లీలాలసో మహాబాహుః పీనాఙ్గశ్చారులోచనః
లీలలో మునిగిపోయి, బలమైన భుజాలతో, విస్తారమైన శరీరంతో, అందమైన కళ్లతో ఉన్నవాడు,
మత్తమాతఙ్గగామనో దిగ్వాసా జగదీశ్వరః
పొంగిన ఏనుగు నడకతో, దిక్కులు మాత్రమే వస్త్రాలుగా ధరించి, జగదీశ్వరుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
దధానో భగవానీశః సమాగచ్ఛతి సస్మితః
తన లక్షణాలను ధరించి, భగవంతుడు చిరునవ్వుతో సమీపించాడు.
స్త్రీవేషం విష్ణురాస్థాయ సో ఽనుగచ్ఛతి శూలినమ్
విష్ణువు స్త్రీ వేషం ధరించి, త్రిశూలధారిని అనుసరించాడు.
శుచిస్మితం సుప్రసన్నం రణన్నుపురకద్వయమ్
పరిశుద్ధమైన చిరునవ్వుతో, ప్రకాశవంతంగా, రెండు గజ్జెలు మ్రోగుతూ,
ఉదారహంసచలనం విలాసి సుమనోహరమ్
హంసలా సుందరమైన నడకతో, చంచలంగా, మిక్కిలి ఆకర్షణీయంగా,
చచార హరిణా భిక్షాం మాయయా మోహయన్ జగత్
హరి తన మాయతో లోకాన్ని మాయలో పడేసి, భిక్ష కోసం తిరిగాడు.
మాయయా మోహితా నార్యో దేవదేవం సమన్వయుః
మాయ వల్ల మోహితులైన ఆడవారు దేవదేవుడిని అనుసరించారు.
సహైవ తేన కామార్తా విలాసిన్యశ్చరన్తిహి
ఆయనతో కలిసి, కామంతో మునిగిపోయిన ఆడవారు ఆనందంగా తిరిగారు.
అన్వగచ్ఛన్ హృషీకేశం సర్వే కామప్రపీడితాః
కామవశంగా ఉన్న అందరూ హృషీకేశుడిని అనుసరించారు.
మిచ్ఛన్త్యథాలిఙ్గనమాచరన్తి
సంగమాన్ని కోరుతూ, వారు ఆలింగనం చేసుకుంటారు.
భ్రూభఙ్గమన్యే విచరన్తి తేన
ఇంకొందరు కనుబొమ్మలతో సంకేతాలు చేస్తూ తిరుగుతారు.
మాయానుభూయన్త ఇతివ సమ్యక్
వారు మాయను నిజమని అనుభవిస్తారు.
యథైకశక్త్యా సహ దేవదేవః
ఎలా దేవదేవుడు ఒకే శక్తితో ఉండునో,
తదీశవృత్తామృతమాదిదేవః
ఆ ఆదిదేవుని నడవడిలో అమృతత్వం ఉంది.
మోహయన్తం మునిశ్రేష్ఠాః కోపం సందధిరే భృశమ్
మహర్షులు, మాయలో పడినవారిని చూసి, తీవ్రమైన కోపంతో అతనిపై ఆగ్రహాన్ని చూపించారు.
శేషుశ్చ శాపైర్వివిధైర్మాయయా తస్య మోహితాః
ఆయన మాయకు మోసపోయి, వారు వేర్వేరు శాపాలు ఇచ్చారు.
యథాదిత్యప్రకాశేన తారకా నభసి స్థితాః
ఎలా సూర్యుని వెలుతురులో నక్షత్రాలు ఆకాశంలో ఉంటాయో,
కో భవానితి దేవేశం పృచ్ఛన్తి స్మ విమోహితాః
మాయలో పడిన వారు, దేవతాధిపతిని 'మీరు ఎవరు?' అని అడిగారు.
ఇదానీం భార్యయా దేశే భవద్భిరిహ సువ్రతాః
ఇప్పుడు మీ భార్యతో కలిసి, మీరు ఈ స్థలంలో ఉండాలి, ఓ సద్గుణులారా.
ఊచుర్గృహీత్వా వసనం త్యక్త్వా భార్యాం తపశ్చర
వారు, 'వస్త్రాన్ని ధరించు, భార్యను వదిలిపెట్టు, తపస్సు చేయు' అని అన్నారు.
సంప్రేక్ష్య జగతో యోనిం పార్శ్వస్థం చ జనార్దనమ్
లోకానికి మూలాన్ని, పక్కన జనార్దనుని చూసి,
త్యక్తవ్యా మమ భార్యేతి ధర్మజ్ఞైః శాన్తమానసైః
'నా భార్యను వదిలిపెట్టాలి' అని ధర్మాన్ని తెలిసిన, శాంతమైన మనస్సు గలవారు అంటారు.
అస్మాభిరేషా సుభగా తాదృశీ త్యాగమర్హతి
'మనలో ఈ సుభగురాలు వదిలిపెట్టదగ్గవారే' అని అన్నారు.
నాహమేనామపి తథా విముఞ్చామి కదాచన
నేను ఆమెను ఎప్పుడూ అలా వదిలిపెట్టను.
ఉక్తం హ్యసత్యం భవతా గమ్యతాం క్షిప్రమేవ హి
'మీరు చెప్పింది నిజం కాదు; వెంటనే వెళ్లిపోండి!' అని అన్నారు.
భవతాం ప్రతిభాత్యేషేత్యుక్త్వాసౌ విచచార హ
'మీకు అలా అనిపిస్తోంది' అని చెప్పి, అతను అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
వసిష్ఠస్యాశ్రమం పుణ్యం భిక్షార్థో పరమేశ్వరః
పరమేశ్వరుడు భిక్ష కోసం వసిష్ఠుని పవిత్ర ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
వసిష్ఠస్య ప్రియా భార్యా ప్రత్యుద్గమ్య ననామ నమ్
వశిష్ఠుని ప్రియమైన భార్య ముందుకు వచ్చి, వినయంగా నమస్కరించింది.
సంధయామాస భైషజ్యైర్విష్ణా వదనా సతీ
ఆ సతీ, విష్ణా ముఖానికి ఔషధాలు అప్లికించింది.