కూర్మపురాణమ్

ఆజ్ఞాపయామాస తయోర్వధార్థం పురుషావుభౌ

ఆ ఇద్దరిని సంహరించమని ఆయన ఆజ్ఞాపించారు.

వ్యనయత్ కైటభం విష్ణుర్జిష్ణుశ్చ వ్యనయన్మధుమ్

విష్ణువు కైటభుడిని, జిష్ణువు మధువును జయించాడు.

బభాషే మధురం వాక్యం స్నేహావిష్టమనా హరిః

హరి ప్రేమతో మనసు నిండుకొని మధురమైన మాటలు పలికాడు.

నాహం భవన్తం శక్నోమి వోఢుం తేజామయం గురుమ్

ప్రభూ! నీ మహత్తును నేను భరించలేను.

అవాచ వైష్ణవీం నిద్రామేకీభూయాథ విష్ణునా

విష్ణువు, నిద్రా దేవి ఇద్దరూ ఒక్కటై మౌనంగా ఉండిపోయారు.

బ్రహ్మా నారాయణాఖ్యో ఽసౌ సుష్వాప సలిలే తదా

ఆ సమయంలో నారాయణునిగా ప్రసిద్ధుడైన బ్రహ్మ దేవుడు జలంపై నిద్రించాడు.

అనాద్యనన్తమద్వైతం స్వాత్మానం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్

ఆయన ఆదియైనవాడు, అంతములేని వాడు, ద్వైతం లేని స్వరూపుడు, బ్రహ్మమనే పేరుగలవాడు.

ససర్జ సృష్టిం తద్రూపాం వైష్ణవం భావమాశ్రితః

విష్ణువు స్వరూపాన్ని ధరించి, అదే రూపంలో సృష్టిని సృష్టించాడు.

ఋభుం సనత్కుమారం చ పుర్వజం తం సనాతనమ్

ఆయన ఋభువును, పురాతనుడైన శనత్కుమారుని సృష్టించాడు.

విదిత్వా పరమం భావం న సృష్టౌ దధిరే మతిమ్

పరమ స్థితిని తెలుసుకున్న వారు సృష్టిలో మనస్సు పెట్టలేదు.

బభూవ నష్టచేతా వై మాయయా పరమేష్ఠినః

పరమేశ్వరుని మాయ వల్ల వారి జ్ఞానం పోయింది.

వ్యాజహారాత్మనః పుత్రం మోహనాశాయ పద్మజమ్

మోహం, ఆశ కోసం తన కుమారుడిగా పద్మజుడిని ఉద్భవింపజేశాడు.

యదుక్తవానాత్మనో ఽసౌ పుత్రత్వే తవ శఙ్కరః

శంకరా! నీవు కుమారుడిగా పిలిచే వాడిని ఆయన తన కుమారుడిగా ప్రకటించాడు.

ప్రజాః స్త్రష్టుమనాస్తేపే తపః పరమదుశ్చరమ్

ప్రజలను సృష్టించాలనే కోరికతో అతను అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.

తతో దీర్ఘేణ కాలేన దుః ఖాత్ క్రోధో ఽభ్యజాయత

అంతకు తర్వాత, చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, బాధతో కోపం పుట్టింది.

తతస్తేభ్యో ఽశ్రుబిన్దుభ్యో భూతాః ప్రేతాస్తథాభవన్

అప్పుడా కన్నీటి బిందువుల నుంచి ప్రేతాలు పుట్టాయి.

జహౌ ప్రాణాంశ్చ భగవాన్ క్రోధావిష్టః ప్రజాపతిః

కోపంతో నిండిన ప్రజాపతి భగవంతుడు తన ప్రాణాలను విడిచిపెట్టాడు.

సహస్త్రాదిత్యసంకాశో యుగాన్తదహనోపమః

అతడు వెయ్యి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, యుగాంతంలో వచ్చే అగ్నిలా కనిపించాడు.

రోదనాద్ రుద్ర ఇత్యేవం లోకే ఖ్యాతిం గమిష్యసి

నీ ఏడుపు వల్ల, నీవు లోకంలో రుద్రుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతావు.

స్థానాని చైషామష్టానాం దదౌ లోకపితామహః

ఈ ఎనిమిది మందికి లోకపితామహుడు వేర్వేరు స్థలాలు కట్టబెట్టాడు.

భీమశ్చోగ్రో మహాదేవస్తాని నామాని సప్త వై

భీముడు, ఉగ్రుడు, మహాదేవుడు—ఇవి ఏడు పేర్లలోని కొన్ని.

దీక్షితో బ్రాహ్మణశ్చన్ద్ర ఇత్యేతా అష్టమూర్తయః

దీక్షితుడు, బ్రాహ్మణుడు, చంద్రుడు—ఇవి ఎనిమిది రూపాలు.

తేషామష్టతనుర్దేవో దదాతి పరమం పదమ్

ఈ ఎనిమిది రూపాల దేవతలకు, ఆయన పరమ పదాన్ని ఇచ్చాడు.

స్వాహా దిశశ్చ దీక్షా చ రోహిణీ చేతి పత్నయః

స్వాహా, దిక్కులు, దీక్ష, రోహిణి—ఇవే వారి భార్యలు.

స్కన్దః సర్గో ఽథ సన్తానో బుధశ్చైషాం సుతాః స్మృతాః

స్కందుడు, సర్గ, సంతానుడు, బుధుడు—ఇవారు వారి కుమారులుగా చెప్పబడతారు.

ప్రజాధర్మం చ కామ చ త్యక్త్వా వైరాగ్యమాశ్రితః

పిల్లలు, ధర్మం, కామాన్ని వదిలి, ఆయన వైరాగ్యాన్ని ఆశ్రయించాడు.

పీత్వా తదక్షరం బ్రహ్మ శాశ్వతం పరమామృతమ్

ఆ శాశ్వతమైన, అమృతమైన, బ్రహ్మ అనే పరమ పదార్థాన్ని పానం చేశాడు.

స్వాత్మనా సదృశాన్ రుద్రాన్ ససర్జ మనసా శివః

శివుడు తన మనసుతో తనలాంటి రుద్రులను సృష్టించాడు.

త్రిశూలహస్తానృష్టిఘ్నాన్ మహానన్దాంస్త్రిలోచనాన్

వారు త్రిశూలాలు పట్టుకొని, శత్రువులను నాశనం చేసి, పరమానందంగా, మూడు కళ్లతో ఉన్నారు.