కూర్మపురాణమ్

జ్ఞానం బ్రహ్మైకవిషయం పరమానన్దసిద్ధిదమ్

బ్రహ్మమే లక్ష్యంగా ఉన్న జ్ఞానం, పరమానందాన్ని సిద్దిపరిచే దారి.

కిం కరిష్యామి యోగేశ తన్మే వద జగన్మయ

యోగేశ్వరా! నేను ఏమి చేయాలి? జగత్తు అంతయూ నీవే అయినవాడా, దయచేసి చెప్పు.

ఉవాచ సస్మితం వాక్యమశేషజగతో హితమ్

ఆయన చిరునవ్వుతో, సమస్త లోకానికి మేలుగా ఉండే మాటలు చెప్పాడు.

జ్ఞానేన భక్తియోగేన పూజనీయో న చాన్యథా

జ్ఞానంతో, భక్తి యోగంతోనే ఆయనను పూజించాలి, వేరే విధంగా కాదు.

ప్రవృతిం చాపి మే జ్ఞాత్వా మోక్షార్థోశ్వరమర్చయేత్

నా కార్యాన్ని కూడా తెలుసుకొని, మోక్షాన్ని కోరేవాడు ఈశ్వరుని పూజించాలి.

అద్వైతం భావయాత్మానం ద్రక్ష్యసే పరమేశ్వరమ్

ఆత్మను అద్వైతంగా భావించు, అప్పుడు పరమేశ్వరుని దర్శించగలవు.

అన్యా చ భావనా బ్రాహ్మీ విజ్ఞేయా సా గుణాతిగా

ఇంకో భావన బ్రాహ్మీ, అది గుణాలను దాటి ఉన్నదిగా తెలుసుకోవాలి.

అశక్తః సంశ్రయేదాద్యామిత్యేషా వైదికీ శ్రుతిః

అలాగ చేయలేని వాడు, మొదటి విధానాన్ని ఆశ్రయించాలి; ఇదే వేదముల బోధ.

సమారాధయ విశ్వేశం తతో మోక్షమవాప్స్యసి

విశ్వేశ్వరుని సంపూర్ణంగా ఆరాధించు, అప్పుడు మోక్షాన్ని పొందుతావు.

కిం కార్యం కారణం కస్త్వం ప్రవృత్తిశ్చాపి కా తవ

ఏది ఫలితం? ఏది కారణం? నీవెవరు? నీ కార్యం ఏమిటి?

నిత్యానన్దం స్వయఞ్జ్యోతిరక్షరం తమసః పరమ్

అది శాశ్వత ఆనందమయమైనది, తనంతట తానే ప్రకాశించేది, నశించనిది, అంధకారానికి అతీతమైనది.

కార్యం జగదథావ్యక్తం కారణం శుద్ధమక్షరమ్

ఈ జగత్తు, అలాగే అవ్యక్తం ఫలితాలు; కారణం మాత్రం పవిత్రమైన, నశించని పరమాత్మ.

సర్గస్థిత్యన్తకర్తృత్వం ప్రవృత్తిర్మమ గీయతే

సృష్టి, స్థితి, లయము చేయడమే నా కార్యంగా చెప్పబడింది.

తతస్త్వం కర్మయోగేన శాశ్వతం సమ్యగర్చయ

అందువల్ల నీవు కర్మయోగంతో శాశ్వత పరమాత్మను సరిగ్గా ఆరాధించాలి.

జ్ఞానం చ కీదృశం దివ్యం భావనాత్రయసంస్థితమ్

దివ్యమైన ఆ జ్ఞానం ఎలా ఉంటుంది? అది మూడు విధాల ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉంటుంది.

కాని తేషాం ప్రమాణాని పావనాని వ్రతాని చ

వాటికి ఏవి ప్రమాణాలు? ఏవి పవిత్రమైన వ్రతాలు?

బ్రూహి మే పుణ్డరీకాక్ష యథావదధునాఖిలమ్

పద్మనయనా! నీవు నాకు ఇప్పుడు సమస్తాన్ని యథార్థంగా వివరించు.

యథావదఖిలం సర్వమవోచం మునిపుఙ్గవాః

మహర్షులారా! నేను మీకు అన్ని విషయాలను సరిగ్గా పూర్తిగా వివరించాను.

అనుగృహ్య చ తం విప్రం తత్రైవాన్తర్హితో ఽభవమ్

ఆ బ్రాహ్మణుడిని అనుగ్రహించి అక్కడే నేను అంతర్ధానమయ్యాను.

ఆరాధయామాస పరం భావపూతః సమాహితః

మనస్సు పవిత్రంగా, ఏకాగ్రతతో, అతడు పరమాత్మను ఆరాధించాడు.

సంన్యస్య సర్వకర్మాణి పరం వైరాగ్యమాశ్రితః

అతడు అన్ని క్రియలను వదిలి, పరమ వైరాగ్యాన్ని ఆశ్రయించాడు.

సంప్రాప్య భావనామన్త్యాం బ్రాహ్మీమక్షరపూర్వికామ్

బ్రహ్మనాశ్వరూపమైన చివరి ధ్యానాన్ని అతడు పొందాడు.

యం వినిద్రా జితశ్వాసాః కాఙ్క్షన్తే మోక్షకాఙ్క్షిణః

నిద్రను జయించినవారు, శ్వాసను నియంత్రించినవారు, మోక్షాన్ని కోరేవారు కోరుకునే స్థితిని అతడు పొందాడు.

ఆకాశేనైవ విప్రేన్ద్రో యోగైశ్వర్యప్రభావతః

యోగశక్తి వలన ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు ఆకాశంలో సంచరించాడు.

దృష్ట్వాన్యే పథి యోగీన్ద్రం సిద్ధా బ్రహ్మర్షయో యయుః

మార్గమధ్యంలో యోగేశ్వరుడిని చూసి సిద్ధులు, బ్రహ్మర్షులు అతని దగ్గరకు వచ్చారు.

స్థానం తద్యోగిభిర్జుష్టం యత్రాస్తే పరమః పుమాన్

యోగులు ప్రీతిపడే ఆ స్థలంలో పరమాత్మ నివసిస్తాడు.

వివేశ చాన్తర్భవనం దేవానాం చ దురాసదమ్

దేవతలకు కూడా చేరలేని అంతర్భవనంలో అతడు ప్రవేశించాడు.

అనాదినిధనం దేవం దేవదేవం పితామహమ్

ఆది అంతం లేని దేవుడిని, దేవతలకు దేవుడైన, పితామహుడిని —

తన్మధ్యే పురుషం పూర్వమపశ్యత్ పరమం పదమ్

ఆ మధ్యలో, ఆ ప్రాచీన పురుషుడిని, పరమమైన స్థానాన్ని చూశాడు.