Linga Purana

मोहितं प्राह मामत्र परीक्षावो ऽग्निसंभवम् अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च

Bewildered, he said to me there, 'Let us test this fire-born pillar; I will go downward to the matchless, fiery column.'

भवानूर्ध्वं प्रयत्नेन गन्तुमर्हसि सत्वरम् एवं व्याहृत्य विश्वात्मा स्वरूपमकरोत्तदा

You, with effort, should quickly go upward.' Having spoken thus, the Soul of the Universe then assumed his own form.

वाराहमहमप्याशु हंसत्वं प्राप्तवान्सुराः तदाप्रभृति मामाहुर्ह् अंसं हंसो विराडिति

I swiftly took the form of a boar, and the gods saw Hari take the form of a swan; from that time, they called me 'Hamsa,' the Great Swan.

हंसहंसेति यो ब्रूयान् मां हंसः स भविष्यति सुश्वेतो ह्यनलाक्षश् च विश्वतः पक्षसंयुतः

Whoever says 'Hamsa, Hamsa' to me, he shall become a swan—pure white, fire-eyed, and endowed with wings on all sides.

मनो ऽनिलजवो भूत्वा गतो ऽहं चोर्ध्वतः सुराः नारायणो ऽपि विश्वात्मा नीलाञ्जनचयोपमम्

Becoming as swift as the mind and wind, I went upward, O gods; and Narayana, the Soul of the Universe, dark as a mass of black collyrium,

दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् मेरुपर्वतवर्ष्माणं गौरतीक्ष्णाग्रदंष्ट्रिणम्

Assumed a boar's form, ten yojanas wide and a hundred yojanas long, with the stature of Mount Meru, pale, with sharp, prominent fangs.

कालादित्यसमाभासं दीर्घघोणं महास्वरम् ह्रस्वपादं विचित्राङ्गं जैत्रं दृढम् अनौपमम्

Resembling the radiance of the sun at the end of time, with a long snout, a mighty voice, short legs, wondrous limbs, victorious, firm, and incomparable.

वाराहमसितं रूपम् आस्थाय गतवानधः एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन्विष्णुरधोगतः

Assuming the boar's dark form, he went downward; thus, for a thousand years, Vishnu hastened below.

नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिङ्गस्य सूकरः तावत्कालं गतो ह्यूर्ध्वम् अहमप्यरिसूदनः

The boar did not see even a little of the base of the linga; for the same length of time, I, the destroyer of foes, went upward.

सत्वरं सर्वयत्नेन तस्यान्तं ज्ञातुमिच्छया श्रान्तो ह्यदृष्ट्वा तस्यान्तम् अहङ्कारादधोगतः

With all speed and effort, desiring to know its end, I grew weary, and not seeing its limit, I descended out of pride.

तथैव भगवान् विष्णुः श्रान्तः संत्रस्तलोचनः सर्वदेवभवस्तूर्णम् उत्थितः सः महावपुः

In the same way, the blessed Vishnu, exhausted, his eyes trembling with fatigue, quickly rose up, his great form manifest to all the gods.

समागतो मया सार्धं प्रणिपत्य महामनाः मायया मोहितः शंभोस् तस्थौ संविग्नमानसः

He joined me, bowed with a great mind, and, deluded by Shambhu's maya, stood there, his heart disturbed.

पृष्ठतः पार्श्वतश्चैव चाग्रतः परमेश्वरम् प्रणिपत्य मया सार्धं सस्मार किमिदं त्विति

Behind, beside, and before the Supreme Lord, he bowed with me, and wondered, 'What is this?'

तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः ओमोमिति सुरश्रेष्ठाः सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः

Then there arose there a sound, marked by the syllable—'Om, Om,' O best of gods—clearly, with a prolonged tone.

किमिदं त्विति संचिन्त्य मया तिष्ठन्महास्वनम् लिङ्गस्य दक्षिणे भागे तदापश्यत्सनातनम्

Thinking, 'What is this?' I stood, hearing that great sound, and then saw, on the right side of the linga, the eternal one.

