కూర్మపురాణమ్

పఞ్చైతాన్ విస్తరో హన్తి తస్మాన్నేహేత విస్తరమ్

ఈ అయిదు విషయాలు అతిగా మారతాయి; అందుకే ఎక్కువ ఏర్పాట్లు చేయకూడదు.

శ్రుతశీలాదిసంపన్నమలక్షణవివర్జితమ్

వాడు విద్య, మంచి ప్రవర్తనతో ఉండాలి, అపశకున లక్షణాలు లేకుండా ఉండాలి.

దేవతాయతనే చాస్మై నివేద్యాన్యత్ప్రవర్తయేత్

దేవతా మందిరంలో ముందుగా నివేదన చేసి, తర్వాత మిగతా కార్యక్రమాలు చేయాలి.

తస్మాదేకమపి శ్రేష్ఠం విద్వాంసం భోజయేద్ ద్విజమ్

అందువల్ల, ఒకడు అయినా విద్యావంతుడైన బ్రాహ్మణుడిని ఆహ్వానించి భోజనం పెట్టాలి.

ఉపవిష్టేషు యః శ్రాద్ధే కామం తమపి భోజయేత్

శ్రాద్ధానికి కూర్చున్న వారిలో ఎవరికైనా భోజనం కావాలనిపిస్తే, అతనికీ భోజనం పెట్టాలి.

తస్మాత్ ప్రయత్నాచ్ఛ్రాద్ధేషు పూజ్యా హ్యతిథయో ద్విజైః

అందుకే, శ్రాద్ధంలో అతిథులను బ్రాహ్మణులు శ్రద్ధతో గౌరవించాలి.

కాకయోనిం వ్రజన్త్యేతే దాతా చైవ న సంశయః

గౌరవించకపోతే వారు కాకి జన్మ పొందుతారు, భోజనం పెట్టినవాడు కూడా అలాగే అవుతాడు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

కుక్కుటాః శూకరాః శ్వానో వర్జ్యాః శ్రాద్ధేషు దూరతః

శ్రాద్ధ సమయంలో కోళ్లు, పందులు, కుక్కలు దూరంగా ఉంచాలి.

నీలకాషాయవసనం పాషణ్డాంశ్చ వివర్జయేత్

నీలం లేదా గోధుమ రంగు వస్త్రాలు ధరించినవారిని, అవిశ్వాసులను దూరంగా ఉంచాలి.

తత్సర్వమేవ కర్తవ్యం వైశ్వదైవత్యపూర్వకమ్

ఇవన్నీ వైశ్వదేవ పూజ తర్వాత తప్పక చేయాలి.

స్త్రగ్దామభిః శిరోవేష్టైర్ధూపవాసో ఽనులేపనైః

పువ్వుల దండలు, తల కట్టులు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, అత్తర్లు వాడాలి.

ఉదఙ్ముఖో యథాన్యాయం విశ్వే దేవాస ఇత్యృచా

ఉత్తర దిశను ఎదుర్కొని, నిబంధన ప్రకారం 'విశ్వదేవాః' మంత్రాన్ని పఠిస్తూ చేయాలి.

శం నో దేవ్యా జలం క్షిప్త్వా యవో ఽసీతి యవాంస్తథా

'శం నో దేవ్యా' మంత్రంతో నీళ్లు చల్లి, అలాగే యవాలు కూడా చల్లాలి.

ప్రదద్యాద్ గన్ధమాల్యాని ధూపాదీని చ శక్తితః

తన శక్తికి తగ్గట్టు సుగంధ ద్రవ్యాలు, పూలదండలు, ధూపం మొదలైనవి సమర్పించాలి.

ఆవాహనం తతః కుర్యాదుశన్తస్త్వేత్యృచా బుధః

తరువాత, 'ఉశంతస్త్వ' మంత్రంతో ఆహ్వానం చేయాలి.

శం నో దేవ్యోదకం పాత్రే తిలో ఽసీతి తిలాంస్తథా

'శం నో దేవ్యా' మంత్రంతో పాత్రలో నీళ్లు చల్లి, అలాగే నువ్వులు కూడా చల్లాలి.

పితృభ్యః స్థానమేతేన న్యుబ్జం పాత్రం నిధాపయేత్

పితృదేవతలకు ఈ విధంగా ఒక పాత్రను తలకిందా ఉంచాలి.

కురుష్వేత్యభ్యనుజ్ఞాతో జుహుయాదుపవీతవాన్

'చేయి' అని అనుమతి ఇచ్చినప్పుడు, యజ్ఞోపవీతం ధరించినవాడు హోమం చేయాలి.

ప్రాచీనావీతినా పిత్ర్యం వైశ్వదేవం తు హోమవత్

పితృకర్మను యజ్ఞోపవీతాన్ని కుడివైపున పెట్టి చేయాలి; వైశ్వదేవాన్ని హోమం లాగ చేయాలి.

పితృణాం పరిచర్యాసు పాతయేదితరం తథా

పితృదేవతలకు సేవలో, మిగతా నైవేద్యాన్ని కూడా అలాగే సమర్పించాలి.

అగ్నయే కవ్యవాహనాయ స్వధేతి జుహుయాత్ తతః

తరువాత, 'స్వధా' మంత్రంతో అగ్నికి, కవ్యవాహనుడైన అగ్నిదేవునికి హోమం చేయాలి.

మహాదేవాన్తికే వాథ గోష్ఠే వా సుసమాహితః

మహాదేవుని సమక్షంలోనైనా, లేక గోశాలలోనైనా, మనసు ఏకాగ్రతతో ఉండాలి.

గోమయేనోపతిప్యోర్వోం స్థానం కృత్వా తు సైకతమ్

భూమిపై గోమయంతో పూతపూసి, ఇసుకను సిద్ధం చేయాలి.

త్రిరుల్లిఖేత్ తస్య మధ్యం దర్భేణైకేన చైవ హి

ఆ మధ్యలో ఒక్క దర్భ గడ్డి తో మూడు గీతలు వ్రాయాలి.

త్రీన్ పిణ్డాన్ నిర్వపేత్ తత్ర హవిః శేషాత్సమాహితః

అక్కడ హవిస్సు మిగిలిన అన్నంతో మూడు పిండాలను ఏకాగ్రతతో సమర్పించాలి.

తదన్నం తు నమస్కుర్యాత్ పితౄనేవ చ మన్త్రవిత్

ఆ అన్నానికి, మంత్రప్రకారం పితృదేవతలకు నమస్కరించాలి.

అవజిఘ్రేచ్చ తాన్ పిణ్డాన్ యథాన్యుప్తాన్ సమాహితః

ఆ పిండాలను యథావిధిగా ఉంచినట్టు శ్రద్ధగా వాసన చూడాలి.

మాంసాన్యపూపాన్ వివిధాన్ దద్యాత్ కృసరపాయసమ్

వివిధ రకాల మాంసం, అప్పాలు, కృషరము, పాయసం సమర్పించాలి.

అన్నం చైవ యథాకామం వివిధం భక్ష్యపేయకమ్

తన ఇష్టానుసారం, రకరకాల భోజనాలు, పానీయాలు కూడా సమర్పించాలి.