશ્ ચ ભવિષ્યામ્યહમવ્યયઃ પુનશ્ ચ વિશ્વરૂપત્વં યદા બ્રહ્મન્મમાભવત્

તેમને માટે હું અઘોર, શાંત અને અવિનાશી બનીશ. અને જ્યારે હું ફરીથી સર્વરૂપ થયો, બ્રહ્મન,

તદાપ્યહં ત્વયા જ્ઞાતઃ પરમેણ સમાધિના વિશ્વરૂપા ચ સંવૃત્તા ગાયત્રી લોકધારિણી

ત્યારે પણ, તું પરમ સમાધિથી મને ઓળખ્યો. ગાયત્રી સર્વરૂપ બની અને લોકને ધારણ કરતી રહી.

તસ્મિન્ વિશ્વત્વમ્ આપન્નં યે માં વેત્સ્યન્તિ ભૂતલે તેષાં શિવશ્ ચ સૌમ્યશ્ ચ ભવિષ્યામિ સદૈવ હિ

જ્યારે હું સર્વરૂપ થયો ત્યારે પૃથ્વી પર જે મને ઓળખશે, તેમના માટે હું હંમેશાં શિવ અને સૌમ્ય બનીશ.

યસ્માચ્ચ વિશ્વરૂપો વૈ કલ્પો ઽયં સમુદાહૃતઃ વિશ્વરૂપા તથા ચેયં સાવિત્રી સમુદાહૃતા

કારણ કે આ રૂપ સર્વરૂપ કહેવાય છે, એ રીતે સાવિત્રી પણ સર્વરૂપ કહેવાય છે.

સર્વરૂપા તથા ચેમે સંવૃત્તા મમ પુત્રકાઃ ચત્વારસ્તે મયા ખ્યાતાઃ પુત્ર વૈ લોકસંમતાઃ

એ જ રીતે, મારા પુત્રો, આ બધા રૂપો પણ ઉત્પન્ન થયા છે. આ ચાર, જેમને મેં નામ આપ્યાં છે, મારા પુત્રો છે અને જગતમાં માન્ય છે.