కూర్మపురాణమ్

దృష్ట్వాపి దేవమీశానం నృత్యతి స్మ పునః పునః

ఈశానుడైన దేవుడిని చూసినా, ఆయన మళ్లీ మళ్లీ నాట్యం చేశాడు.

స్వకం దేహం విదార్యాస్మై భస్మరాశిమదర్శయత్

తన శరీరాన్ని చీల్చి, అతడికి బూడిద గుట్టను చూపించాడు.

మాహాత్మ్యమేతత్ తపసస్త్వాదృశో ఽన్యో ఽపి విద్యతే

నీ తపస్సు గొప్పతనం మరెవరిలోనూ కనిపించదు.

న యుక్తం తాపసస్యైతత్ త్వత్తోప్యత్రాధికో హ్యహమ్

ఇది తపస్సు చేసే వారికి తగదు; ఇందులో నేను నిన్ను మించిపోయాను.

ఆస్థాయ పరమం భావం ననర్త జగతో హరః

ప్రపంచాన్ని సంహరించే హరుడు, పరమ స్థితిని ధరించి నాట్యం చేశాడు.

దంష్ట్రాకరాలవదనో జ్వాలామాలీ భయఙ్కరః

పెద్ద పళ్లతో భయంకరమైన ముఖం, అగ్నిజ్వాలలతో చుట్టుముట్టి, ఆయన భయానకంగా కనిపించాడు.

సూర్యాయుతసమప్రఖ్యాం ప్రసన్నవదనాం శివామ్

పది వేల సూర్యుల్లా ప్రకాశించే, ప్రశాంతమైన ముఖంతో ఉన్న శివుణ్ని ఆయన చూశాడు.

ననామ శిరసా రుద్రం రుద్రాధ్యాయం జపన్ వశీ

ఆత్మనిగ్రహం కలవాడు, రుద్రాధ్యాయాన్ని జపిస్తూ, రుద్రునికి తలవంచి నమస్కరించాడు.

పూర్వవేషం స జగ్రాహ దేవీ చాన్తర్హితాభవత్

ఆయన మునుపటి రూపాన్ని తిరిగి ధరించాడు; దేవి కనబడకుండా పోయింది.

న భేతవ్యం త్వయా వత్స ప్రాహ కిం తే దదామ్యహమ్

"బయపడకురా బిడ్డా," అని ఆయన అన్నాడు, "నీవు ఏమి కావాలో చెప్పు."

విజ్ఞాపయామాస తదా హృష్టః ప్రష్టుమనా మునిః

ఆ సమయంలో, ఆనందంతో అడగాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న ముని తన కోరికను తెలియజేశాడు.

కిమేతద్ భగవద్రూపం సుఘోరం విశ్వతోముఖమ్

"ఈ భయంకరమైన, అన్ని దిశలకూ ముఖమున్న భగవంతుడి రూపం ఏమిటి?"

అన్తర్హితేవ సహసా సర్వమిచ్ఛామి వేదితుమ్

"నీవు అకస్మాత్ అంతరించిపోయినప్పుడు, నేను అన్నీ తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను."

మహేశః స్వాత్మనో యోగం దేవీం చ త్రిపురానలః

మహేశ్వరుడు తన స్వరూపంలో యోగంగా ఉన్నాడు, దేవి త్రిపురాసురులను దహించిన అగ్నిలా ఉంది.

దాహకః సర్వపాపానాం కాలః కాలకరో హరః

ఆయన అన్ని పాపాలను నాశనం చేసేవాడు, కాలమూ, కాలాన్ని కలిగించేవాడూ, హరుడే.

సో ఽన్తర్యామీ స పురుషో హ్యహం వై పురుషోత్తమః

ఆయన అంతర్యామి, ఆ పురుషుడు; నిజంగా నేను పరమపురుషుడిని.

ప్రోచ్యతే మునిర్భిశక్తిర్జగద్యోనిః సనాతనీ

మునులు ఆయనను శక్తిగా, జగత్తుకు శాశ్వత మూలంగా పిలుస్తారు.

నారాయణః పరో ఽవ్యక్తో మాయారూప ఇతి శ్రుతిః

నారాయణుడు పరమాత్మ, అవ్యక్త స్వరూపుడు, మాయారూపుడని శ్రుతులు చెబుతున్నాయి.

యోజయామి ప్రకృత్యాహం పురుషం పఞ్చవింశకమ్

నేను ప్రకృతిని పురుషునితో, ఇరవై అయిదవ తత్త్వంతో కలిపిస్తాను.

సృజత్యశేషమేవేదం స్వమూర్తేః ప్రకృతేరజః

ప్రకృతిలోని రజోగుణంతో తన స్వరూపంలో ఈ సృష్టిని పూర్తిగా సృష్టిస్తాడు.

తవైతత్ కథితం సమ్యక్ స్త్రష్ట్వత్వం పరమాత్మనః

పరమాత్మ సృష్టికర్తగా ఉన్న ప్రశ్నను నీకు సరిగ్గా వివరించాను.

సమాస్థాయ పరం భావం ప్రోక్తో రుద్రో మనీషిభిః

పరమ స్థితిని పొందిన రుద్రుడిని జ్ఞానులు ప్రకటించారు.

దృష్టా హి భవతా నూనం విద్యాదేహస్త్వహం తతః

నీవు ఇది నిజంగా చూశావు, అందువల్లనే నేను విద్యామయమైన శరీరాన్ని కలవాడిని.

విష్ణుర్బ్రహ్మా చ భగవాన్ రుద్రః కాల ఇతి శ్రుతిః

విష్ణువు, బ్రహ్మ, భగవంతుడు, రుద్రుడు, కాలుడు — ఇవన్నీ శ్రుతులు చెప్పినవే.

తదాత్మకం తదవ్యక్తం తదక్షరమితి శ్రుతిః

అది వారి స్వరూపం, అది అవ్యక్తం, అది అక్షరం అని శ్రుతి చెబుతుంది.

ఆకాశం నిష్కలం బ్రహ్మ తస్మాదన్యన్న విద్యతే

ఆకాశం, కలయికలేని బ్రహ్మ — దాని తప్ప మరొకటి లేదు.

సంపూజ్యో వన్దనీయో ఽహం తతస్తం పశ్య శాశ్వతమ్

అందువల్ల నేను పూజింపదగినవాడిని, గౌరవింపదగినవాడిని; ఆ శాశ్వతునిని దర్శించు.

తత్రైవ భక్తియోగేన రుద్రామారాధయన్మునిః

అక్కడ భక్తియోగంతో ముని రుద్రుణ్ణి ఆరాధించాడు.

సంసేవ్య బ్రాహ్మణో విద్వాన్ ముచ్యతే సర్వపాతకైః

ఆయనను సేవించిన బ్రాహ్మణుడు, జ్ఞానవంతుడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.