લિઙ્ગપુરાણમ્

વસિષ્ઠના વંશની એક મહાન સ્ત્રી, પોતાના દુ:ખને વિદાય આપી, પોતાની યુવાન વયે, હરিণી જેવી આંખોવાળી, બાળકની સંભાળ કરવા લાગી—આ બધું વસિષ્ઠના આદેશથી થયું. તે યુવતી, શુભ આભૂષણોથી વિહોણી, દુ:ખી, પવિત્ર અને આંખોમાં અશ્રુ લઈને બેઠેલી હતી; તેને જોઈ, બાળકે તેની સાથે વાત કરી. "માતા, તમે શુભ આભૂષણ વિના, પાપરહિત શરીર ધરાવ છો, પણ એ શરીર તેજસ્વી દેખાતું નથી. આજે મને કારણ કહો, કેમ કે ચાંદની વિહોણી રાત અંધારી હોય છે." બાળક ફરી પૂછે છે, "માતા, તમે કેમ એ રીતે બેઠા છો, શુભ આભૂષણો ત્યજી, જાણે પતિ વિહોણી છો? ઓ સુંદર, મને કહો." પુત્રના શબ્દો સાંભળીને, અદૃશ્યંતીએ કંઈ બોલ્યા નહીં—ન તો શુભ, ન તો અશુભ. ત્યારે શક્તિના પુત્રે ફરી પુછ્યું: "માતા, કહો, મારા શક્તિશાળી પિતા ક્યાં છે? બોલો, બોલો!" પુત્રના શબ્દો સાંભળીને, અદૃશ્યંતી અત્યંત દુ:ખી થઈ, રડવા લાગી અને કહ્યું, "તમારા પિતાને રાક્ષસે ભક્ષી લીધા," અને એ જ રડતા-રડતા બેભાન થઈ પડી. પુત્રના આ શબ્દો સાંભળીને, વસિષ્ઠ પણ જમીન પર પડી ગયા, દયાભાવથી રડવા લાગ્યા; અરુંધતિ, આશ્રમના તપસ્વીઓ અને મહાન ઋષિઓ પણ વસિષ્ઠ સાથે રડી પડ્યા. માતાના મોઢેથી પિતા રાક્ષસ દ્વારા ભક્ષિત થયા છે એ સાંભળીને, વિદ્વાન પરાશર, આંખોમાં અશ્રુ લઈને, બોલ્યા: "માતા, હું દેવોના દેવ, ત્રણ લોકના અધિપતિનું પૂજન કરી, એક ક્ષણે તમને અમારા પિતાને બતાવીશ—મારો આ સંકલ્પ છે." પુત્રના આ શુભ શબ્દો સાંભળીને, અદૃશ્યંતી આશ્ચર્યથી હસીને, પુત્રને જોઈ, કહ્યું, "હા, આ સાચું છે. પુત્ર, પૂજન કરો." શક્તિના પુત્રના સંકલ્પ જાણીને, વસિષ્ઠે, જે વિદ્વાન અને દયાળુ હતા, પોતાના પૌત્રને કહ્યું: "ઋષિઓમાં શ્રેષ્ઠ, પૌત્ર, તમારો સંકલ્પ યોગ્ય છે, પવિત્ર છે, પણ સાંભળો—તમે વિશ્વનો વિનાશ કરશો નહીં." "રાક્ષસોના ઉન્મૂલન માટે, સર્વના સ્વામી ભગવાનનું પૂજન કરો; સાંભળો, શક્તિના પુત્ર, જો ત્રણ લોકનો વિનાશ થાય, તો એમાં તમારો દોષ શું?" પછી, વસિષ્ઠના આદેશથી, શક્તિના વિદ્વાન પુત્રે રાક્ષસોના વિનાશનો સંકલ્પ કર્યો. પછી, અદૃશ્યંતી, વસિષ્ઠ અને અરુંધતિને વંદન કરી, ઋષિઓની હાજરીમાં, રેતથી અસ્થાયી લિન્ગ બનાવ્યું. તે લિન્ગનું, શુભ શિવસૂક્ત, ત્રયંબક સ્તોત્ર, તીવ્ર રુદ્ર અને શિવસંકલ્પથી પૂજન કર્યું. શક્તિના પુત્રે નીલરુદ્ર, સુંદર રુદ્ર, વામીય, પવમાના અને પંચબ્રહ્મ પણ પઠન કર્યા. તે હોતાર, લિન્ગસૂક્ત, અથર્વશિરસ અને રુદ્રને અષ્ટ અર્ઘ્ય અર્પણ કરી, યોગ્ય વિધિને અનુસરી પૂજન કર્યું. "ઓ રુદ્ર, મારા શક્તિશાળી પિતા, તેમના ભાઈઓ સાથે, રાક્ષસે ભક્ષી લીધા, અને લોહીથી, ઓ શંકર!" "ઓ ભગવાન, હું મારા પિતાને તેમના ભાઈઓ સાથે જોવા ઈચ્છું છું," એમ તે વારંવાર લિન્ગને પ્રાર્થના કરી, ફરી-ફરી વંદન કર્યું. "ઓ રુદ્ર, રુદ્ર, રુદ્ર!"