కూర్మపురాణమ్

ప్రోవాచ వాయుర్బ్రహ్మాణ్డం పురాణం బ్రహ్మభాషితమ్

వాయుదేవుడు, బ్రహ్మా ఉచ్చరించిన పురాతన బ్రహ్మాండ పురాణాన్ని వివరించాడు.

రమతే ఽధ్యాపి భగవాన్ ప్రమథైః పరివారితః

ఇప్పటికీ భగవంతుడు ప్రమథగణాలతో చుట్టుముట్టబడి ఆనందంగా ఉంటున్నాడు.

బ్రహ్మలోకం గమిష్యన్తి యత్ర గత్వా న జాయతే

వారు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తారు, అక్కడికి చేరినవారు మళ్లీ పుట్టరు.

జజాప రుద్రమనిశం యత్ర నన్దీ మహాగణః

అక్కడ మహాగణుడు నంది ఎప్పుడూ రుద్ర మంత్రాన్ని జపించేవాడు.

దదావాత్మసమానత్వం మృత్యువఞ్చనమేవ చ

ఆయన తనతో సమానత్వాన్ని, మరణాన్ని దాటి పోయే వరాన్ని ఇచ్చాడు.

ఆరాధయన్మహాదేవం పుత్రార్థం వృషభధ్వజమ్

కొడుకు కోసం వృషభధ్వజుడైన మహాదేవుని ఆరాధించాడు.

శర్వః సోమో గణవృతో వరదో ఽస్మీత్యభాషత

శర్వుడు, సోముడు, గణాలతో కూడి, 'నేనే వరదాతను' అని పలికాడు.

అయోనిజం మృత్యుహీనం దేహి పుత్రం త్వయా సమమ్

గర్భంలో పుట్టని, మరణం లేని, నీతో సమానమైన కొడుకును నాకు దయచేయు.

పశ్యతస్తస్య విప్రర్షేరన్తర్ధానం గతో హరః

ఆ ఋషి చూస్తుండగానే హరుడు కనుమరుగయ్యాడు.

చకర్ష లాఙ్గలేనోర్వోం భిత్త్వాదృశ్యత శోభనః

ఆయన లాంగలంతో భూమిని కొట్టి, పగలగొట్టి, అందమైన బిడ్డను కనుగొన్నాడు.

రూపలావణ్యసంపన్నస్తేజసా భాసయన్ దిశః

ఆ బిడ్డ రూపం, లావణ్యం కలిగి, తన తేజంతో దిక్కులను ప్రకాశింపజేశాడు.

శిలాదం తాత తాతేతి ప్రాహ నన్దీ పునః పునః

నంది మళ్లీ మళ్లీ 'తండ్రి! తండ్రి!' అని శిలాదుని పిలిచాడు.

మునిభ్యో దర్శయామాస యే తదాశ్రమవాసినః

ఆయన ఆ ఆశ్రమంలో ఉన్న మునులకు ఆ బిడ్డను చూపించాడు.

ఉపనీయ యథాశాస్త్రం వేదమధ్యాపయత్ సుతమ్

శాస్త్ర ప్రకారం ఉపనయనం చేసి, తన కుమారుడికి వేదాన్ని బోధించాడు.

చక్రే మహేశ్వరం ద్రష్టుం జేష్యే మృత్యుమితి ప్రభుమ్

'మహేశ్వరుడిని దర్శించాలి, మరణాన్ని జయించాలి' అని ప్రభువును ధృడంగా సంకల్పించాడు.

జజాప రుద్రమనిశం మహేశాసక్తమానసః

మనసంతా మహేశ్వరునిపై నిలిపి, ఎప్పుడూ రుద్ర మంత్రాన్ని జపించేవాడు.

ఆగత్య సామ్బః సగణో వరదో ఽస్మీత్యువాచ హ

ఆ సమయంలో శివుడు తన గణాలతో వచ్చి, 'నేనే వరదాతను' అని అన్నాడు.

తావదాయుర్మహాదేవ దేహీతి వరమీశ్వర

'మహాదేవా, నీకు ఉన్నంత ఆయుష్షు నాకు దయచేయు' అని ఈశ్వరుని కోరాడు.

జజాప కోటిం భగవాన్ భూయస్తద్గతమానసః

మనసంతా ఆయనలోనే నిలిపి, భగవంతుడు కోటి సార్లు మంత్రాన్ని జపించాడు.

ఆగత్య వరదో ఽస్మీతి ప్రాహ భూతగణైర్వృతః

ఆతడు భూతగణాలతో కూడి వచ్చి, 'నేను వరాలిచ్చేవాడిని' అని ప్రకటించాడు.

తథాస్త్విత్యాహ విశ్వాత్మా దేవో ఽప్యన్తరధీయత

అప్పుడా జగత్తుకు ఆత్మ అయిన దేవుడు, 'అలా జరగనీ' అని చెప్పి, అంతర్ధానమయ్యాడు.

ఆగత్య వరదో ఽస్మీతి ప్రాహ భూతగణైర్వృతః

ఆయన భూతగణాలతో కలిసి వచ్చి, 'నేనే వరాలిచ్చేవాడిని' అని ప్రకటించాడు.

ఇత్యుక్తే భగవానాహ న జప్తవ్యం త్వయా పునః

అలా అన్న తర్వాత భగవంతుడు, 'ఇది మళ్లీ నువ్వు జపించకూడదు' అని చెప్పాడు.

మహాగణపతిర్దేవ్యాః పుత్రో భవ మహేశ్వరః

'నీవు దేవికి కుమారుడై, మహాగణపతిగా అవ్వు మహేశ్వరా' అని వరమిచ్చాడు.

సర్వలోకాధిపః శ్రీమాన్ సర్వజ్ఞో మద్బలాన్వితః

'నీవు నా బలంతో కూడినవాడవై, సర్వలోకాల అధిపతిగా, మహిమతో, అన్నీ తెలిసినవాడిగా ఉంటావు' అని అనుగ్రహించాడు.

ఆభూతసంప్లవస్థాయీ తతో యాస్యసి మత్పదమ్

'ప్రాణులు అంతా లయమయ్యే సమయం వచ్చినప్పుడు, నువ్వు నా స్థితిని పొందుతావు' అని చెప్పాడు.

అభిషేకేణ యుక్తేన నన్దీశ్వరమయోజయత్

తగిన విధంగా అభిషేకం చేసి, నందీశ్వరుడు అతన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.

మరుతాం చ శుభాం కన్యాం సుయశేతి చ విశ్రుతామ్

మరుతులకు, సుయశ అనే మంచి పేరుగల కన్యను ఇచ్చాడు.

యత్ర తత్ర మృతో మర్త్యో రుద్రలోకే మహీయతే

ఎక్కడ ఆ స్థలంలో మానవుడు మరణించినా, అతడు రుద్రలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.