కూర్మపురాణమ్

పుత్రజన్మాదిషు శ్రాద్ధం పార్వణం పర్వణి స్మృతమ్

పుత్రుని జననం వంటి శుభ సందర్భాల్లో పర్వదినాల్లో చేసే శ్రాద్ధాన్ని 'పార్వణ శ్రాద్ధం' అంటారు.

ఏకోద్దిష్టాది విజ్ఞేయం వృద్ధిశ్రాద్ధం తు పార్వణమ్

ఒకే ఒక్క పితృదేవునికి చేసే శ్రాద్ధాన్ని 'ఏకోద్దిష్టం' అంటారు; వృద్ధి కోసం చేసే శ్రాద్ధం 'పార్వణ శ్రాద్ధం' అవుతుంది.

యాత్రాయాం షష్ఠమాఖ్యాతం తత్ప్రయత్నేన పాలయేత్

ప్రయాణానికి ముందు ఆరో రోజున శ్రాద్ధం చేయాలని చెప్పబడింది; దాన్ని జాగ్రత్తగా పాటించాలి.

దైవికం చాష్టమం శ్రాద్ధం యత్కృత్వా ముచ్యతే భయాత్

దేవతలకు అష్టమి రోజున చేసే శ్రాద్ధం భయాన్ని తొలగిస్తుంది.

దేశానాం చ విశేషేణ భవేత్ పుణ్యమనన్తకమ్

కొన్ని ప్రాంతాల్లో, అక్కడ చేసే శ్రాద్ధానికి అపారమైన పుణ్యం లభిస్తుంది.

గాయన్తి పితరో గాథాం కీర్తయన్తి మనీషిణః

పితృదేవతలు ఒక గీతను పాడుతారు, జ్ఞానులు దానిని ప్రకటిస్తారు.

తేషాం తు సమవేతానాం యద్యేకో ఽపి గాయాం వ్రజేత్

వారు అందరూ కూడినప్పుడు, వారిలో ఒకరైనా గయకు వెళ్తే,

తారితాః పితరస్తేన స యాతి పరమాం గతిమ్

ఆయన వల్ల పితృదేవతలు విముక్తి పొందుతారు, ఆయన పరమగతిని పొందుతారు.

వారాణస్యాం విశేషేణ యత్ర దేవః స్వయం హరః

వారాణసిలో, అక్కడ స్వయంగా హరుడు నివసించే చోట,

కురుక్షేత్రే చ కుబ్జామ్రే భృగుతుఙ్గే మహాలయే

కురుక్షేత్రంలో, కుబ్జామ్రంలో, భృగుతుంగంలో, మహాలయంలో,

సరస్వత్యాం విశేషేణ పుష్కరేషు విశేషతః

సరస్వతి నది తీరంలో, పుష్కరంలో ప్రత్యేకంగా,

వేత్రవత్యాం విపాశాయాం గోదావర్యాం విశేషతః

వేత్రవతి, విపాశా నదుల వద్ద, ముఖ్యంగా గోదావరి తీరంలో,

నదీనాం చైవ తీరేషు తుష్యన్తి పితరః సదా

నదుల తీరాల్లో పితృదేవతలు ఎప్పుడూ సంతృప్తిగా ఉంటారు.

గౌధూమైశ్చ తిలైర్ముద్గైర్మాసం ప్రీణయతే పితౄన్

గోధుమలు, నువ్వులు, పెసరపప్పు ఇచ్చినవాడికి పితృదేవతలు నెలరోజులు సంతృప్తి చెందుతారు.

విదార్యాశ్చ భరణ్డాశ్చ శ్రాద్ధకాలే ప్రాదపయేత్

శ్రాద్ధ సమయంలో విదారిలు, భరండా మూలాలు కూడా సమర్పించాలి.

దద్యాచ్ఛ్రాద్ధే ప్రయత్నేన శృఙ్గాటకకశేరుకాన్

శ్రాద్ధంలో శ్రద్ధతో శృంగాటక, కశేరుకా మూలాలు ఇవ్వాలి.

ఔరభ్రేణాథ చతురః శాకునేనేహ పఞ్చ తు

మేక మాంసం ఇస్తే నాలుగు నెలలు, పక్షి మాంసం ఇస్తే ఐదు నెలలు తృప్తి కలుగుతుంది.

అష్టావేణస్య మాంసేన రౌరవేణ నవైవ తు

ఆట మాంసంతో ఎనిమిది నెలలు, రౌరవ మాంసంతో తొమ్మిది నెలలు సంతృప్తి ఉంటుంది.

శశకూర్మర్యోర్మాంసేన మాసానేకాదశైవ తు

ముషిక లేదా తాబేలు మాంసంతో పదకొండు నెలలు తృప్తి ఉంటుంది.

వార్ధ్రోణసస్య మాంసేన తృప్తిర్ద్వాదశవార్షికీ

వార్ధ్రోణ మాంసంతో పితృదేవతలకు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తి ఉంటుంది.

ఆనన్త్యాయైవ కల్పన్తే మున్యన్నాని చ సర్వశః

మునుల ఆహారం అన్ని రూపాల్లోనూ అనంత ఫలితాన్ని ఇస్తుందని భావించాలి.

దద్యాచ్ఛ్రాద్ధే ప్రయత్నేన తదస్యాక్షయముచ్యతే

శ్రాద్ధంలో శ్రద్ధతో ఇచ్చినది ఎప్పటికీ నశించదని చెప్పబడింది.

కూష్మాణ్డాలాబువార్తాకాన్ భూస్తృణం సురసం తథా

శ్రాద్ధంలో కూస్మాండ, సొరకాయ, వంకాయ, గడ్డి, సురసా వంటి వాటిని నివారించాలి.

రాజమాషాంస్తథా క్షీరం మాహిషం చ వివర్జయేత్

రాజమాష్ మరియు ఎద్దు పాలు కూడా వాడకూడదు.

వర్జయేత్ సర్వయత్నేన శ్రాద్ధకాలే ద్విజోత్తమః

శ్రాద్ధ సమయంలో వీటన్నింటినీ ఎంతో జాగ్రత్తగా నివారించాలి, ద్విజశ్రేష్ఠ.

పిణ్డాన్వాహార్యకం శ్రాద్ధం కుర్యాత్ సౌమ్యమనాః శుచిః

శాంతమైన మనస్సుతో, పవిత్రతతో పిండాలు, వాహార్య అన్నం సమర్పిస్తూ శ్రాద్ధం చేయాలి.

తీర్థం తద్ హవ్యకవ్యానాం ప్రదానే చాతిథిః స్మృతః

దేవతలకు, పితృదేవతలకు నైవేద్యం సమర్పించేటప్పుడు అతిథి పవిత్రమైన తీర్థంగా భావించబడతాడు.

వ్రతినో నియమస్థాశ్చ ఋతుకాలాభిగామినః

వ్రతాలు పాటించే వారు, నియమంగా ఉండేవారు, కాలానికి తగినపుడు వచ్చే వారు—

బహ్వృచశ్చ త్రిసౌపర్ణస్త్రిమధుర్వాథ యో భవేత్

బహురుచులు, త్రిసౌపర్ణం, త్రిమధురం తెలిసినవారు లేదా అర్హత కలిగినవారు—