కూర్మపురాణమ్

కథితా హి పురాణేషు మునిభిః కాలచిన్తకైః

పురాణాలలో, కాలాన్ని ఆలోచించే మునులు దీన్ని వివరించారు.

తామసేషు హరస్యోక్తం రాజసేషు ప్రజాపతేః

తామస కాలాల్లో హరుడి గురించి, రాజస కాలాల్లో ప్రజాపతిని గురించి చెబుతారు.

అన్యే చ సాత్త్వికాః కల్పా మమ తేషు పరిగ్రహః

ఇంకా కొన్ని సాత్విక కాలాలు ఉన్నాయి; వాటిలో నా స్వరూపం ఉంది.

ఆరాధ్య గిరిశం మాం చ యాన్తి తత్ పరమం పదమ్

గిరీశుడిని, నన్ను ఆరాధించినవారు, ఆ పరమ పదాన్ని పొందుతారు.

ఏకార్ణవే జగత్యస్మిన్ యోగనిద్రాం వ్రజామి తు

ఈ లోకం ఒక్కటే సముద్రంగా ఉన్నప్పుడు, నేను యోగ నిద్రలోకి వెళ్తాను.

జనలోకే వర్తమానాస్తపసా యోగచక్షుషా

జనలోకంలో ఉన్నవారు, తపస్సుతో, యోగదృష్టితో ఉంటారు.

సహస్రచరణః శ్రీమాన్ సహస్రాంశుః సహస్రదృక్

వాడు వెయ్యి కాళ్లు కలవాడు, మహిమాన్వితుడు, వెయ్యి కిరణాలు, వెయ్యి కళ్ళు కలవాడు.

ప్రోక్షణీ చ శ్రువశ్చైవ సోమో ఘృతమథాస్మ్యహమ్

నేనే ఆఘారిణి, శ్రువ, సోముడు, నెయ్యి కూడా నేనే.

వేదో వేద్యం ప్రభుర్గోప్తా గోపతిర్బ్రహ్మణో ముఖమ్

నేనే వేదం, తెలుసుకోవాల్సింది, ప్రభువు, రక్షకుడు, గోపతి, బ్రహ్మణుని నోరు కూడా నేనే.

హంసః ప్రాణో ఽథ కపిలో విశ్వమూర్తిః సనాతనః

హంసుడు, ప్రాణశక్తి, ఆ తరువాత కపిలుడు, విశ్వరూపుడు, శాశ్వతుడు.

మాతా పితా మహాదేవో మత్తో హ్యన్యన్న విద్యతే

తల్లి, తండ్రి, మహాదేవుడు—నన్ను తప్ప ఇంకేమీ లేదు.

జ్ఞాత్వాత్మానమమృతత్వం వ్రజన్తి

ఆత్మను తెలుసుకున్నవారు అమృతత్వాన్ని పొందుతారు.

ప్రాకృతం హి సమాసేన శృణుధ్వం గదతో మమ

ప్రకృతిని సంక్షిప్తంగా నేను చెప్పేది వినండి.

కాలాగ్నిర్భస్మసాత్ కర్తుం కరోతి నికిలం మతిమ్

కాలాగ్ని అన్నీ బూడిద చేసేందుకు సంకల్పించి, సమస్తాన్ని అంతం చేస్తుంది.

దహేదశేషం బ్రహ్మాణ్డం సదేవాసురమానుషమ్

దేవతలు, అసురులు, మనుషులు ఉన్న బ్రహ్మాండాన్ని పూర్తిగా కాల్చేస్తుంది.

కరోతి లోకసంహారం భీషణం రూపమాశ్రితః

భయంకరమైన రూపం ధరించి, లోకాలన్నింటినీ నాశనం చేస్తుంది.

నిర్దహత్యఖిలం లోకం సప్తసప్తిస్వరూపధృక్

ఏడు ఏడు రూపాలుగా ఉండి, లోకాలన్నిటినీ కాల్చేస్తుంది.

దేవతానాం శరీరేషు క్షిపత్యఖిలదాహకమ్

దేవతల శరీరాల్లో అన్నింటినీ దహించే అగ్నిని నింపుతుంది.

ఏకాసా సాక్షిణీ శంభోస్తిష్ఠతే వైదికీ శ్రుతిః

ఒకటే వైదిక శృతి, సాక్షిగా శంభుని వద్ద నిలుస్తుంది.

ఆదిత్యచన్ద్రాదిగణైః పూరయన్ వ్యోమమణ్డలమ్

ఆదిత్యులు, చంద్రులు మొదలైన గణాలతో ఆకాశాన్ని నింపుతుంది.

సహస్రహస్తచరణః సహస్రార్చిర్మహాభుజః

వెయ్యి చేతులు, వెయ్యి కాళ్లు, వెయ్యి కాంతులు, మహాబాహువు.

త్రిశూలీ కృత్తివసనో యోగమైశ్వరమాస్థితః

త్రిశూలం పట్టుకుని, పులిచర్మాన్ని ధరించి, యోగేశ్వరత్వంలో స్థితుడై ఉంటాడు.

కరోతి తాణ్డవం దేవీమాలోక్య పరమేశ్వరః

పార్వతిని చూచి, పరమేశ్వరుడు తాండవ నృత్యం చేస్తాడు.

యోగమాస్థాయ దేవస్య దేహమాయాతి శూలినః

యోగంలో లీనమై, శూలధారి శివుని శరీరంలో ప్రవేశిస్తాడు.

జ్యోతిః స్వభావం భగవాన్ దగ్ధ్వా బ్రహ్మాణ్డమణ్డలమ్

ప్రభాస్వరూపుడైన భగవంతుడు, బ్రహ్మాండాన్ని కాల్చివేసి ఉంటాడు.

గుణైరశేషైః పృథివీవిలయం యాతి వారిషు

అన్ని గుణాలతో కూడిన భూమి నీటిలో లయమవుతుంది.

తేజస్తు గుణసంయుక్తం వాయౌ సంయాతి సంక్షయమ్

తన గుణాలతో కూడిన అగ్ని, వాయువులో కలిసిపోయి, అంతమవుతుంది.

భూతాదౌ చ తథాకాశం లీయతే గుణసంయుతమ్

భూతములలో, అలాగే ఆకాశం కూడా దాని లక్షణాలతో కలసి, వాటిలో లయమవుతుంది.

వైకారికే దేవగణాః ప్రలంయ యాన్తి సత్తమాః

శుద్ధమైన సత్త్వగుణంతో ఉన్న దేవతలు, వైకారిక తత్త్వంలో లీనమవుతారు.