కూర్మపురాణమ్

కపాలం బ్రహ్మణః పూర్వం స్థాపితం దేహజం భువి

పూర్వంలో బ్రహ్మ యొక్క శరీరంలో పుట్టిన కపాలం భూమిపై ఉంచబడింది—

మాహాత్మ్యం దేవదేవస్య మహాదేవస్య ధీమతః

అది దేవతలకు దేవుడైన మహాదేవుని మహిమ.

ప్రోచుః ప్రణమ్య లోకాదిం కిమేకం తత్త్వమవ్యయమ్

ప్రపంచాధిపతిని నమస్కరించి వారు అడిగారు: 'ఏది ఒక్కటే నిత్యమైన తత్త్వం?'

అవిజ్ఞాయ పరం భావం స్వాత్మానం ప్రాహ ధర్షిణమ్

పరమ స్థితిని తెలుసుకోక తనను తానే జయించినవాడిగా చెప్పాడు.

అనాదిమత్పరం బ్రహ్మ మామభ్యర్చ్య విముచ్యతే

ఆదియంతములేని పరబ్రహ్మ అయిన నన్ను పూజిస్తే విముక్తి లభిస్తుంది.

న విద్యతే చాభ్యధికో మత్తో లోకేషు కశ్చన

ఈ లోకాల్లో నన్ను మించిపోయినవాడు ఎవరూ లేరు.

ప్రోవాచ ప్రహసన్ వాక్యం రోషతామ్రవిలోచనః

అతడు చిరునవ్వుతో, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో ఈ మాటలు చెప్పాడు.

అజ్ఞానయోగయుక్తస్య న త్వేతదుచితం తవ

అజ్ఞానంతో ఉన్నవాడికే ఇది సరిపోతుంది, నీకు మాత్రం ఇది తగదు.

న మామృతే ఽస్య జగతో జీవనం సర్వదా క్వచిత్

నన్ను లేకుండా ఈ లోకానికి ఎప్పుడూ జీవితం ఉండదు.

మత్ప్రేరితేన భవతా సృష్టం భువనమణ్డలమ్

నా ప్రేరణతోనే నువ్వు ఈ భువనమండలాన్ని సృష్టించావు.

ఆజగ్ముర్యత్ర తౌ దేవౌ వేదాశ్చత్వార ఏవ హి

అక్కడే ఆ ఇద్దరు దేవతలు, నాలుగు వేదాలు కూడా వచ్చాయి.

ప్రోచుః సంవిగ్నహృదయా యాథాత్మ్యం పరమేష్ఠినః

వారు ఆందోళనతో, పరమేశ్వరుని అసలైన స్వరూపాన్ని చెప్పారు.

యదాహుస్తత్పరం తత్త్వం స దేవః స్యాన్మహేశ్వరః

వారు పరమతత్త్వం అని చెప్పింది, ఆ దేవుడు మహేశ్వరుడే.

యమాహురీశ్వరం దేవం స దేవః స్యాత్ పినాకధృక్

వారు ఈశ్వరుడు అని పిలిచే దేవుడు, ఆ దేవుడు పినాకాన్ని ధరించినవాడు.

యోగిభిర్విద్యతే తత్త్వం మహాదేవః స శఙ్కరః

యోగులు తెలుసుకున్న సత్యం ఏమిటంటే, ఆ మహాదేవుడు శంకరుడే.

మహేశం పురుషం రుద్రం స దేవో భగవాన్ భవః

మహేశుడు, పురుషుడు, రుద్రుడు—ఆయనే భగవంతుడు భవుడు.

శ్రుత్వాహ ప్రహసన్ వాక్యం విశ్వాత్మాపి విమోహితః

వీటిని విని, విశ్వాత్మ అయినవాడు, మాయలో పడినా, చిరునవ్వుతో మాటలు చెప్పాడు.

రమతే భార్యయా సార్ధం ప్రమథైశ్చాతిగర్వితైః

ఆయన తన భార్యతో, అతిగా గర్వంతో ఉన్న ప్రమథులతో కలిసి ఆనందిస్తాడు.

అమూర్తో మూర్తిమాన్ భూత్వా వచః ప్రాహ పితామహమ్

ఆకారరహితుడైనవాడు, రూపాన్ని ధరించి, పితామహునితో మాట్లాడాడు.

కదాచిద్ రమతే రుద్రస్తాదృశో హి మహేశ్వరః

ఎప్పుడో అప్పుడప్పుడు రుద్రుడు ఇలా ఆనందిస్తాడు—అటువంటి వాడు మహేశ్వరుడు.

స్వానన్దభూతా కథితా దేవీ నాగన్తుకా శివా

శివా అనే దేవి ఆయన స్వానందంగా చెప్పబడింది, బయటి నుండి వచ్చినది కాదు.

నాజ్ఞానమగమన్నాశమీశ్వరస్యైవ మాయయా

ఈశ్వరుని మాయ వల్లే అజ్ఞానం, అది ఆయనను ఎప్పుడూ జయించలేదు, నశింపచేయలేదు.

ప్రాపశ్యదద్భుతం దివ్యం పూరయన్ గగనాన్తరమ్

ఆయన ఆకాశాన్ని నిండిన అద్భుతమైన దివ్య దృశ్యాన్ని చూశాడు.

వ్యోమమధ్యగతం దివ్యం ప్రాదురాసీద్ ద్విజోత్తమాః

ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఆకాశ మధ్యంలో ఒక దివ్యమైన రూపం ప్రత్యక్షమైంది.

తేన తన్మణ్జలం ఘోరమాలోకయదనిన్దితమ్

ఆ దివ్యరూపం వల్ల వారు ఆ భయంకరమైన, అపరాధరహితమైన నీటి సముద్రాన్ని చూశారు.

క్షణాదదృశ్యత మహాన్ పురుషో నీలలోహితః

ఒక క్షణంలోనే నీలం, ఎరుపు రంగులతో కూడిన గొప్ప పురుషుడు కనబడాడు.

తం ప్రాహ భగవాన్ బ్రహ్మా శఙ్కరం నీలలోహితమ్

ఆ నీలలోహితుడైన శంకరునికి భగవంతుడు బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు.

ప్రాదుర్భావం మహేశాన్ మామేవ శరణం వ్రజ

ఓ మహేశ్వరా! నీవు ప్రత్యక్షమవు, నన్నే శరణు చేరు.

ప్రాహిణోత్ పురుషం కాలం భైరవం లోకదాహకమ్

అతడు కాలభైరవుని, లోకాల్ని దహించే పురుషుని పంపించాడు.