—એવી બૂમો પાડતા, રડતા, જમીન પર પડી ગયાં; તેમને જોઈ, ભગવાન રુદ્ર, શંકરે, દેવીને કહ્યું: "આ બાળકને જો, ઓ ભાગ્યશાળી, એની આંખોમાં અશ્રુ છે, મારી સ્મૃતિમાં લીન છે, મારા પૂજનમાં તત્પર છે." દેવી, નિર્દોષ પરાશરા, આખું શરીર દુ:ખથી વ્યથિત, આંખોમાં અશ્રુ લઈને, બાળકને લિન્ગ પૂજનમાં તત્પર જોઈ, "ઓ હર, ઓ રુદ્ર" કહી રહી છે—ઉમા, શંકરની પત્ની, પોતાના સ્વામી, સર્વના શાસકને કહ્યું: "તેને બધું આપો જે તે ઈચ્છે; કૃપા કરો, ઓ પરમ ભગવાન." દેવીના શબ્દો સાંભળીને, શંકર, પરમ ભગવાન— —વિષ પાન કરનાર, પોતાની મહાન પત્ની ઉમાને કહ્યું: "હું આ દ્વિજ બાળકની રક્ષા કરીશ, જેના આંખો ફૂલેલા નીલ કમળ જેવી છે." "હું તેને મારી સ્વરૂપે દર્શન કરવાની ક્ષમતા આપું છું." એમ કહી, નીલલોહિત, swoich દેવ દૂતોથી ઘેરાયેલા— —પરમ ભગવાન, બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, રુદ્ર અને અન્ય દેવોની હાજરીમાં, એ વિદ્વાન શક્તિપુત્રને દર્શન આપ્યા. મહાદેવને જોઈને, પરાશર, આંખોમાં આનંદના અશ્રુ લઈ, હૃદયમાં આનંદથી, ભગવાનના પગે નમ્રતાથી પડ્યા. પછી, ભવાની અને મહાન નંદીના પગે પણ વંદન કર્યું. "આજે મારા જીવનનું સાર્થક્ય થયું," એમ બ્રહ્મા અને અન્ય દેવોને કહ્યું. "જેના શણખે ચંદ્ર છે, એ આજે મારી રક્ષા માટે આવ્યા છે. જગતમાં બીજો કોણ, દેવ કે દાનવ, મારી સમાન છે?" એ જ ક્ષણે, પરાશર, શક્તિમાં તત્પર, આકાશમાં પોતાના પિતાને, તેમના ભાઈઓ સાથે, જોઈ લીધા. પિતાને ભાઈઓ સાથે, સૌરભ જેવી ચમકતી દૈવી રથમાં, ચારે દિશામાં મોઢું કરીને, જોઈ, વંદન કર્યું અને આનંદ થયો. પછી, વૃશધ્વજ દેવ, પોતાની પત્ની અને દૂતોથી ઘેરાયેલા, વસિષ્ઠના પુત્રને, પોતાના બાળકને જોવા ઉત્સુક, કહ્યું: "ઓ શક્તિ, જુઓ તમારો પુત્ર, જેની આંખોમાં આનંદના અશ્રુ છે, અને, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, તમારા પિતા વસિષ્ઠ, જે હજુ દેખાતા નથી." "અરુંધતિને જુઓ, ભાગ્યશાળી, શુભ, દેવી સમાન—તમારી માતા. ઓ વિદ્વાન, બંને માતાપિતાને વંદન કરો." પછી, શંકરના આદેશથી, શક્તિએ ઝડપથી હર, દેવોમાં દેવ, ઉમા અને શ્રેષ્ઠ વસિષ્ઠને વંદન કર્યું. વિશ્વના સ્વામીના આદેશથી, શક્તિએ પોતાની માતા, ભાગ્યશાળી, શુભ અને ભક્ત અરુંધતિને સંબોધન કર્યું. "ઓ બાળક, ઓ બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, ઓ પરાશર, મહાન તેજસ્વી, હું તમારે, પિતા, જ્યારે તમે ગર્ભમાં હતા, ત્યારે રક્ષિત થયો, ઓ મહાન આત્માવાળા.