નર્દતે કૂર્દતે ચૈવ નમઃ પ્રમુદિતાત્મને નમો મૃડાય શ્વસતે ધાવતે ઽધિષ્ઠિતે નમઃ
ગર્જના કરનાર અને ઉછળનાર, આનંદિત મનવાળા, દયાળુ, શ્વાસ લેનારા, દોડનાર અને સર્વેમાં વ્યાપક રહેનારને વંદન છે.
ધ્યાયતે જૃમ્ભતે ચૈવ રુદતે દ્રવતે નમઃ વલ્ગતે ક્રીડતે ચૈવ લમ્બોદરશરીરિણે
ધ્યાનમાં લીન, જંભાઈ લેનારા, રડનાર અને ઓગળી જનાર, ઉછળનાર અને રમનાર, અને મોટા પેટવાળા સ્વરૂપ ધરાવનારને વંદન છે.
નમો ઽકૃત્યાય કૃત્યાય મુણ્ડાય કીકટાય ચ નમ ઉન્મત્તદેહાય કિઙ્કિણીકાય વૈ નમઃ
અનાદિ અને સર્જિત, ખોપરાવાળા, કાળાં, ઉન્મત્ત સ્વરૂપ ધરાવનાર અને ઘંટડીઓથી શોભિત ભગવાનને વંદન છે.
નમો વિકૃતવેષાય ક્રૂરાયામર્ષણાય ચ અપ્રમેયાય ગોપ્ત્રે ચ દીપ્તાયાનિર્ગુણાય ચ
વિચિત્ર વેશ ધરાવનાર, ક્રૂર અને અડગ, અપરિમિત, રક્ષક, તેજસ્વી અને ગુણોથી પરે રહેનારને વંદન છે.
વામપ્રિયાય વામાય ચૂડામણિધરાય ચ નમસ્તોકાય તનવે ગુણૈરપ્રમિતાય ચ
ડાબા પક્ષના પ્રિય, ડાબા તરફ વળેલા, શિખરમણિ ધારણ કરનાર, સુકુમાર અને અનંત ગુણોથી યુક્ત ભગવાનને વંદન છે.
નમો ગુણ્યાય ગુહ્યાય અગમ્યગમનાય ચ લોકધાત્રી ત્વિયં ભૂમિઃ પાદૌ સજ્જનસેવિતૌ
ગુણવાન, ગુપ્ત, અપ્રાપ્યમાં વિહાર કરનાર, જગતના આધાર, ધરતી તમારા પગ છે અને સજ્જનો દ્વારા પૂજ્ય છો.
સર્વેષાં સિદ્ધિયોગાનામ્ અધિષ્ઠાનં તવોદરમ્ મધ્યે ઽન્તરિક્ષં વિસ્તીર્ણં તારાગણવિભૂષિતમ્
તમારું પેટ સર્વ સિદ્ધિઓ અને યોગનો આધાર છે; તેમાં વિશાળ આકાશ છે, જે તારાઓના સમૂહોથી શોભાયમાન છે.
સ્વાતેઃ પથ ઇવાભાતિ શ્રીમાન્ હારસ્તવોરસિ દિશો દશભુજાસ્તુભ્યં કેયૂરાઙ્ગદભૂષિતાઃ
જેમ સ્વાતિ તારાની પંથ શોભે છે, તેમ તમારી છાતી પર સુંદર હાર તેજ આપે છે; દસ દિશાઓ તમારી ભુજાઓ છે, જે કંકણ અને વળયોથી શોભાયમાન છે.
વિસ્તીર્ણપરિણાહશ્ ચ નીલાઞ્જનચયોપમઃ કણ્ઠસ્તે શોભતે શ્રીમાન્ હેમસૂત્રવિભૂષિતઃ
તમારો ગળો પહોળો અને મજબૂત છે, જે કાળી કાજળની જેમ ચમકે છે, અને સુવર્ણ દોરાથી શોભાયમાન છે.
દંષ્ટ્રાકરાલં દુર્ધર્ષમ્ અનૌપમ્યં મુખં તથા પદ્મમાલાકૃતોષ્ણીષં શિરો દ્યૌઃ શોભતે ઽધિકમ્
તમારું મુખ ભયાનક દાંતોથી ભયંકર છે, જેને કોઈ જીતે નહીં અને જેની સરખામણી ન થાય. કમળની માળાથી શોભતા તમારા શિરો આકાશ કરતાં પણ વધુ તેજસ્વી લાગે છે.
દીપ્તિઃ સૂર્યે વપુશ્ચન્દ્રે સ્થૈર્યં શૈલે ઽનિલે બલમ્ ઔષ્ણ્યમગ્નૌ તથા શૈત્યમ્ અપ્સુ શબ્દો ઽમ્બરે તથા
સૂર્યમાં પ્રકાશ, ચંદ્રમાં રૂપ, પર્વતમાં સ્થિરતા, પવનમાં બળ, અગ્નિમાં તાપ, પાણીમાં ઠંડક અને આકાશમાં ધ્વનિ—all આ ગુણો તમારી જ મહિમા છે.
