కూర్మపురాణమ్

సరస్వత్యాం విశేషేణ పుష్కరేషు విశేషతః

సరస్వతి నది తీరంలో, పుష్కరంలో ప్రత్యేకంగా,

వేత్రవత్యాం విపాశాయాం గోదావర్యాం విశేషతః

వేత్రవతి, విపాశా నదుల వద్ద, ముఖ్యంగా గోదావరి తీరంలో,

నదీనాం చైవ తీరేషు తుష్యన్తి పితరః సదా

నదుల తీరాల్లో పితృదేవతలు ఎప్పుడూ సంతృప్తిగా ఉంటారు.

గౌధూమైశ్చ తిలైర్ముద్గైర్మాసం ప్రీణయతే పితౄన్

గోధుమలు, నువ్వులు, పెసరపప్పు ఇచ్చినవాడికి పితృదేవతలు నెలరోజులు సంతృప్తి చెందుతారు.

విదార్యాశ్చ భరణ్డాశ్చ శ్రాద్ధకాలే ప్రాదపయేత్

శ్రాద్ధ సమయంలో విదారిలు, భరండా మూలాలు కూడా సమర్పించాలి.

దద్యాచ్ఛ్రాద్ధే ప్రయత్నేన శృఙ్గాటకకశేరుకాన్

శ్రాద్ధంలో శ్రద్ధతో శృంగాటక, కశేరుకా మూలాలు ఇవ్వాలి.

ఔరభ్రేణాథ చతురః శాకునేనేహ పఞ్చ తు

మేక మాంసం ఇస్తే నాలుగు నెలలు, పక్షి మాంసం ఇస్తే ఐదు నెలలు తృప్తి కలుగుతుంది.

అష్టావేణస్య మాంసేన రౌరవేణ నవైవ తు

ఆట మాంసంతో ఎనిమిది నెలలు, రౌరవ మాంసంతో తొమ్మిది నెలలు సంతృప్తి ఉంటుంది.

శశకూర్మర్యోర్మాంసేన మాసానేకాదశైవ తు

ముషిక లేదా తాబేలు మాంసంతో పదకొండు నెలలు తృప్తి ఉంటుంది.

వార్ధ్రోణసస్య మాంసేన తృప్తిర్ద్వాదశవార్షికీ

వార్ధ్రోణ మాంసంతో పితృదేవతలకు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తి ఉంటుంది.

ఆనన్త్యాయైవ కల్పన్తే మున్యన్నాని చ సర్వశః

మునుల ఆహారం అన్ని రూపాల్లోనూ అనంత ఫలితాన్ని ఇస్తుందని భావించాలి.

దద్యాచ్ఛ్రాద్ధే ప్రయత్నేన తదస్యాక్షయముచ్యతే

శ్రాద్ధంలో శ్రద్ధతో ఇచ్చినది ఎప్పటికీ నశించదని చెప్పబడింది.

కూష్మాణ్డాలాబువార్తాకాన్ భూస్తృణం సురసం తథా

శ్రాద్ధంలో కూస్మాండ, సొరకాయ, వంకాయ, గడ్డి, సురసా వంటి వాటిని నివారించాలి.

రాజమాషాంస్తథా క్షీరం మాహిషం చ వివర్జయేత్

రాజమాష్ మరియు ఎద్దు పాలు కూడా వాడకూడదు.

వర్జయేత్ సర్వయత్నేన శ్రాద్ధకాలే ద్విజోత్తమః

శ్రాద్ధ సమయంలో వీటన్నింటినీ ఎంతో జాగ్రత్తగా నివారించాలి, ద్విజశ్రేష్ఠ.

పిణ్డాన్వాహార్యకం శ్రాద్ధం కుర్యాత్ సౌమ్యమనాః శుచిః

శాంతమైన మనస్సుతో, పవిత్రతతో పిండాలు, వాహార్య అన్నం సమర్పిస్తూ శ్రాద్ధం చేయాలి.

తీర్థం తద్ హవ్యకవ్యానాం ప్రదానే చాతిథిః స్మృతః

దేవతలకు, పితృదేవతలకు నైవేద్యం సమర్పించేటప్పుడు అతిథి పవిత్రమైన తీర్థంగా భావించబడతాడు.

వ్రతినో నియమస్థాశ్చ ఋతుకాలాభిగామినః

వ్రతాలు పాటించే వారు, నియమంగా ఉండేవారు, కాలానికి తగినపుడు వచ్చే వారు—

బహ్వృచశ్చ త్రిసౌపర్ణస్త్రిమధుర్వాథ యో భవేత్

బహురుచులు, త్రిసౌపర్ణం, త్రిమధురం తెలిసినవారు లేదా అర్హత కలిగినవారు—

అథర్వశిరసో ఽధ్యేతా రుద్రాధ్యాయీ విశేషతః

అథర్వశిరస్సు, ముఖ్యంగా రుద్రాధ్యాయాన్ని పఠించే వారు—

మన్త్రబ్రాహ్మణవిచ్చైవ యశ్చ స్యాద్ ధర్మపాఠకః

మంత్రాలు, బ్రాహ్మణాలు తెలిసినవారు లేదా ధర్మశాస్త్రాలు చదివే వారు—

బ్రహ్మదేయానుసంతానో గర్భశుద్ధః సహస్రదః

బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడంలో తపస్సుతో ఉన్న వంశంలో పుట్టినవాడు, పవిత్రమైన గర్భంలో జన్మించినవాడు, వెయ్యి రెట్లు దానం చేసే వాడు.

గురుదేవాగ్నిపూజాసు ప్రసక్తో జ్ఞానతత్పరః

గురువు, దేవతలు, అగ్ని పూజలో నిబద్ధతతో ఉండి, జ్ఞానంలో ఆసక్తి కలిగినవాడు.

మహాదేవార్చనరతో వైష్ణవః పఙ్క్తిపావనః

మహాదేవుని ఆరాధనలో నిమగ్నమైనవాడు, విష్ణుభక్తుడు, భోజనపంక్తిని పవిత్రం చేసే వాడు.

సత్రిణో దాననిరతా విజ్ఞేయాః పఙ్క్తిపావనాః

యజ్ఞాలు చేసే వారు, దానంలో నిమగ్నమైనవారు భోజనపంక్తిని పవిత్రం చేసే వారిగా గుర్తించాలి.

సావిత్రీజాపనిరతా బ్రాహ్మణాః పఙ్క్తిపావనాః

గాయత్రీ మంత్ర జపంలో నిబద్ధతతో ఉన్న బ్రాహ్మణులు భోజనపంక్తిని పవిత్రం చేసే వారు.

అగ్నిచిత్స్నాతకా విప్రా విజ్ఞేయాః పఙ్క్తిపావనాః

అగ్నిచిత్తు నిర్మించి స్నానం చేసిన బ్రాహ్మణులు భోజనపంక్తిని పవిత్రం చేసే వారిగా గుర్తించాలి.

అధ్యాత్మవిన్మునిర్దాన్తో విజ్ఞేయః పఙ్క్తిపావనః

ఆత్మజ్ఞానం కలిగిన ముని, ఇంద్రియ నిగ్రహం ఉన్నవాడు భోజనపంక్తిని పవిత్రం చేసే వాడిగా గుర్తించాలి.

శ్రద్ధాలుః శ్రాద్ధనిరతో బ్రాహ్మణః పఙ్క్తిపావనః

శ్రద్ధతో, పితృకర్మల్లో నిబద్ధతతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు భోజనపంక్తిని పవిత్రం చేసే వాడు.