કૃપા કરીને ધ્યાનથી સાંભળો, હું આપને જે વર્ણન કરું છું તે આપેલા શ્લોકોના આધારે, અનુવાદ કે કાવ્યરૂપે નહીં, પરંતુ એક શ્રદ્ધાસ્પદ અને જીવંત વાર્તારૂપે રજૂ કરું છું. કૃપાળુ પુરુષોત્તમ ભગવાનની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને, શ્રી અને ભૂમિ સાથે, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, ભગવાન પ્રગટ થયા. ભગવાન શિર પર મુકડો ધારણ કરીને, કમળ પકડેલા, સર્વાંગે અલૌકિક આભૂષણોથી સજ્જ, પીળાં વસ્ત્રો પહેરેલા, અને દેવો તથા અસુરો દ્વારા ઘેરાયેલા દેખાયા. ગરુડધ્વજ વાળાં ભગવાને તેને દિવ્ય દર્શન આપ્યું. આ દિવ્ય સ્વરૂપથી જનાર્દન ભગવાનને જોઈને, તેણે ગરુડધ્વજની વંદના કરી—નમ્રતાપૂર્વક, પસંદ કરેલા શબ્દોમાં પ્રાર્થના કરી: “હે જનાર્દન, તમે આરંભ છો, અંતહીન છો, અને સર્વના મૂળ છો.” તે પછી તેણે કહ્યું: “તમે જ પુરુષ, જગતના સ્વામી, સર્વના શાસક વિષ્ણુ, બ્રહ્મા, સર્વરૂપ અને પિતામહ છો. હે જનાર્દન, તમે પરમ તત્ત્વ, પરમ પ્રકાશ, પરમાત્મા, પરમાધાર, શ્રીના સ્વામી અને પૃથ્વીના પણ સ્વામી છો.” તેણે આગળ કહ્યું: “તમારા ક્રોધથી અંધકારથી આવૃત્ત રુદ્ર ઉત્પન્ન થાય છે અને તમારી કૃપાથી વિશ્વના સર્જક બ્રહ્મા ઉત્પન્ન થાય છે. તમારી કૃપાથી જ વિષ્ણુ, પવિત્ર સ્વરૂપે, પુરુષોત્તમ બને છે. હે હરિ, હે વિષ્ણુ, હે નારાયણ, તમે જ વિશ્વરૂપ અને સમય સ્વરૂપ છો.” તે ભગવાનને કહ્યું: “પાંચ મહાભૂત, પંચ તનમાત્રા અને ઇન્દ્રિયો બધું તમારી સ્થાપના છે, હે વિશ્વરૂપ, હે મહાદેવ. હે મહાદેવ, જગતના પિતા, વિશ્વના ગુરુ, દેવોના દેવ, કૃપા કરો. હે વિશ્વના સ્વામી, હું તમારી શરણમાં આવ્યો છું; હે વૈકુંઠ, હે શૌરી, સર્વજ્ઞ, હે વાસુદેવ, મહાબાહુ, કૃપા કરો.” પછી તેણે સંકર્ષણ, પ્રદ્યુમ્ન, અનુરુદ્ધ અને પુરુષોત્તમના નામે પણ નમન કર્યું—“હંમેશાં તમને, મહાવીષ્ણુને નમસ્કાર.” તેણે કહ્યું: “હે વિષ્ણુ, તમારું દિવ્ય આસન અવ્યક્ત છે, વચ્ચે સર્વવ્યાપી, હજારો ફણાવાળો, અંધકારમય અને પૃથ્વીધારી છે. નીચે ધર્મ, જ્ઞાન અને વૈરાગ્ય છે, અને એ આસનનાં પગ તમારી રાજસત્તા છે. સાત પાતાળ તમારી પાદUKા, પૃથ્વી તમારી કટિ, સાત મહાસાગર તમારા વસ્ત્ર, દિશાઓ તમારી શક્તિશાળી બાહુ છે. આકાશ તમારું શિર, નાભિ સ્થાને અંતરીક્ષ, વાયુ તમારા નાસિકા, ચંદ્ર અને સૂર્ય તમારી આંખો, અને વાળમાં નીલકમળ વગેરે ફૂલો છે. તારાઓ, ગ્રહો અને આકાશ તમારી કંટમાલા છે. આવા દેવાધિદેવ, પૂજ્ય પુરુષોત્તમની હું કેવી રીતે સ્તુતિ કરું?” પછી તેણે પ્રાર્થના કરી: “જે કાંઈ શ્રદ્ધાથી કરેલું, સાંભળેલું કે બોલેલું હોય, તેમાં કોઈ ક્ષતિ રહી ગઈ હોય તો, હે નારાયણ, કૃપા કરીને માફ કરશો. આ વિષ્ણુની