અક્ષરાન્તરનિષ્પન્દાદ્ ગુણાનેતાન્વિદુર્બુધાઃ જપો જપ્યો મહાદેવો મહાયોગોમહેશ્વરઃ
જ્ઞાની લોકો જાણે છે કે આ બધા ગુણો અવિચલ અને અક્ષય સ્ત્રોતમાંથી આવે છે. જપ કરનાર, જપનો વિષય, મહાદેવ, મહાયોગી અને મહેશ્વર—all તમે જ છો.
પુરેશયો ગુહાવાસી ખેચરો રજનીચરઃ તપોનિધિર્ગુહગુરુર્ નન્દનો નન્દવર્ધનઃ
તમે શહેરોના સ્વામી, ગુફાઓમાં નિવાસી, આકાશમાં વિહાર કરનાર, રાત્રે ફરનાર, તપનો ખજાનો, ગુપ્ત ગુરુ, આનંદ આપનાર અને આનંદ વધારનાર છો.
હયશીર્ષા પયોધાતા વિધાતા ભૂતભાવનઃ બોદ્ધવ્યો બોધિતા નેતા દુર્ધર્ષો દુષ્પ્રકમ્પનઃ
ઘોડાની જેમ શિરો ધરાવનાર, સમુદ્રમાંથી જન્મેલ, સર્જનહાર, સર્વ જીવનો પોષક, જાણવાનો, જ્ઞાન આપનાર, નેતા, અજેય અને અડગ છો.
બૃહદ્રથો ભીમકર્મા બૃહત્કીર્તિર્ ધનઞ્જયઃ ઘણ્ટાપ્રિયો ધ્વજી છત્ત્રી પિનાકી ધ્વજિનીપતિઃ
મહાન રથ ધરાવનાર, ભયાનક કાર્યો કરનાર, વિશાળ યશવંત, ધન જીતનાર, ઘંટા પ્રિય, ધ્વજ ધારક, છત્ર ધારક, પિનાક ધનુષ્ય ધારક અને સેનાપતિ છો.
કવચી પટ્ટિશી ખડ્ગી ધનુર્હસ્તઃ પરશ્વધી અઘસ્મરો ઽનઘઃ શૂરો દેવરાજો ઽરિમર્દનઃ
કવચધારી, ભાલા અને તલવારથી સજ્જ, ધનુષ્ય અને કુહાડો ધરાવનાર, પાપનો નાશક, નિર્દોષ, પરાક્રમી, દેવોના રાજા અને શત્રુઓના સંહારક છો.
ત્વાં પ્રસાદ્ય પુરાસ્માભિર્ દ્વિષન્તો નિહતા યુધિ અગ્નિઃ સદાર્ણવાંભસ્ત્વં પિબન્નપિ ન તૃપ્યસે
અમે પૂર્વે તમારી કૃપાથી યુદ્ધમાં દુશ્મનોને હરાવ્યા છે; જેમ અગ્નિ દરિયાના પાણી પીવે છે છતાં તૃપ્ત થતો નથી, તેમ તમારી મહિમા અપરંપાર છે.
ક્રોધાકારઃ પ્રસન્નાત્મા કામદઃ કામગઃ પ્રિયઃ બ્રહ્મચારિ ચાગાધશ્ ચ બ્રહ્મણ્યઃ શિષ્ટપૂજિતઃ
કોપરૂપ હોવા છતાં અંતરે શાંત, ઇચ્છા આપનાર અને પૂર્ણ કરનાર, સર્વેના પ્રિય, બ્રહ્મચારી, અઘમ્ય, વેદપ્રેમી અને સજ્જનો દ્વારા પૂજિત છો.
દેવાનામ્ અક્ષયઃ કોશસ્ ત્વયા યજ્ઞઃ પ્રકલ્પિતઃ હવ્યં તવેદં વહતિ વેદોક્તં હવ્યવાહનઃ પ્રીતે ત્વયિ મહાદેવ વયં પ્રીતા ભવામહે
તમે દેવોનો અક્ષય ખજાનો છો; યજ્ઞ તમારી દ્વારા સ્થાપિત છે; વેદોક્ત હવન અગ્નિ દ્વારા તમને પહોંચે છે; મહાદેવ, તમે પ્રસન્ન થાઓ ત્યારે અમે પણ પ્રસન્ન થઈએ છીએ.
ભવાનીશો ઽનાદિમાંસ્ત્વં ચ સર્વલોકાનાં ત્વં બ્રહ્મકર્તાદિસર્ગઃ સાંખ્યાઃ પ્રકૃતેઃ પરમં ત્વાં વિદિત્વા ક્ષીણધ્યાનાસ્ત્વામમૃત્યું વિશન્તિ
તમે ભવાનીના સ્વામી, અનાદિ, સર્વ લોક અને જીવોના સર્જનહાર છો; જ્ઞાની લોકો તમને પ્રકૃતિથી પરમ જાણીને, ધ્યાન પૂર્ણ થયા પછી અમરત્વ પ્રાપ્ત કરે છે.
