కూర్మపురాణమ్

అవ్యక్తం జగతో యోనిః సంహరేదేకమవ్యయమ్

అవ్యక్తం, ఈ జగత్తుకు మూలంగా ఉండి, అన్నిటినీ ఒకటైన నిత్యమైనదిలో లయంచేస్తుంది.

వియోజయతి చాన్యోన్యం ప్రధానం పురుషం పరమ్

ప్రధానం, పరమపురుషుడు — వీటిని పరస్పరం వేరు చేస్తుంది.

మహేశ్వరేచ్ఛాజనితో న స్వయం విద్యతే లయః

లయము స్వయంగా కలగదు; అది మహేశ్వరుని సంకల్పంతోనే జరుగుతుంది.

ప్రధానం జగతో యోనిర్మాయాతత్త్వమచేతనమ్

ప్రధానం, జగత్తుకు మూలమైనది, మాయా తత్త్వం, అది జ్ఞానం లేనిదే.

గీయతే మునిభిః సాక్షీ మహానేకః పితామహః

మహర్షులు, అనేక రూపాలున్న మహా సాక్షిని, పితామహుడని కీర్తిస్తారు.

ప్రధానాద్యం విశేషాన్తం దహేద్ రుద్ర ఇతి శ్రుతిః

ప్రధానం మొదలుకుని విశేషాంతం వరకు అన్నిటినీ రుద్రుడు కాల్చుతాడని శ్రుతి చెబుతుంది.

ఆత్యన్తికం చైవ లయం విదధాతీహ శఙ్కరః

ఇక్కడ శంకరుడు పరమ లయాన్ని కలిగిస్తాడు.

స్థాపికా మోహనీ శక్తిర్నారాయణ ఇతి శ్రుతిః

స్థాపించడమూ, మాయ చేయడమూ చేసే శక్తిని నారాయణుడు అని శ్రుతి పేర్కొంటుంది.

సృజేదశేషం ప్రకృతేస్తన్మయః పఞ్చవింశకః

అతడు ప్రకృతిలోని ఇరవై అయిదు తత్త్వాలతో కూడిన అన్నిటినీ సృష్టిస్తాడు.

శక్తయో బ్రహ్మవిణ్వీశా భుక్తిముక్తిఫలప్రదాః

బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ్వరుని శక్తులు, భోగమూ మోక్షమూ ఫలితాలను ప్రసాదిస్తాయి.

ఏకమేవాక్షరం తత్త్వం పుంప్రధానేశ్వరాత్మకమ్

ఒకటే నిత్యమైన తత్త్వం ఉంది; అది జీవుడు, ప్రకృతి, ఈశ్వరుడు అన్నింటి సారాంశం.

ఇజ్యన్తే వివిధైర్యజ్ఞైః శక్రాదిత్యాదయో ఽమరాః

ఇంద్రుడు, ఆదిత్యుడు మొదలైన అమరులు, వివిధ యజ్ఞాలతో ఆరాధించబడుతారు.

కథ్యన్తే చైవ మాహాత్మ్యాచ్ఛక్తిరేకైవ నిర్గుణాః

దాని మహిమ వల్ల, ఒకే శక్తినే నిర్గుణంగా వర్ణిస్తారు.

కరోతి దేహాన్ వివిధాన్ గ్రసతే చైవ లీలయా

అది అనేక శరీరాలను సృష్టించి, ఆడుకుంటూ వాటిని మింగేస్తుంది కూడా.

సర్వకామప్రదో రుద్ర ఇత్యేషా వైదికీ శ్రుతిః

రుద్రుడు అన్నీ కోరికలను ప్రసాదించేవాడు — ఇదే వేద వాక్యం.

ప్రాధాన్యేన స్మృతా దేవాః శక్తయః పరమాత్మనః

దేవతలు పరమాత్ముని ప్రధానమైన శక్తులుగా గుర్తించబడ్డారు.

గీయతే సర్వశక్త్యాత్మా శూలపాణిర్మహేశ్వరః

శూలాన్ని ధరించిన మహేశ్వరుడు అన్ని శక్తుల మూర్తిగా కీర్తించబడుతున్నాడు.

ఇన్ద్రమేకే పరే విశ్వాన్ బ్రహ్మాణమపరే జగుః

కొంతమంది ఇంద్రుని పరమునిగా చెప్పుతారు, మరికొందరు విష్ణువును, ఇంకొందరు బ్రహ్మను మహిమచేస్తారు.

ఏకస్యైవాథ రుద్రస్య భేదాస్తే పరికీర్తితాః

ఒకే రుద్రుని అనేక రూపాలు వివరించబడ్డాయి.

తత్ తద్ రూపం సమాస్థాయ ప్రదదాతి ఫలం శివః

శివుడు ఆ అనేక రూపాలు ధరించి, వాటికి తగిన ఫలితాలను ప్రసాదిస్తాడు.

ఆరాధయన్మహాదేవం యాతి తత్పరమం పదమ్

మహాదేవుడిని భక్తితో పూజించినవాడు ఆ పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.

ఆరాధయేద్ వై గిరిశం సగుణం వాథ నిర్గుణమ్

గిరీశుడిని, గుణాలతోనో లేక గుణరహితుడిగానో, పూజించాలి.

ఆరురుక్షుస్తు సగుణం పూజయేత్ పరమేశ్వరమ్

ఎవరైనా ఉన్నత స్థితికి చేరాలనుకుంటే, పరమేశ్వరుని గుణాలతో పూజించాలి.

పద్మాసనస్థం రుక్మాభం చిన్తయేద్ వైదికీ శ్రుతిః

వేదపరంపర, పద్మాసనంపై కూర్చొని, బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశించే ఆయనను ధ్యానిస్తుంది.

ఆరాధయేద్ విరూపాక్షమాదిమధ్యాన్తసంస్థితమ్

ఆదిమధ్యాంతాలలో స్థితుడైన విరూపాక్షుడిని పూజించాలి.

తాదృశం రూపమాస్థాయ సమాయాత్యన్తికం శివమ్

అటువంటి రూపాన్ని ధరించి, శివుని సమీపాన్ని పొందుతాడు.

యథావిధి ప్రకుర్వాణః ప్రాప్నుయాదైశ్వరం పదమ్

విధిగా ఆచరించేవాడు ఐశ్వర్య పదాన్ని పొందుతాడు.

తతో వాయ్వగ్నిశక్రాదీన్ పూజయేద్ భక్తిసంయుతః

తర్వాత, వాయువు, అగ్ని, శక్రుడు మొదలైన దేవతలను భక్తితో పూజించాలి.

అథాపి కథితో యోగో నిర్బోజశ్చ సబీజకః

ఇంకా, యోగాన్ని బీజంతో కూడినదిగా, బీజరహితంగా వివరించారు.