સ્તુતિ સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે; જે તેને વાંચે, સાંભળે અથવા શ્રદ્ધાથી દ્વિજને સંભળાવે, તે વિષ્ણુલોકને પામે છે.” આ રીતે અજય, દેવાધિદેવ ભગવાનની પૂજા અને સ્તુતિ કર્યા પછી, તેમણે વિનમ્રતાથી જનાર્દનને જાણ કર્યુ: “હે ભગવાન, દધીચી નામના એક વિખ્યાત, ધર્મનિષ્ઠ, સ્વયંસયમી બ્રાહ્મણ મારા મિત્ર હતા. તેઓ હંમેશાં અજય, શંકરનાં ઉપાસક અને સર્વે માટે અપરાજેય હતા. એક દિવસ સભામાં, તેમણે અશ્રદ્ધાથી મારા મસ્તક પર ડાબા પગથી પ્રહાર કર્યો. પછી તેમણે ગર્વથી સર્વત્ર જાહેર કર્યું—'મારે કોઈનો ડર નથી.' હે વિષ્ણુ, હું એ દધીચી બ્રાહ્મણને પરાજિત કરવા ઈચ્છું છું; કૃપા કરીને યોગ્ય રીતે વ્યવહાર કરો.” હરિએ દધીચીના અપરાજેયતાની જાણકારી રાખી, મહેશની અનન્ય શક્તિનું સ્મરણ કર્યું. પછી હરિએ કહ્યું: “હે રાજન, મહેશ્વરથી બ્રાહ્મણોને, ખાસ કરીને રુદ્રભક્તોને, ક્યારેય કોઈ ભય નથી—even નીચા માટે પણ, તો દધીચી માટે તો શું કહેવું? તેથી, હે ભાગ્યશાળી, તને વિજય મળશે નહીં; હું દધીચી બ્રાહ્મણને દેવતાઓ સાથે શાપ માટે દુઃખ પહોંચાડું.” “તેના શાપથી, હે રાજન, દક્ષયજ્ઞમાં મને અને દેવોને વિનાશનો સામનો કરવો પડશે, પછી પુનઃ ઉત્થાન થશે. તેથી, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ, હું તારા માટે દધીચી સામે વિજય માટે સર્વ પ્રયાસ કરીશ.” આ સાંભળીને ક્ષુપે જનાર્દનને કહ્યું: “જેમ તું ઈચ્છે તેમ થાઓ.” પછી ભગવાન પણ દધીચી બ્રાહ્મણના આશ્રમમાં ગયા. ભગવાને બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કર્યું અને ભક્તપ્રેમી સ્વરૂપે, મહર્ષિ દધીચી પાસે જઈ, વિશ્વગુરુ તરીકે નમસ્કાર કરી કહ્યું: “હે દધીચી, મહાન બ્રાહ્મણ, હંમેશાં ભગવાનની ઉપાસનામાં તત્પર, હું તારો એક વર માંગું છું; તે મને આપ.” દેવાધિદેવના આવા વિનંતી પર દધીચીએ વિષ્ણુને કહ્યું: “મને ખબર છે તું શું ઈચ્છે છે; હું તારા પણ ડરતો નથી. તું બ્રાહ્મણ રૂપે આવ્યો છે, હે જનાર્દન; તું ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાન છે. રુદ્રની કૃપાથી મને બધું જાણ છે; આ બ્રાહ્મણ સ્વરૂપ તું છોડ, હે સ્થિરચિત્ત. ક્ષુપે તારી પૂજા કરી છે, હે મધુસૂદન.” “હે ભગવાન, ભક્તો માટે તારી સ્નેહભાવના મને ખબર છે; ભક્તપ્રેમી હોવું તારા માટે યોગ્ય છે. જો મને, ભગવાનની ઉપાસનામાં તત્પર દધીચીને, કોઈ ભય હોય, તો તું મને સ્પષ્ટપણે કહેજે, હે કમલનયન, વરદાતા. પણ હું સાચું કહું છું—હે જનાર્દન, મને કોઈ ભય નથી; દેવ, દાનવ કે બ્રાહ્મણ—આ જગતમાં કોઈથી હું ડરતો નથી.” આ રીતે, દધીચીના અપરાજેય ભક્તિ, વિષ્ણુની દિવ્ય મહિમા અને ક્ષુપેની વિનંતિથી, આ પ્રસંગ પૂર્ણ થયો.