కూర్మపురాణమ్

తతో ఽస్య జజ్ఞిరే పుత్రా మనుష్యా రజసావృతాః

తర్వాత ఆయన కుమారులు, రజోగుణంతో కూడిన మనుషులు పుట్టారు.

జ్యోత్స్త్రా సా చాభవద్విప్రాః ప్రాక్సన్ధ్యా యాబిధీయతే

ఓ మునులారా, ఆ ప్రకాశం ప్రాతఃసంధ్యగా పిలవబడుతుంది.

మూర్తి తమోరజః ప్రాయాం పునరేవాభ్యయూయుజత్

ఆయన మళ్లీ చీకటి, రజోగుణాలతో కూడిన రూపాన్ని కలిపాడు.

పుత్రాస్తమోరజః ప్రాయా బలినస్తే నిశాచరాః

ఆయన కుమారులు, చీకటి మరియు రజోగుణాలతో కూడిన శక్తివంతమైన నిశాచారులు.

రజస్తమోభ్యామావిష్టాంస్తతో ఽన్యానసృజత్ ప్రభుః

తర్వాత ప్రభువు రజోగుణం, తమోగుణం కలిగిన ఇతరులను సృష్టించాడు.

ముఖతో ఽజాన్ ససర్జాన్యాన్ ఉదరాద్గాశ్చనిర్మమే

ఆయన కొందరిని తన ముఖం నుండి, మరికొందరిని పొట్ట నుండి సృష్టించాడు.

ఔపధ్యః ఫలమూలిన్యో రోమభ్యస్తస్య జజ్ఞిరే

ఆయన రోమాల నుండి అడవి పండ్లు తినే స్త్రీలు పుట్టారు.

అగ్నిష్టోమం చ యజ్ఞానాం నిర్మమే ప్రథమాన్ముఖాత్

యజ్ఞాలలో మొదటగా, ఆయన తన ముఖం నుండి అగ్నిష్టోమ యజ్ఞాన్ని సృష్టించాడు.

బృహత్సామ తథోక్థం చ దక్షిణాదసృజన్ముఖాత్

తన ముఖం కుడివైపు నుండి బృహత్సామ మరియు ఉక్తాన్ని సృష్టించాడు.

వైరూపమతిరాత్రం చ పశ్చిమాదసృజన్ముఖాత్

తన ముఖం పడమర వైపు నుండి వైరూపం, అతిరాత్రం యజ్ఞాలను సృష్టించాడు.

అనుష్టుభం సవైరాజముత్తరాదసృజన్ముఖాత్

తన ముఖం ఉత్తర వైపు నుండి అనుష్టుభ్, సవైరాజ యజ్ఞాలను సృష్టించాడు.

బ్రహ్మణో హి ప్రజాసర్గం సృజతస్తు ప్రజాపతేః

బ్రహ్మదేవుడు, సృష్టికర్తగా, ఈ లోకంలోని ప్రాణులను సృష్టించేటప్పుడు,

తతో ఽసృజచ్చ భూతాని స్థావరాణి చరాణి చ

ఆ తరువాత ఆయన చలించని జీవులను, అలాగే కదిలే జీవులను సృష్టించాడు.

అవ్యయం చ వ్యయం చైవ ద్వయం స్థావరజఙ్గమమ్

అవినాశి జీవులు, వినాశవంతమైన జీవులు — ఇవే చలించని, కదిలే జీవులుగా ఉన్నాయి.

తాన్యేవ తే ప్రపద్యన్తే సృజ్యమానాః పునః పునః

ఈ జీవులన్నీ, మళ్లీ మళ్లీ సృష్టించబడుతూ, చివరికి ఆయనవద్దకే చేరుతాయి.

తద్భావితాః ప్రపద్యన్తే తస్మాత్ తత్ తస్య రోచతే

ఆయనలో లీనమై, అవి తిరిగి ఆయనవద్దకు చేరుతాయి; అందుకే అది ఆయనకు ఇష్టంగా ఉంటుంది.

వినియోగం చ భూతానాం ధాతైవ విదధాత్ స్వయమ్

ప్రాణుల కర్తవ్యాలను కూడా సృష్టికర్త తానే నిర్ణయిస్తాడు.

వేదశబ్దేభ్య ఏవాదౌ నిర్మమే స మహేశ్వరః

ప్రారంభంలో, ఆ మహేశ్వరుడు వేదముల పదాల నుంచే వాటిని సృష్టించాడు.

శర్వర్యన్తే ప్రసూతానాం తాన్యేవైభ్యో దదాత్యజః

రాత్రి ముగిసినప్పుడు, అజుడు మళ్లీ ఆ జీవులను వారికి ఇస్తాడు.

దృశ్యన్తే తాని తాన్యేవ తథా భావా యుగాదిషు

యుగాది కాలాల్లో, అవే జీవులు, అలాగే వాటి స్వభావాలు కూడా మళ్లీ కనిపిస్తాయి.

యదా చాస్య ప్రజాః సృష్టా న వ్యవర్ధన్త ధీమతః

ఆ ధీమంతుడు సృష్టించిన ప్రాణులు పెరగకపోయినప్పుడు,

తతః స విదధే బుద్ధిమర్థనిశ్చయగామినీమ్

అప్పుడు ఆయన, ఉద్దేశాన్ని నిర్ణయించే బుద్ధిని కల్పించాడు.

రజః సత్త్వం చ సంవృత్య వర్తమానాం స్వధర్మతః

రజోగుణం, సత్త్వగుణాన్ని ఆవరించి, అవి తమ స్వభావానుసారం ఉండగా,

తత్ తమః ప్రతినున్నం వై మిథునం సమజాయత

తమోగుణాన్ని తగ్గించగా, అక్కడ ఒక జంట జన్మించింది.

స్వాం తనుం స తతో బ్రహ్మా తామపోహత భాస్వరామ్

అప్పుడు బ్రహ్మ తన స్వంత ప్రకాశవంతమైన రూపాన్ని తొలగించాడు.

అర్ధేన నారీ పురుషో విరాజమసృజత్ ప్రభుః

ఆయన తన రూపంలో సగాన్ని తీసుకుని, ఒక మహిళను, విరాట్ అనే పురుషుడిని సృష్టించాడు.

సా దివం పృథివీం చైవ మహమ్నా వ్యాప్య సంస్థితా

ఆమె తన మహిమతో ఆకాశాన్ని, భూమిని వ్యాపించి స్థిరంగా నిలిచింది.

యో ఽభవత్ పురుషాత్ పుత్రో విరాడవ్యక్తజన్మనః

అవ్యక్తంగా జన్మించిన విరాట్ పురుషుని నుండి పుట్టినవాడు ఆయన కుమారుడు.

సా దేవీ శతరూపాఖ్యా తపః కృత్వా సుదుశ్చరమ్

ఆ దేవి, శతరూప అనే పేరుతో, చాలా కఠినమైన తపస్సు చేసింది.