Linga Purana

युगाक्षकोटिसम्बद्धौ द्वौ रश्मी स्यन्दनस्य तु ध्रुवेण भ्रमते रश्मिनिबद्धः स युगाक्षयोः

Two rays of the chariot are joined at the ends of the yoke and axle; bound by rays to the pole, the yoke and axle revolve.

भ्रमतो मण्डलानि स्युः खेचरस्य रथस्य तु युगाक्षकोटी ते तस्य दक्षिणे स्यन्दनस्य हि

As it revolves, circles are formed by the celestial chariot; those ends of the yoke and axle are on the right side of the chariot.

ध्रुवेण प्रगृहीते वै विचक्राश्वे च रज्जुभिः भ्रमन्तमनुगच्छन्ति ध्रुवं रश्मी च तावुभौ

Held by the pole and by reins attached to the horses, as it revolves, both the rays follow the pole.

युगाक्षकोटिस्त्वेतस्य वातोर्मिस्यन्दनस्य तु कीले सक्ता यथा रज्जुर् भ्रमते सर्वतोदिशम्

The end of the yoke and axle of this wind-driven chariot is fixed to a stake, and, like a rope, it revolves in all directions.

भ्राम्यतस्तस्य रश्मी तु मण्डलेषूत्तरायणे वर्धेते दक्षिणे चैव भ्रमता मण्डलानि तु

As it revolves, the rays increase in the circles during the northern course, and as it turns to the south, the circles are formed.

आकृष्येते यदा ते वै ध्रुवेणाधिष्ठिते तदा आभ्यन्तरस्थः सूर्यो ऽथ भ्रमते मण्डलानि तु

When those rays, governed by the pole, are drawn in, then the sun, remaining inside, revolves in circles.

अशीतिमण्डलशतं काष्ठयोरन्तरं द्वयोः ध्रुवेण मुच्यमानाभ्यां रश्मिभ्यां पुनरेव तु

There are eighty hundred circles between the two sections; when the rays, released by the pole, return again.

तथैव बाह्यतः सूर्यो भ्रमते मण्डलानि तु उद्वेष्टयन् स वेगेन मण्डलानि तु गच्छति

In the same way, the sun moves in circles externally, swiftly unwinding the circles as he goes.

देवाश्चैव तथा नित्यं मुनयश् च दिवानिशम् यजन्ति सततं देवं भास्करं भवमीश्वरम्

Thus, the gods and sages worship day and night, always honoring the god Bhāskara, the lord of existence.

सरथो ऽधिष्ठितो देवैर् आदित्यैर्मुनिभिस् तथा गन्धर्वैरप्सरोभिश् च ग्रामणीसर्पराक्षसैः

That chariot is presided over by gods, Adityas, sages, Gandharvas, Apsaras, chiefs, serpents, and Rākṣasas.

एते वसन्ति वै सूर्ये द्वौ द्वौ मासौ क्रमेण तु आप्याययन्ति चादित्यं तेजोभिर् भास्करं शिवम्

These dwell with the sun, each pair for two months in turn, and they nourish the radiant, auspicious Bhāskara with their energies.

ग्रथितैः स्वैर्वचोभिस्तु स्तुवन्ति मुनयो रविम् गन्धर्वाप्सरसश्चैव नृत्यगेयैरुपासते

The sages praise Ravi with their composed words, and Gandharvas and Apsaras worship him with dance and song.

ग्रामणीयक्षभूतानि कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् सर्पा वहन्ति वै सूर्यं यातुधाना अनुयान्ति च

The chiefs, Yakṣas, and spirits gather their weapons; serpents carry the sun, and the Yātudhānas follow him.

वालखिल्या नयन्त्यस्तं परिवार्योदयाद्रविम् इत्येते वै वसन्तीह द्वौ द्वौ मासौ दिवाकरे

The Vālakhilyas lead the sun to his setting, surrounding him at sunrise; thus, these dwell here with the sun, each pair for two months.

मधुश् च माधवश्चैव शुक्रश् च शुचिरेव च नभोनभस्यौ विप्रेन्द्रा इषश्चोर्जस्तथैव च

Madhū and Mādhava, Śukra and Śuci, Nabhas and Nabhasya, O best of Brahmins, Iṣa and Ūrja likewise.

