కూర్మపురాణమ్

వానప్రస్థాశ్రమం గచ్ఛేత్ సదారః సాగ్నిరేవ చ దృష్ట్వాపత్యస్య చాపత్యం జర్జరీకృతవిగ్రహః

తన కుమారుని సంతానాన్ని చూసి, శరీరం బలహీనమైపోయినప్పుడు, భార్యతో, అగ్నితో కలిసి వానప్రస్థాశ్రమంలోకి ప్రవేశించాలి.

గత్వారణ్యం నియమవాంస్తపః కుర్యాత్ సమాహితః

వనంలోకి వెళ్లి, నియమంగా ఉండి, మనస్సు ఏకాగ్రతతో తపస్సు చేయాలి.

యతాహారో భవేత్ తేన పూజయేత్ పితృదేవతాః

ఏ ఆహారం దొరికితే దానితో పితృదేవతలను గౌరవంగా పూజించాలి.

గృహాదాహృత్య చాశ్నీయాదష్టౌ గ్రాసాన్ సమాహితః

ఇంట్లోనుంచి తీసుకొచ్చిన ఆహారాన్ని, ఏకాగ్రతతో ఎనిమిది ముద్దలు మాత్రమే తినాలి.

స్వాధ్యాయం సర్వదా కుర్యాన్నియచ్ఛేద్ వాచమన్యతః

ఎప్పుడూ స్వాధ్యాయం చేయాలి; అవసరం లేని మాటలు మాట్లాడకుండా ఉండాలి.

మున్యన్నైంర్వివిధైర్మేధ్యైః శాకమూలఫలేన వా

మునుల ఆహారం, శుద్ధమైన వంటకాలు, లేదా ఆకులు, కందులు, పండ్లు తినాలి.

సర్వభూతానుకమ్పీ స్యాత్ ప్రతిగ్రహవివర్జితః

ప్రతి జీవికి దయ చూపాలి; ఎవరినుంచి కానుకలు తీసుకోకుండా ఉండాలి.

ఉత్తరాయణం చ క్రమశో దక్షస్యాయనమేవ చ

ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణం రెండింటినీ క్రమంగా ఆచరించాలి.

పురోడాశాంశ్చరూంశ్చైవ విధివన్నిర్వపేత్ పృథక్

పురోడాశాలు, హవిస్సులు వేర్వేరుగా, నియమానుసారం సమర్పించాలి.

శేషం సముపభుఞ్జీత లవణం చ స్వయం కృతమ్

మిగిలిన ఆహారాన్ని, తానే తయారుచేసిన ఉప్పును తినాలి.

భూస్తృణం శిగ్రుకం చైవ శ్లేష్మాతకఫలాని చ

భూమి, గడ్డి, మునగ, శ్లేష్మాతక వృక్షఫలాలు వాడుకోవచ్చు.

న గ్రామజాతాన్యార్తో ఽపి పుష్పాణి చ ఫలాని చ

పల్లెటూర్లలో పుట్టిన పువ్వులు, పండ్లు—even బాధలో ఉన్నా—వాడకూడదు.

న ద్రుహ్యేత్ సర్వభూతాని నిర్ద్వన్ద్వో నిర్భయో భవేత్

ఏ జీవికి హాని చేయకూడదు; ద్వంద్వాలు, భయాలు లేకుండా ఉండాలి.

బ్రహ్మచారీ భవేన్నిత్యం న పత్నీమపి సంశ్రయేత్

ఎప్పుడూ బ్రహ్మచారి గా ఉండాలి; భార్యను కూడా దగ్గర చేయకూడదు.

తద్ వ్రతం తస్య లుప్యేత ప్రాయశ్చిత్తీయతే ద్విజః

ఆ వ్రతాన్ని ఉల్లంఘిస్తే, వ్రతఫలం పోతుంది; ద్విజుడు ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.

న హి వేదే ఽధికారో ఽస్య తద్వంశేప్యేవమేవ హి

అతనికి వేదపఠనానికి హక్కు ఉండదు; అతని సంతతికి కూడా లేదు.

శరణ్యః సర్వభూతానాం సంవిభాగపరః సదా

ప్రతి జీవికి ఆశ్రయం కలిగించాలి; ఎప్పుడూ పంచిపెట్టడంలో ఆసక్తి చూపాలి.

ఏకాగ్నిరనికేతః స్యాత్ ప్రోక్షితాం భూమిమాశ్రయేత్

ఒకే ఒక్క అగ్ని ఉండాలి; స్థిర నివాసం లేకుండా, శుద్ధమైన నేలపై నివసించాలి.

శిలాయాం శర్కరాయాం వా శయీత సుసమాహితః

రాయి మీదా, రాళ్ల మీదా, పూర్తిగా మనస్సు నిశ్చలంగా పెట్టి నిద్రించాలి.

షణ్మాసనిచయో వా స్యాత్ సమానిచయ ఏవ వా

ఆరు నెలలు గానీ, లేక ఏడాది పాటు గానీ, ఆహారం కూడబెట్టవచ్చు.

జీర్ణాని చైవ వాసాంసి శాకమూలఫలాని చ

పాతబట్టలు, ఆకులు, మూలికలు, పండ్లు ఇవన్నీ కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

అశ్మకుట్టో భవేద్ వాపి కాలపక్వభుగేవ వా

రాయితో మెత్తబెట్టినదాన్ని తినవచ్చు, లేక కాలంతో సహజంగా పండినదాన్ని తినవచ్చు.

చతుర్థకాలికో వా స్యాత్ స్యాద్వాప్యష్టమకాలికః

నాలుగో సమయానికి ఒకసారి తినవచ్చు, లేక ఎనిమిదవ సమయానికి ఒకసారి తినవచ్చు.

పక్షే పక్షే సమశ్నీయాద్ యవాగూం క్వథితాం సకృత్

ప్రతి పక్షంలో ఒకసారి మాత్రమే ఉడికించిన యవపానాన్ని తినాలి.

స్వాభావికైః స్వయం శీర్ణైర్వైఖానసమతే స్థితః

స్వయంగా పడిపోయిన వాటితో, వైఖానస విధానంలో స్థిరంగా ఉండాలి.

స్థానాసనాభ్యాం విహరేన్న క్వచిద్ ధైర్యముత్సృజేత్

నిలబడి గానీ, కూర్చుని గానీ తిరగవచ్చు, కానీ ధైర్యాన్ని ఎప్పుడూ వదిలిపెట్టకూడదు.

ఆర్ద్రవాసాస్తు హేమన్తే క్రమశో వర్ధయంస్తపః

హేమంత ఋతువులో తడిచిన బట్టలు ధరించి, క్రమంగా తపస్సు పెంచాలి.

ఏకపాదేన తిష్ఠేత మరీచీన్ వా పిబేత్ తదా

ఒక కాళ్లపై నిలబడి ఉండవచ్చు, లేక సూర్యకిరణాలతో జీవించవచ్చు.

శీర్ణపర్ణాశనో వా స్యాత్ కృచ్ఛ్రైర్ వా వర్తయేత్ సదా

పడి ఉన్న ఆకులను తినవచ్చు, లేక ఎప్పుడూ కఠిన తపస్సుతో జీవించవచ్చు.