కూర్మపురాణమ్

విజ్ఞాపయామాస తదా హృష్టః ప్రష్టుమనా మునిః

ఆ సమయంలో, ఆనందంతో అడగాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న ముని తన కోరికను తెలియజేశాడు.

కిమేతద్ భగవద్రూపం సుఘోరం విశ్వతోముఖమ్

"ఈ భయంకరమైన, అన్ని దిశలకూ ముఖమున్న భగవంతుడి రూపం ఏమిటి?"

అన్తర్హితేవ సహసా సర్వమిచ్ఛామి వేదితుమ్

"నీవు అకస్మాత్ అంతరించిపోయినప్పుడు, నేను అన్నీ తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను."

మహేశః స్వాత్మనో యోగం దేవీం చ త్రిపురానలః

మహేశ్వరుడు తన స్వరూపంలో యోగంగా ఉన్నాడు, దేవి త్రిపురాసురులను దహించిన అగ్నిలా ఉంది.

దాహకః సర్వపాపానాం కాలః కాలకరో హరః

ఆయన అన్ని పాపాలను నాశనం చేసేవాడు, కాలమూ, కాలాన్ని కలిగించేవాడూ, హరుడే.

సో ఽన్తర్యామీ స పురుషో హ్యహం వై పురుషోత్తమః

ఆయన అంతర్యామి, ఆ పురుషుడు; నిజంగా నేను పరమపురుషుడిని.

ప్రోచ్యతే మునిర్భిశక్తిర్జగద్యోనిః సనాతనీ

మునులు ఆయనను శక్తిగా, జగత్తుకు శాశ్వత మూలంగా పిలుస్తారు.

నారాయణః పరో ఽవ్యక్తో మాయారూప ఇతి శ్రుతిః

నారాయణుడు పరమాత్మ, అవ్యక్త స్వరూపుడు, మాయారూపుడని శ్రుతులు చెబుతున్నాయి.

యోజయామి ప్రకృత్యాహం పురుషం పఞ్చవింశకమ్

నేను ప్రకృతిని పురుషునితో, ఇరవై అయిదవ తత్త్వంతో కలిపిస్తాను.

సృజత్యశేషమేవేదం స్వమూర్తేః ప్రకృతేరజః

ప్రకృతిలోని రజోగుణంతో తన స్వరూపంలో ఈ సృష్టిని పూర్తిగా సృష్టిస్తాడు.

తవైతత్ కథితం సమ్యక్ స్త్రష్ట్వత్వం పరమాత్మనః

పరమాత్మ సృష్టికర్తగా ఉన్న ప్రశ్నను నీకు సరిగ్గా వివరించాను.

సమాస్థాయ పరం భావం ప్రోక్తో రుద్రో మనీషిభిః

పరమ స్థితిని పొందిన రుద్రుడిని జ్ఞానులు ప్రకటించారు.

దృష్టా హి భవతా నూనం విద్యాదేహస్త్వహం తతః

నీవు ఇది నిజంగా చూశావు, అందువల్లనే నేను విద్యామయమైన శరీరాన్ని కలవాడిని.

విష్ణుర్బ్రహ్మా చ భగవాన్ రుద్రః కాల ఇతి శ్రుతిః

విష్ణువు, బ్రహ్మ, భగవంతుడు, రుద్రుడు, కాలుడు — ఇవన్నీ శ్రుతులు చెప్పినవే.

తదాత్మకం తదవ్యక్తం తదక్షరమితి శ్రుతిః

అది వారి స్వరూపం, అది అవ్యక్తం, అది అక్షరం అని శ్రుతి చెబుతుంది.

ఆకాశం నిష్కలం బ్రహ్మ తస్మాదన్యన్న విద్యతే

ఆకాశం, కలయికలేని బ్రహ్మ — దాని తప్ప మరొకటి లేదు.

సంపూజ్యో వన్దనీయో ఽహం తతస్తం పశ్య శాశ్వతమ్

అందువల్ల నేను పూజింపదగినవాడిని, గౌరవింపదగినవాడిని; ఆ శాశ్వతునిని దర్శించు.

తత్రైవ భక్తియోగేన రుద్రామారాధయన్మునిః

అక్కడ భక్తియోగంతో ముని రుద్రుణ్ణి ఆరాధించాడు.

సంసేవ్య బ్రాహ్మణో విద్వాన్ ముచ్యతే సర్వపాతకైః

ఆయనను సేవించిన బ్రాహ్మణుడు, జ్ఞానవంతుడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

రుద్రకోటిరితి ఖ్యాతం రుద్రస్య పరమేష్ఠినః

రుద్రుని, పరమేశ్వరుని ప్రాంతాన్ని రుద్రకోటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

కోటిబ్రహ్మర్షయో దాన్తాస్తం దేశమగమన్ పరమ్

కోటిన్నర బ్రహ్మర్షులు, శాంత స్వభావంతో, ఆ ప్రాంతానికి వెళ్లారు.

అన్యో ఽన్యం భక్తియుక్తానాం వ్యాఘాతో జాయతే కిల

ఒకరికి ఒకరు భక్తితో ఉండినా, అప్పుడప్పుడూ విభేదాలు కలుగుతాయనే సంగతి నిజమే.

కోటిరూపో ఽభవద్ రుద్రో రుద్రకోటిస్తతః స్మృతః

రుద్రుడు కోటి రూపాలు ధరించాడు. అందుకే ఆయనను 'రుద్రుల కోటి' అని గుర్తిస్తారు.

పశ్యన్తః పార్వతీనాథం హృష్టపుష్టధియో ఽభవన్

పార్వతీ దేవి నాథుడిని చూసి, వారి మనసులు ఆనందంగా, బలంగా మారాయి.

దృష్టవానితి భక్త్యా తే రుద్రన్యస్తధియో ఽభవన్

'మనము రుద్రుణ్ణి చూశాము' అని భావించి, వారు భక్తితో మనస్సును రుద్రుని వైపు పెట్టారు.

జ్యోతిస్తత్రైవ తే సర్వే ఽభిలషన్తః పరం పదమ్

అక్కడ అందరూ పరమ పదాన్ని కోరుతూ, ఆ జ్యోతిని ఆశించారు.

దృష్ట్వా రుద్రం సమభ్యర్చ్య రుద్రసామీప్యమాప్నుయాత్

రుద్రుణ్ణి దర్శించి, ఆయనను పూజించినవాడు, రుద్రుని సన్నిధిని పొందుతాడు.

తత్ర గత్వా నియమవానిన్ద్రస్యార్ధాసనం లభేత్

అక్కడికి వెళ్లి నియమంగా ఉండేవాడు, ఇంద్రుని అర్ధాసనాన్ని పొందుతాడు.

తత్ర గత్వా పితౄన్ పూజ్య కులానాం తారయేచ్ఛతమ్

అక్కడికి వెళ్లి పితృదేవతలను సత్కరించి, వంద కుటుంబాలను తరింపజేయవచ్చు.