కూర్మపురాణమ్

శివా సతీ హైమవతీ యథావద్ బ్రూహి పృచ్ఛతామ్

హేమవతీ అయిన శివా, సతీ, అడిగిన వారికి యథావిధిగా వివరించు.

ప్రత్యువాచ మహాయోగీ ధ్యాత్వా స్వం పరమం పదమ్

ఆ మహాయోగి తన పరమ స్థితిని ధ్యానించి, సమాధానమిచ్చాడు.

రహస్యమేతద్ విజ్ఞానం గోపనీయం విశేషతః

ఇది ఒక రహస్యమైన జ్ఞానం, ముఖ్యంగా దాచుకోవాల్సింది.

సంసారార్ణవమగ్నానాం జన్తూనామేకమోచనమ్

సంసార సముద్రంలో మునిగిపోయిన ప్రాణులకు ఇది ఒక్కటే రక్షణ మార్గం.

వ్యోమసంజ్ఞా పరా కాష్ఠా సేయం హైమవతీ మతా

వ్యోమం అనే పరమ స్థితిని హేమవతీ అని అంటారు.

ఏకానేకవిభాగస్థా జ్ఞానరూపాతిలాలసా

ఒక్కటిగానూ, అనేకంగా కూడా విస్తరించి, జ్ఞానరూపాన్ని ఎంతో ఇష్టపడే ఆమె అక్కడ ఉంటుంది.

స్వాభావికీ చ తన్మూలా ప్రభా భానోరివామలా

ఆమె స్వభావముగా, అదే మూలంగా, ఆమె కాంతి సూర్యుని వెలుగు లాగ శుద్ధంగా మెరిసిపోతుంది.

పరావరేణ రూపేణ క్రీడతే తస్య సన్నిధౌ

పరమమైనదీ, లౌకికమైనదీ రెండింటి రూపంలో, ఆమె ఆయన సమక్షంలో ఆటలాడుతుంది.

న కార్యం నాపి కరణమీశ్వరస్యేతి సూరయః

ఈశ్వరునికి పని లేదు, పనికరువు లేదు అని జ్ఞానులు చెబుతారు.

అధిష్ఠానవశాత్ తస్యాః శృణుధ్వం మునిపుఙ్గవాః

ఆమె ఆధారంగా ఉన్నందున, మునులారా, తర్వాతి మాట వినండి.

చతుర్వ్యూహస్తతో దేవః ప్రోచ్యతే పరమేశ్వరః

అందువల్ల పరమేశ్వరుడు నలుగురు రూపాలలో ఉన్నవాడని అంటారు.

చతుర్ష్వపి చ వేదేషు చతుర్మూర్తిర్మహేశ్వరః

నాలుగు వేదాల్లోనూ, మహేశ్వరుడు నలుగు రూపాలలో కనిపిస్తాడు.

తత్సమ్బన్ధాదనన్తాయా రుద్రేణ పరమాత్మనా

అనంతమైనదానితో సంబంధం వల్ల రుద్రుడు పరమాత్మగా నిలుస్తాడు.

ప్రోచ్యతే భగవాన్ కాలో హరిః ప్రాణో మహేశ్వరః

అందుచేత భగవంతుడు కాలం, హరి, ప్రాణం, మహేశ్వరుడు అని పిలవబడతాడు.

స కాలో ఽగ్నిర్హరో రుద్రో గీయతే వేదవాదిభిః

ఆ కాలాన్ని వేదపండితులు అగ్ని, హరుడు, రుద్రుడు అని గానం చేస్తారు.

సర్వే కాలస్య వశగా న కాలః కస్యచిద్ వశే

అందరూ కాలానికి లోబడి ఉంటారు; కాలం ఎవరికీ లోబడదు.

కాలేనాన్యాని తత్త్వాని సమావిష్టాని యోగినా

కాలం ద్వారా యోగి మిగతా తత్త్వాలలో ప్రవేశిస్తాడు.

తయేదం భ్రామయేదీశో మాయావీ పురుషోత్తమః

ఆమె వల్ల ఈశ్వరుడు, మహాయోగి, ఈ లోకాన్ని తిప్పుతాడు.

వైశ్వరూప్యం మహేశస్య సర్వదా సంప్రకాశయేత్

అతడు ఎప్పుడూ మహేశ్వరుని విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శిస్తాడు.

జ్ఞానశక్తిః క్రియాశక్తిః ప్రాణశక్తిరితి త్రయమ్

జ్ఞానశక్తి, క్రియాశక్తి, ప్రాణశక్తి — ఇవి మూడు శక్తులు.

మాయయైవాథ విప్రేన్ద్రాః సా చానాదిరనన్తయా

మహర్షులారా, ఇదంతా మాయ ద్వారానే జరుగుతుంది; ఆ మాయ ఆదియూ లేని, అనంతమైనది.

మాయావీ సర్వశక్తీశః కాలః కాలకారః ప్రభుః

ఆయన మాయావి, సమస్త శక్తుల అధిపతి, కాలం, కాలాన్ని సృష్టించేవాడు, ప్రభువు.

కాలః స్థాపయతే విశ్వం కాలాధీనమిదం జగత్

కాలమే విశ్వాన్ని స్థాపిస్తుంది; ఈ జగత్తు కాలానికి ఆధీనంగా ఉంటుంది.

అనన్తస్యాఖిలేశస్య శంభోః కాలాత్మనః ప్రభోః

అనంతుడైన, సమస్త జగత్తుకు అధిపతియైన, శంభు అనే కాలస్వరూపుడైన ప్రభువు గురించి చెప్పబడింది.

ఏకా సర్వగతానన్తా కేవలా నిష్కలా శివా

ఒకే ఒకటి, అన్నిచోట్ల వ్యాపించినది, అనంతమైనది, ఏకైకమైనది, భాగాలుగా విడిపోని పవిత్రమైన శక్తి ఉంది.

శక్తయః శక్తిమన్తో ఽన్యే సర్వశక్తిసముద్భవాః

ఇతర శక్తులు, శక్తి కలిగినవిగా కనిపించినా, అవన్నీ ఆ పరమశక్తి నుంచే ఉద్భవించాయి.

అభేదం చానుపశ్యన్తి యోగినస్తత్త్వచిన్తకాః

తత్త్వాన్ని ఆలోచించే యోగులు వాటిలో ఎలాంటి భేదం లేదని గ్రహిస్తారు.

విశేషః కథ్యతే చాయం పురాణే బ్రహ్మవాదిభిః

అయితే, బ్రహ్మాన్ని తెలిసిన వారు పురాణాలలో ఈ భేదాన్ని వివరంగా చెప్పారు.

ప్రోచ్యతే భగవాన్ భోక్తా కపర్దే నీలలోహితః

ఆ భగవంతుడు, అనుభవించే వాడు, కపర్ది అని, నీలలోహితుడు అని పిలవబడతాడు.