आद्यवर्णमकारं तु उकारं चोत्तरे ततः मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चौमिति

I saw the first letter, 'A,' on the right; then 'U' on the left; and 'M' in the middle, and at the end, the sound 'Om.'

सूर्यमण्डलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे उत्तरे पावकप्रख्यम् उकारं पुरुषर्षभः

Seeing the first letter, shining like the solar orb, on the right, and on the left, the letter 'U,' blazing like fire, O best of men.

शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं मध्यमं तथा तस्योपरि तदापश्यच् छुद्धस्फटिकवत् प्रभुम्

He saw the middle syllable 'ma', shining like the orb of the moon, and above it, the Lord, pure as crystal.

तुरीयातीतम् अमृतं निष्कलं निरुपप्लवम् निर्द्वन्द्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यन्तरवर्जितम्

Beyond the fourth state, immortal, without parts, without disturbance, free from duality, absolute, void, devoid of inner and outer.

सबाह्याभ्यन्तरं चैव सबाह्याभ्यन्तरस्थितम् आदिमध्यान्तरहितम् आनन्दस्यापि कारणम्

Yet possessing both inner and outer, and abiding within them; without beginning, middle, or end, the cause even of bliss.

मात्रास्तिस्रस्त्वर्धमात्रं नादाख्यं ब्रह्मसंज्ञितम् ऋग्यजुःसामवेदा वै मात्रारूपेण माधवः

There are three measures and a half-measure, called 'nāda', known as Brahman; Madhava is present in the form of the measures of Ṛg, Yajur, and Sāma Vedas.

वेदशब्देभ्य एवेशं विश्वात्मानमचिन्तयत् तदाभवदृषिर्वेद ऋषेः सारतमं शुभम्

From the words of the Vedas, the Lord contemplated the soul of the universe; then the sage became the Veda, and from the sage arose the pure essence.

तेनैव ऋषिणा विष्णुर् ज्ञातवान् परमेश्वरम् चिन्तया रहितो रुद्रो वाचो यन्मनसा सह

By that very sage, Viṣṇu understood the Supreme Lord; Rudra, free from thought, contemplated Him with speech and mind.

अप्राप्य तं निवर्तन्ते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः एकाक्षरेण तद्वाच्यम् ऋतं परमकारणम्

Those who do not attain Him turn back; He is to be expressed by the single syllable; by the single syllable, the truth, the supreme cause, is spoken.

सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्म परात्परम् एकाक्षरादकाराख्यो भगवान्कनकाण्डजः

Truth, bliss, immortality, the supreme Brahman, higher than the highest; from the single syllable called 'a', the Lord, born of the golden egg.

एकाक्षरादुकाराख्यो हरिः परमकारणम् एकाक्षरान्मकाराख्यो भगवान्नीललोहितः

From the single syllable called 'u', Hari, the supreme cause; from the single syllable called 'ma', the Lord Nīlalohita.

सर्गकर्ता त्वकाराख्यो ह्य् उकाराख्यस्तु मोहकः मकाराख्यस् तयोर् नित्यम् अनुग्रहकरो ऽभवत्

The creator of creation is called 'a'; 'u' is the deluder; 'ma' among them always bestows grace.

मकाराख्यो विभुर्बीजी ह्य् अकारो बीजमुच्यते उकाराख्यो हरिर्योनिः प्रधानपुरुषेश्वरः

'Ma' is the seed-holder, 'a' is called the seed; 'u' is Hari, the womb, the lord of Pradhāna and Puruṣa.

बीजी च बीजं तद्योनिर् नादाख्यश् च महेश्वरः बीजी विभज्य चात्मानं स्वेच्छया तु व्यवस्थितः

The seed-holder and the seed, that womb, and the one called 'nāda' is Maheśvara; the seed-holder, dividing himself by his own will, is established.