కూర్మపురాణమ్

ప్రాకృతః ప్రతిసర్గో ఽయం ప్రోచ్యతే కాలచిన్తకైః

కాలాన్ని ఆలోచించే వారు ఈ పునఃసృష్టిని ప్రకృతిసంబంధమైందిగా చెబుతారు.

ప్రలయః ప్రతిసర్గో ఽయం కాలచిన్తాపరైర్ద్విజైః

కాలాన్ని ధ్యానించే ద్విజులు ఈ లయాన్ని 'ప్రళయం' అని పిలుస్తారు.

నైమిత్తికమిదానీం వః కథయిష్యే సమాసతః

ఇప్పుడు నేను మీకు ఆవకాశిక లయాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.

స్వాత్మసంస్థాః ప్రజాః కర్తుం ప్రతిపేదే ప్రజాపతిః

ప్రజాపతి తనలోనే స్థితమైన ప్రజలను సృష్టించేందుకు సంకల్పించాడు.

భూతక్షయకరీ ఘోరా సర్వభూతక్షయఙ్కరీ

భూతాలను నాశనం చేసే భయంకరమైన శక్తి, సమస్త భూతాల నాశనాన్ని కలిగిస్తుంది.

తాని చాగ్రే ప్రలీయన్తే భూమిత్వముపయాన్తి చ

ఆ భూతాలు మొదట లయమై, భూమి స్వరూపాన్ని పొందుతాయి.

అసహ్యరశ్మిర్భవతి పిబన్నమ్భో గభస్తిభిః

సూర్యుడు తేజస్సుతో భరించలేనిదిగా మారి, తన కిరణాలతో నీటిని పీలుస్తాడు.

తేనాహారేణ తా దీప్తాః సూర్యాః సప్త భవన్త్యుత

ఆ పీల్చినద్వారా, ఆ ప్రకాశవంతమైన సూర్యులు ఏడుగురవుతారు.

చతుర్లోకమిదం సర్వం దహన్తి శిఖినస్తథా

ఆ అగ్నిమయమైనవారు నాలుగు లోకాలన్నీ కాల్చేస్తారు.

దీప్యన్తే భాస్కరాః సప్త యుగాన్తాగ్నిప్రతాపినః

యుగాంత అగ్ని వేడితో ఏడుసూర్యులు ప్రకాశిస్తారు.

ఖం సమావృత్య తిష్ఠన్తి నిర్దహన్తో వసుంధరామ్

ఆ సూర్యులు ఆకాశాన్ని కప్పి, భూమిని దహించుతూ నిలుస్తారు.

సాద్రినద్యర్ణవద్వీపా నిస్నేహా సమపద్యత

పర్వతాలు, నదులు, సముద్రాలు, ద్వీపాలతో కూడిన భూమి, తేమ లేకుండా మారిపోతుంది.

అధశ్చోర్ధ్వం చ లగ్నాభిస్తిర్యక్ చైవ సమావృతమ్

కింద, పై, అడ్డదారిలో, ఆ కిరణాలతో అంతటా కప్పబడింది.

ఏకత్వముపయాతానామేకజ్వాలం భవత్యుత

ఒక్కటిగా కలిసినప్పుడు, అవి ఒకే జ్వాలగా మారుతాయి.

చతుర్లోకమిదం సర్వం నిర్దహత్యాత్మతేజసా

ఈ నాలుగు లోకాలన్నీ, తన అంతరాంతర తేజంతో పూర్తిగా కాలిపోతాయి.

నిర్వృక్షా నిస్తృణా భూమిః కూర్మపృష్ఠా ప్రకాశతే

చెట్లు, గడ్డి లేని భూమి, కూర్ముని వెన్నెముకలా కనిపిస్తుంది.

సర్వమేవ తదర్చిర్భిః పూర్ణం జాజ్వల్యతే పునః

అవి అన్ని ఆ జ్వాలలతో నిండిపోయి, మళ్లీ మంటలు ఎగసిపడతాయి.

తతస్తాని ప్రలీయన్తే భూమిత్వముపయాన్తి చ

ఆ తరువాత అవన్నీ లయమై, మళ్లీ భూమిగా మారిపోతాయి.

తాన్ సర్వాన్ భస్మసాత్ కృత్వా సప్తాత్మా పావకః ప్రభుః

అవన్నీ బూడిదగా చేసేసి, ఏడు రూపాలుగల అగ్ని ప్రభువు మిగిలిపోతాడు.

పిబన్నపః సమిద్ధో ఽగ్నిః పృథివీమాశ్రితో జ్వలన్

పొలిమెత్తిన అగ్ని భూమిపై నిలిచి, నీటిని పీలుస్తుంది.

లోకాన్ దహతి దీప్తాత్మా రుద్రతేజోవిజౄమ్భితః

రుద్రుని తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, ఆ అగ్ని లోకాలన్నీ కాల్చేస్తుంది.

అధస్తాత్ పృథివీం దగ్ధ్వా దివమూర్ధ్వం దహిష్యతి

కింద భూమిని కాల్చి, పైగా స్వర్గాన్ని కూడా కాల్చేస్తుంది.

ఉత్తిష్ఠన్తి శిఖాస్తస్య వహ్నేః సంవర్తకస్య తు

ఆ సమ్వర్తకాగ్నికి జ్వాలలు అగసిపడతాయి.

తదా దహత్యసౌ దీప్తః కాలరుద్రప్రచోదితః

ఆ సమయంలో, కాలరుద్రుని ప్రేరణతో ఆ మంటలు కాల్చేస్తాయి.

దహేదశేషం కాలాగ్నిః కాలో విశ్వతనుః స్వయమ్

కాలాగ్ని, కాలుడు, జగత్తు రూపుడైన ఆయన, మిగిలినదేమీ లేకుండా అన్నిటినీ కాల్చేస్తాడు.

అయోగుడనిభం సర్వం తదా చైకం ప్రకాశతే

అప్పుడు అన్నీ ఒకటి అయి, ఇనుప ముద్దలా కనిపిస్తాయి.

ఉత్తిష్ఠన్తి తదా వ్యోమ్ని ఘోరాః సంవర్తకా ఘనాః

ఆ సమయంలో, ఆకాశంలో భయంకరమైన సమ్వర్తక మేఘాలు ఎగసిపోతాయి.

ధూమ్రవర్ణాస్తథా కేచిత్ కేచిత్ పీతాః పయోధరాః

కొన్ని మేఘాలు పొగ రంగులో, మరికొన్ని పసుపు రంగులో ఉంటాయి.

శఙ్ఖకున్దనిభాశ్చాన్యే జాత్యఞ్జననిభాః పరే

కొన్ని శంఖం, మల్లెపువ్వు వలె, మరికొన్ని నలుపు అంజనంలా ఉంటాయి.