కూర్మపురాణమ్

సోమేనారాధయేద్ దేవం సోమలోకమహేశ్వరమ్

సోమంతో దేవుడైన మహేశ్వరుని ఆరాధించాలి.

సమో వా విద్యతే తస్మాత్ సోమేనాభ్యర్చయేత్ పరమ్

లేక సమానంగా ఉన్నా, సోమంతో పరముని ఆరాధించాలి.

ధర్మో విముక్తయే సాక్షాచ్ఛ్రౌతః స్మార్తో ద్విధా పునః

ధర్మం మోక్షానికి మార్గం; వేదవిధి, స్మృతి విధి రెండూ దానికి రూపాలు.

శ్రేయస్కరతమః శ్రౌతస్తస్మాచ్ఛ్రౌతం సమాచరేత్

అందరిలోను వేదవిధానం అత్యంత మేలైనది. అందుకే వేదవిధానాన్ని ఆచరించాలి.

శిష్టాచారస్తృతీయః స్యాచ్ఛ్రతిస్మృత్యోరలాభతః

వేదం, స్మృతి లేనప్పుడు, పండితుల నడవడే మూడవ ఆధారం.

తే శిష్టా బ్రాహ్మణాః ప్రోక్తా నిత్యమాత్మగుణాన్వితాః

ఎల్లప్పుడూ మంచి లక్షణాలతో ఉండే బ్రాహ్మణులనే పండితులు అంటారు.

స ధర్మః కథితః సద్భిర్నాన్యేషామితి ధారణా

ధర్మమని మంచివారు చెప్పింది అదే; ఇతరులది కాదు—ఇదే నమ్మకం.

ఏకస్మాద్ బ్రహ్మవిజ్ఞానం ధర్మజ్ఞానం తథైకతః

ఒక్కదానివల్ల బ్రహ్మజ్ఞానం, అలాగే ధర్మజ్ఞానం కూడా వస్తుంది.

ధర్మశాస్త్రం పురాణం తద్ బ్రహ్మజ్ఞానే పరా ప్రమా

ధర్మశాస్త్రం, పురాణం—ఇవి బ్రహ్మజ్ఞానానికి ప్రధాన ఆధారాలు.

తస్మాద్ ధర్మం పురాణం చ శ్రద్ధాతవ్యం ద్విజాతిభిః

కాబట్టి ద్విజులు ధర్మం, పురాణాలపై విశ్వాసం ఉంచాలి.

ద్విజాతేః పరమో ధర్మో వర్తనాని నిబోధత

ఇప్పుడు ద్విజులకు ఉన్న పరమధర్మాన్ని, జీవనోపాయాలను వినండి.

కుసీదకృషివాణిజ్యం ప్రకుర్వోతాస్వయఙ్కృతమ్

వడ్డీ, వ్యవసాయం, వ్యాపారం—ఇవి తానే స్వయంగా చేయకూడదు.

ఆపత్కల్పో హ్యం జ్ఞేయః పూర్వోక్తో ముఖ్య ఇష్యతే

ఇవి అత్యవసర సమయంలో మాత్రమే చేయాలి; ముందుగా చెప్పినవే ముఖ్యమైనవి.

కష్టా పాపీయసీ వృత్తిః కుసీదం తద్ వివర్జయేత్

వడ్డీ వ్యాపారం కఠినమైనది, పాపకార్యమే; అందుకే దాన్ని దూరంగా పెట్టాలి.

తస్మాత్ క్షాత్రేణ వర్తేత వర్తనేనాపది ద్విజః

కాబట్టి ద్విజుడు అత్యవసరంలో మాత్రమే క్షత్రియుని జీవనాన్ని అనుసరించాలి.

న కథఞ్చన కుర్వోత బ్రాహ్మణః కర్మ కర్షణమ్

బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ నేల దున్నే పనిని చేయకూడదు.

తే తృప్తాస్తస్య తం దోషం శమయన్తి న సంశయః

వారు తృప్తిపడితే, అతని దోషాన్ని పోగొడతారు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

త్రింశద్భాగం బ్రాహ్మణానాం కృషిం కుర్వన్ న దుష్యతి

బ్రాహ్మణుల కోసం ముప్పైలో ఒక భాగం మాత్రమే సాగు చేస్తే, పాపం కలగదు.

కృషీవలో న దోషేణ యుజ్యతే నాత్ర సంశయః

సాగు చేసే వాడికి దోషం కలగదు—ఇందుకు ఎలాంటి సందేహం లేదు.

విద్యాశిల్పాదయస్త్వన్యే బహవో వృత్తిహేతవః

విద్య, శిల్పం మొదలైనవి ఇంకా ఎన్నో జీవనోపాయాలు ఉన్నాయి.

శిలోఞ్ఛే తస్య కథితే ద్వే వృత్తీ పరమర్షిభిః

పెద్ద ఋషులు చెప్పిన రెండు జీవనోపాయాలు—పిక్కలు ఏరడం, నేల మీద దొరికిన ధాన్యం తీసుకోవడం.

అయాచితం స్యాదమృతం మృతం భేక్షం తు యాచితమ్

అడగకుండా ఇచ్చిన ఆహారం అమృతంతో సమానం, అడిగి తీసుకున్న ఆహారం మృతమైనదానితో సమానం.

త్ర్యహైహికో వాపి భవేదశ్వస్తనిక ఏవ చ

మూడు రోజులకు అయినా, లేక మరుసటి రోజుకైనా అయినా అది ఉండవచ్చు.

శ్రేయాన్ పరః పరో జ్ఞేయో ధర్మతో లోకజిత్తమః

ధర్మంలో ఇతరులను మించి ఉండేవాడు, లోకాన్ని జయించినవారిలో ఉత్తముడిగా గుర్తించాలి.

ద్వాభ్యామేకశ్చతుర్థస్తు బ్రహ్మసత్రేణ జీవతి

రెండు వలన ఒకటి; నాల్గవవాడు బ్రహ్మసత్రంతో జీవించేవాడు.

ఇష్టీః పార్వాయణాన్తీయాః కేవలా నిర్వపేత్ సదా

ప్రతి ఆరు నెలల చివర శుద్ధమైన హోమాలను ఎప్పుడూ చేయాలి.

అజిహ్మామశఠాం శుద్ధాం జీవేద్ బ్రాహ్మణజీవికామ్

నేరుగా, మోసములేకుండా, శుద్ధంగా బ్రాహ్మణుని జీవనాన్ని అనుసరించాలి.

యాచయేద్ వా శుచిం దాన్తం న తృప్యేత స్వయం తతః

లేకపోతే, శుద్ధుడైన, నియమంతో ఉన్నవాడిని అడిగి తీసుకోవచ్చు, కానీ దానితో తృప్తి చెందకూడదు.

దేవాన్ పితృంశ్చ విధినా శునాం యోనిం వ్రజత్యసౌ

దేవతలు, పితృదేవతలకు విధిగా కర్మలు చేయడం వలన కుక్కల యోనిలోకి పోవడం జరగదు.