सहःसहस्यौ च तथा तपस्यश् च तपः पुनः एते द्वादश मासास्तु वर्षं वै मानुषं द्विजाः

Likewise, the Sahas and Sahasya, and again Tapasya and Tapah—these constitute the twelve months, which make up a human year, O twice-born ones.

वासन्तिकस् तथा ग्रैष्मः शुभो वै वार्षिकस् तथा शारदश् च हिमश्चैव शैशिर ऋतवः स्मृताः

The seasons are known as Vasanta (spring), Grishma (summer), Varsha (rainy), Sharad (autumn), Hemanta (early winter), and Shishira (late winter).

धातार्यमाथ मित्रश् च वरुणश्चेन्द्र एव च विवस्वांश्चैव पूषा च पर्जन्यो ऽंशुर् भगस् तथा

Dhata, Aryaman, Mitra, Varuna, Indra, Vivasvan, Pushan, Parjanya, Anshu, and Bhaga—these are named.

त्वष्टा विष्णुः पुलस्त्यश् च पुलहश्चात्रिरेव च वसिष्ठश्चाङ्गिराश्चैव भृगुर्बुद्धिमतां वरः

Tvashtri, Vishnu, Pulastya, Pulaha, Atri, Vasishta, Angiras, and Bhrigu, the foremost among the wise.

भारद्वाजो गौतमश् च कश्यपश् च क्रतुस् तथा जमदग्निः कौशिकश् च वासुकिः कङ्कणीकरः

Bharadvaja, Gautama, Kashyapa, Kratu, Jamadagni, Kaushika, Vasuki, and Kankanikara.

तक्षकश् च तथा नाग एलापत्रस् तथा द्विजाः शङ्खपालस् तथा चान्यस् त्व् ऐरावत इति स्मृतः

Takshaka, and likewise the serpent Naga, Elapatra, Shankhapala, and another called Airavata, O twice-born.

धनञ्जयो महापद्मस् तथा कर्कोटकः स्मृतः कम्बलो ऽश्वतरश्चैव तुम्बुरुर्नारदस् तथा

Dhananjaya, Mahapadma, and Karkotaka are named; Kambala, Ashvatara, Tumburu, and likewise Narada.

हाहा हूहूर्मुनिश्रेष्ठा विश्वावसुरनुत्तमः उग्रसेनो ऽथ सुरुचिर् अन्यश्चैव परावसुः

Haha and Huhu, the foremost sages, Vishvavasu, the excellent Asura, Ugrasena, Suruchi, and another, Paravasu.

चित्रसेनो महातेजाश् चोर्णायुश्चैव सुव्रताः धृतराष्ट्रः सूर्यवर्चा देवी साक्षात् कृतस्थला

Citrasena, of great brilliance, Urnayu, steadfast in vows, Dhritarashtra, Suryavarcha, and the goddess Kritasthala herself.

शुभानना शुभश्रोणिर् दिव्या वै पुञ्जिकस्थला मेनका सहजन्या च प्रम्लोचाथ शुचिस्मिता

Shubhanana, Shubhashroni, the divine Punjikasthala, Menaka, Sahajanya, Pramlocha, and Shucismita.

अनुम्लोचा घृताची च विश्वाची चोर्वशी तथा पूर्वचित्तिरिति ख्याता देवी साक्षात्तिलोत्तमा

Anumlocha, Ghritachi, Vishvachi, Urvashi, the renowned Purvachitti, and the goddess Tilottama herself.

रंभा चाम्भोजवदना रथकृद् ग्रामणीः शुभः रथौजा रथचित्रश् च सुबाहुर्वै रथस्वनः

Rambha, Ambhojavadhana, Rathakrit, the noble Gramani, Rathoja, Rathachitra, Subahu, and Rathasvana.

वरुणश् च तथैवान्यः सुषेणः सेनजिच्छुभः तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश् च क्षतजित् सत्यजित्तथा

Varuna, and likewise another, Sushena, the noble Senajit, Tarkshya, Arishtanemi, Kshatajit, and Satyajit.

रक्षोहेतिः प्रहेतिश् च पौरुषेयो वधस् तथा सर्पो व्याघ्रः पुनश्चापो वातो विद्युद्दिवाकरः

Rakshoheti, Praheti, Paurushaya, and Vadhah, the serpent, the tiger, again water, wind, lightning, and the sun.