కూర్మపురాణమ్

శేతే యోగామృతం పీత్వా యత్ తద్ విష్ణోః పరం పదమ్

యోగామృతాన్ని పానంచేసి విశ్రాంతిచెందిన స్థానం, అదే విష్ణువు యొక్క పరమ పదం.

మూలప్రకృతిరవ్యక్తా గీయతే వైదికైరజః

అవ్యక్తమైన మూలప్రకృతిని, వేదజ్ఞులు అజముగా పాడుతారు.

అజస్య నాభౌ తద్ బీజం క్షిపత్యేష మహేశ్వరః

అజనాభిలో ఆ బీజాన్ని మహేశ్వరుడు నాటుతాడు.

మహాన్తం పురుషం విశ్వమపాం గర్భమనుత్తమమ్

మహాపురుషుడు, విశ్వమంతటినీ, అపూర్వమైన జలగర్భాన్ని కలవాడు.

దేవదేవం మహాదేవం భూతానామీశ్వరం హరమ్

దేవతల దేవుడు, మహాదేవుడు, భూతాల అధిపతి అయిన హరుడు.

విష్ణునా సహ సంయుక్తః కరోతి వికరోతి చ

విష్ణువుతో కలిసినవాడు, సృష్టించడమూ, మార్పుచేయడమూ చేస్తాడు.

స వేదాన్ ప్రదదౌ పూర్వం యోగమాయాతనుర్మమ

యోగమాయాశక్తి స్వరూపుడైన వాడు, ముందుగా వేదాలను ప్రసాదించాడు అని నేను చెబుతున్నాను.

తమేవ ముక్తయే జ్ఞాత్వా వ్రజేత శరణం భవమ్

విముక్తికై అతడిని తెలుసుకొని, భవుని ఆశ్రయించాలి.

ప్రణమ్య దేవం బ్రహ్మాణం పృచ్ఛన్తి స్మ సుదుః ఖితాః

దేవుడు బ్రహ్మను నమస్కరించి, వారు తీవ్రమైన దుఃఖంతో ఆయనను అడిగారు.

బ్రూహి విశ్వామరేశాన త్రాతా త్వం శరణైషిణామ్

విశ్వమరేశ్వరా! శరణాగతులను రక్షించే వాడవు, దయచేసి మాకు చెప్పు.

తల్లిఙ్గానుకృతీశస్య కృత్వా లిఙ్గమనుత్తమమ్

ఆ లింగాధిపతికి తగిన గుర్తులు అనుకరించి, అత్యుత్తమ లింగాన్ని నిర్మించారు.

వైదికైరేవ నియమైర్వివిధైర్బ్రహ్మచారిణః

వేదపద్ధతులు పాటిస్తూ, వివిధ నియమాలతో బ్రహ్మచారులు ఉండేవారు.

తపః పరం సమాస్థాయ గృణన్తః శతరుద్రియమ్

అతిశయమైన తపస్సు ఆచరించి, శతరుద్రియాన్ని పఠించేవారు.

సర్వే ప్రాఞ్జలయో భూత్వా శూలపాణిం ప్రపద్యథ

అందరూ చేతులు జోడించి, త్రిశూలాన్ని ధరించిన ఆయనను ఆశ్రయించారు.

యం దృష్ట్వా సర్వమజ్ఞానమధర్మశ్చ ప్రణశ్యతి

ఆయనను చూసినప్పుడు, అన్ని అజ్ఞానమూ, అధర్మమూ నశించిపోతాయి.

జగ్ముః సంహృష్టమనసో దేవదారువనం పునః

హృదయాల్లో ఆనందంతో, వారు మళ్లీ దేవదారు వనానికి వెళ్లారు.

అజానన్తః పరం దేవం వీతరాగా విమత్సరాః

పరమదేవుడిని తెలియకుండానే, రాగద్వేషాలు లేకుండా, అసూయ లేకుండా ఉండేవారు.

నదీనాం చ వివిక్తేషు పులినేషు శుభేషు చ

నదుల ఒడ్డుల్లో, ఒంటరిగా, శుభ్రమైన ప్రదేశాల్లో ఉండేవారు.

కేచిదభ్రావకాశాస్తు పాదాఙ్గుష్ఠాగ్రవిష్ఠితాః

కొంతమంది ఆకాశంలో, పాదాల అంగుళి మీద నిలబడి తపస్సు చేసేవారు.

శాకపర్ణాశినః కేచిత్ సంప్రక్షాలా మరీచిపాః

కొంతమంది ఆకులు, కూరగాయలు తినేవారు; మరికొందరు శుద్ధి చేసుకునేవారు; ఇంకొందరు కిరణాల మీద ఆధారపడేవారు.

కాలం నయన్తి తపసా పూజయన్తో మహేశ్వరమ్

వారు తపస్సులో కాలాన్ని గడిపి, మహేశ్వరుడిని పూజించేవారు.

చకా భగవాన్ బుద్ధిం ప్రబోధాయ వృషధ్వజః

వృషధ్వజుడు, భగవంతుడు, వారికి జ్ఞానాన్ని కలిగించి, అవగాహన కల్పించాడు.

దేవదారువనం ప్రాప్తః ప్రసన్నః పరమేశ్వరః

ప్రసన్నమైన పరమేశ్వరుడు దేవదారు వనానికి వచ్చాడు.

ఉల్ముకవ్యగ్రహస్తశ్చ రక్తపిఙ్గలలోచనః

వేడి జ్వాలలతో కూడిన కంచాన్ని పట్టుకుని, ఎరుపు-పసుపు రంగు కళ్లతో ఉన్నాడు.

క్వచిన్నృత్యతి శృఙ్గారీ క్వచిద్రౌతి ముహుర్ముహుః

కొన్ని సార్లు శృంగారంగా నృత్యం చేస్తాడు; మరికొన్ని సార్లు పదే పదే అరుస్తూ ఉంటాడు.

మాయాం కృత్వాత్మనో రూపం దేవస్తద్ వనమాగతః

దేవుడు తన మాయాశక్తితో రూపం ధరించి, ఆ అడవిలో ప్రవేశించాడు.

సా చ పూర్వవద్ దేవేశీ దేవదారువనం గతా

ఆమె కూడా మునుపటిలాగే దేవదారు వనానికి వెళ్లింది.

ప్రణేముః శిరసా భూమౌ తోషయామాసురీశ్వరమ్

వారు తలలు భూమికి వంచి నమస్కరించి, ఈశ్వరుడిని సంతుష్టిపరిచేందుకు యత్నించారు.

అథర్వశిరసా చాన్యే రుద్రాద్యైర్బ్రహ్మభిర్భవమ్

ఇంకొందరు, రుద్రుడు మరియు బ్రహ్మలతో కలిసి, అథర్వశిరస్సు ద్వారా భవుడిని పూజించారు.