ప్రణమ్య వరదం విష్ణుం పప్రచ్ఛుః సంశయాన్వితా
వరదుడు అయిన విష్ణువును నమస్కరించి, వారు సందేహంతో ఆయనను ప్రశ్నించారు.
ఇదానీం సంశయం చేమమస్మాకం ఛేత్తుమర్హసి
ఇప్పుడు మా ఈ సందేహాన్ని మీరు తీర్చాలి.
పుత్రత్వమగచ్ఛంభుర్బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః
అవ్యత జన్ముడైన బ్రహ్మకు భూమి ఎలా కుమారుడిగా మారింది?
అణ్డజో జగతామీశస్తన్నో వక్తుమిహార్హసి
అండంలో జన్మించిన జగత్తు అధిపతి గురించి మాకు ఇక్కడ వివరించండి.
పుత్రత్వం బ్రహ్మణస్తస్య పద్మయోనిత్వమేవ చ
బ్రహ్మకు కుమారుడిగా ఉండటం, పద్మంలో జన్మించడం — ఇవి కూడా వివరించండి.
ఆసీదేకార్ణవం సర్వం న దేవాద్యా న చర్షయః
అప్పుడు అంతా ఒకే సముద్రంగా ఉండేది; దేవతలు లేదా ఋషులు ఎవ్వరూ లేరు.
ఆశ్రిత్య శేషశయనం సుష్వాప పురుషోత్తమః
శేషుని పరుపుగా చేసుకుని, పురుషోత్తముడు నిద్రించాడు.
సహస్త్రబాహుః సర్వజ్ఞశ్చిన్త్యమానో మనీషిభిః
వెయ్యి చేతులుగలవాడు, అన్నీ తెలిసినవాడు, మునులు ధ్యానించారు.
మహావిభూతిర్యోగాత్మా యోగినాం హృదయాలయః
అతడు మహిమాన్వితుడు, యోగస్వరూపుడు, యోగుల హృదయాలలో నివసించేవాడు.
త్రైలోక్యసారం విమలం నాభ్యాం పఙ్కజముద్వభౌ
అతని నాభి నుండి మూడు లోకాల సారం, నిర్మలమైన పద్మం పుట్టింది.
దివ్యగన్ధమయం పుణ్యం కర్ణికాకేసరాన్వితమ్
దివ్యమైన, సువాసనతో, పుణ్యమైన, మధ్య భాగం, రేతస్సులతో అలంకరించబడి ఉంది.
హిరణ్యగర్భో భగవాంస్తం దేశముపచక్రమే
హిరణ్యగర్భుడు ఆ స్థలానికి సమీపించాడు.
ప్రోవాచ మధురం వాక్యం మాయయా తస్య మోహితః
ఆయన మాయ వల్ల మోహితుడై, మధురమైన మాటలు పలికాడు.
ఏకాకీ కో భవాఞ్ఛేతే బ్రూహి మే పురుషర్షభ
ఇక్కడ ఒంటరిగా ఉన్న మీరు ఎవరు? పురుషోత్తమా, నాకు చెప్పండి.
ఉవాచ దేవం బ్రహ్మాణం మేఘగమ్భీరనిః స్వనః
మెఘగంభీరమైన స్వరంతో బ్రహ్మ దేవునితో మాట్లాడాడు.
మహాయోగేశ్వరం మాం త్వం జానీహి పురుషోత్తమమ్
నన్ను మహాయోగేశ్వరుడిగా, పురుషోత్తముడిగా తెలుసుకో.
సపర్వతమహాద్వీపం సముద్రైః సప్తభిర్వృతమ్
ఈ భూమి, గొప్ప పర్వతాలు, మహాద్వీపాలతో కూడి, ఏడుసముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
జానన్నపి మహాయోగీ కో భవానితి వేధసమ్
ఇది తెలిసినా, ఓ మహాయోగీ, నువ్వెవరో? అని సృష్టికర్త అడిగాడు.
ప్రత్యువాచామ్బుజాభాక్షం సస్మితం శ్లక్ష్ణయా గిరా
అతడు కమలనేత్రుడికి, మృదువైన మాటలతో, చిరునవ్వుతో సమాధానం ఇచ్చాడు.
మయ్యేవ సంస్థితం విశ్వం బ్రహ్మాహం విశ్వతోముఖః
ఈ విశ్వం నాలోనే స్థితమై ఉంది; నేను విశ్వముఖుడైన బ్రహ్మను.
అనుజ్ఞాప్యాథ యోగేన ప్రవిష్టో బ్రహ్మణస్తనుమ్
తర్వాత యోగబలంతో అనుమతి పొంది, బ్రహ్మదేహంలో ప్రవేశించాడు.
ఉదరే తస్య దేవస్య దృష్ట్వా విస్మయమాగతః
ఆ దేవుని లోపలిని చూసి, అతడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
అజాతశత్రుర్భగవాన్ పితామహమథాబ్రవీత్
అజాతశత్రువు భగవంతుడు, ఆ సమయంలో పితామహుడైన బ్రహ్మను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
ప్రవిశ్య లోకాన్ పశ్యైతాన్ విచిత్రాన్ పురుషర్షభ
ఓ పురుషోత్తమా, లోకాల్లోకి ప్రవేశించి, ఈ విచిత్రమైన లోకాలన్నీ చూడు.
శ్రీపతేరుదరం భూయః ప్రవివేశ కుశధ్వజః
కుశధ్వజుడు మళ్లీ శ్రీపతికొడుకు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
పర్యటిత్వా తు దేవస్య దదృశే ఽన్తం న వై హరేః
ఆ దేవుని లోపల తిరిగినా, హరిలో అంతం కనుగొనలేకపోయాడు.
జనార్దనేన బ్రహ్మాసౌ నాభ్యాం ద్వారమవిన్దత
జనార్దనుని ద్వారా, బ్రహ్మకు నాభిలో ద్వారం కనబడలేదు.
ఉజ్జహారాత్మనో రూపం పుష్కరాచ్చతురాననః
నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మ తన స్వరూపాన్ని వదిలి, కమలంలో నుంచి బయటపడ్డాడు.
బ్రహ్మా స్వయంభూర్భగవాన్ జగద్యోనిః పితామహః
స్వయంభువుడు, జగత్కారణుడు, పితామహుడైన బ్రహ్మ భగవంతుడు.
ప్రోవాచ పురుషం విష్ణుం మేఘగమ్భీరయా గిరా
ఆయన, మేఘంలా గంభీరమైన స్వరంతో, పురుషోత్తముడైన విష్ణువును ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.