યોગાશ્ ચ ત્વાં ધ્યાયિનો નિત્યસિદ્ધં જ્ઞાત્વા યોગાન્ સંત્યજન્તે પુનસ્તાન્ યે ચાપ્યન્યે ત્વાં પ્રસન્ના વિશુદ્ધાઃ સ્વકર્મભિસ્તે દિવ્યભોગા ભવન્તિ
યોગીઓ તમને સદા પૂર્ણ જાણીને અન્ય યોગો ત્યજી દે છે; અને બીજા શુદ્ધ અને શાંત મનથી પોતાના કર્મ દ્વારા તમારી ભક્તિ કરે છે, તેઓ દિવ્ય ભોગો મેળવે છે.
અપ્રસંખ્યેયતત્ત્વસ્ય યથા વિદ્મઃ સ્વશક્તિતઃ કીર્તિતં તવ માહાત્મ્યમ્ અપારસ્ય મહાત્મનઃ
અમે જેટલું જાણીએ છીએ અને જેટલી શક્તિએ શક્ય છે, એટલું તમારી અપરંપાર મહિમાનું વર્ણન કર્યું છે, હે મહાન આત્મા.
શિવો નો ભવ સર્વત્ર યો ઽસિ સો ઽસિ નમો ઽસ્તુ તે ય ઇદં કીર્તયેદ્ભક્ત્યા બ્રહ્મનારાયણસ્તવમ્
હે શિવ, તમે સર્વત્ર અમારે કૃપાળુ રહો; તમે જે છો એ જ છો—તમને વંદન છે! જે ભક્તિપૂર્વક બ્રહ્મનારાયણ સ્તોત્રનું પઠન કરે છે—
શ્રાવયેદ્વા દ્વિજાન્ વિદ્વાન્ શૃણુયાદ્વા સમાહિતઃ અશ્વમેધાયુતં કૃત્વા યત્ફલં તદવાપ્નુયાત્
અથવા જે વિદ્વાન બ્રાહ્મણોને સંભળાવે છે, અથવા એકાગ્ર ચિત્તે સાંભળે છે, તેને દસ હજાર અશ્વમેઘ યજ્ઞના ફળ જેટલું ફળ મળે છે.
પાપાચારો ઽપિ યો મર્ત્યઃ શૃણુયાચ્છિવસન્નિધૌ જપેદ્વાપિ વિનિર્મુક્તો બ્રહ્મલોકં સ ગચ્છતિ
પાપી જીવન જીવતો માણસ પણ જો શિવની હાજરીમાં આ સાંભળે કે જપે, તો તે બંધનમુક્ત થઈ બ્રહ્મલોકમાં જાય છે.
શ્રાદ્ધે વા દૈવિકે કાર્યે યજ્ઞે વાવભૃથાન્તિકે કીર્તયેદ્વા સતાં મધ્યે સ યાતિ બ્રહ્મણો ઽન્તિકમ્
શ્રાદ્ધ, દૈવી કાર્ય, યજ્ઞ કે અવભૃથ સ્નાનના અંતે, જે સજ્જનોની વચ્ચે આનું પઠન કરે છે, તે બ્રહ્માની નજીક પહોંચે છે.
અત્યન્તાવનતૌ દૃષ્ટ્વા મધુપિઙ્ગાયતેક્ષણઃ પ્રહૃષ્ટવદનો ઽત્યર્થમ્ અભવત્સત્યકીર્તનાત્
અતિશય વિનમ્રતા જોઈને, મધ અને તાંબાના રંગ જેવી આંખો ધરાવતા, તેમના ચહેરા પર સાચી પ્રશંસાથી ખૂબ આનંદ છલકાયો.
ઉમાપતિર્વિરૂપાક્ષો દક્ષયજ્ઞવિનાશનઃ પિનાકી ખણ્ડપરશુઃ સુપ્રીતસ્તુ ત્રિલોચનઃ
ઉમાપતિ, ત્રણ આંખો ધરાવનાર, દક્ષના યજ્ઞનો વિનાશક, પિનાકધારી, તૂટી ગયેલી કુહાડીવાળો, વિરૂપાક્ષ, ખૂબ પ્રસન્ન થયા.
તતઃ સ ભગવાન્દેવઃ શ્રુત્વા વાગમૃતં તયોઃ જાનન્નપિ મહાદેવઃ ક્રીડાપૂર્વમથાબ્રવીત્
પછી તે ભગવાને, બંનેના અમૃતસમાન વચનો સાંભળી, બધું જાણતાં છતાં મહાદેવે રમતમાં બોલ્યા.
કૌ ભવન્તૌ મહાત્માનૌ પરસ્પરહિતૈષિણૌ સમેતાવંબુજાભક્ષાવ્ અસ્મિન્ ઘોરે મહાપ્લવે
તમે બંને કોણ છો, મહાન આત્માઓ, એકબીજાના કલ્યાણની ઈચ્છા રાખતાં, અહીં ભયાનક મહાપ્લવમાં એકઠા થયેલા કમળભક્ષક?