కూర్మపురాణమ్

నవమశ్చైవ కౌమారః ప్రాకృతా వైకృతాస్త్విమే

తొమ్మిదవది బాల్యసృష్టి. ఇవే ప్రకృతిసృష్టి, వికృతిసృష్టి అని చెప్పబడతాయి.

బుద్ధిపూర్వం ప్రవర్తన్తే ముఖ్యాద్యా మునిపుఙ్గవాః

ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ప్రధానమైనవి మొదలైన సృష్టులు ముందుగా బుద్ధితో జరిగాయి.

ఋభుం సనాత్కుమారం చ పూర్వమేవ ప్రజాపతిః

పూర్వంలో ప్రజాపతి ఋభువును, సనత్కుమారునిని సృష్టించాడు.

ఈశ్వరాసక్తమనసో న సృష్టౌ దధిరే మతిమ్

వారి మనస్సు పరమేశ్వరునిపై లగ్నమై ఉండగా, సృష్టిపనిలో మనస్సు పెట్టలేదు.

ముమోహ మాయయా సద్యో మాయినః పరమేష్ఠినః

అప్పుడే పరమేశ్వరుని మాయ వల్ల వారు మాయలో మునిగిపోయారు.

నారాయణో మహాయోగీ యోగిచిత్తానురఞ్జనః

నారాయణుడు గొప్ప యోగి, యోగుల మనసులను ఆనందింపజేస్తాడు.

స తప్యమానో భగవాన్ న కిఞ్చిత్ ప్రతిపద్యత

ఆ భగవంతుడు తపస్సు చేసినా, ఏదీ పొందలేదు.

క్రోధావిష్టస్య నేత్రాభ్యాం ప్రాపతన్నశ్రు బిన్దవః

కోపంతో నిండిన ఆయన కన్నుల నుంచి కన్నీటి బిందువులు పడిపోయాయి.

సముత్పన్నో మహాదేవః శరణ్యో నీలలోహితః

అవి నుండి శరణ్యుడైన మహాదేవుడు, నీలం ఎరుపు రంగులో పుట్టాడు.

యం ప్రపశ్యన్తి విద్వాంసః స్వాత్మస్థం పరమేశ్వరమ్

తనలోనే నిలిచిన పరమేశ్వరుడిని జ్ఞానులు దర్శిస్తారు.

తామ భగవాన్ బ్రహ్మా సృజేమా వివిధాః ప్రజాః

ఆ భగవంతుడైన బ్రహ్మ ఈ వివిధ ప్రాణులను సృష్టిస్తాడు.

కపర్దినో నిరాతఙ్కాంస్త్రినేత్రాన్ నీలలోహితాన్

జటాజూటంతో, భయమేమీ లేకుండా, మూడు కన్నులతో, నీలం ఎరుపు రంగుతో ఉన్నవారు.

ప్రజాః స్త్రక్ష్యే జగన్నాథ సృజ త్వమశుభాః ప్రజాః

జగన్నాథా! నేను ప్రాణులను సృష్టిస్తాను, నీవు అశుభమైన ప్రాణులను సృష్టించు.

స్థానాభిమానినః సర్వాన్ గదతస్తాన్ నిబోధత

ప్రదేశాలకు అధిపతులైన వారందరినీ నేను చెప్పబోతున్నాను, వినండి.

నద్యః సముద్రాః శైలాశ్చ వృక్షా వీరుధ ఏవ చ

నదులు, సముద్రాలు, కొండలు, చెట్లు, ఇంకా మొక్కలు.

అర్ధమాసాశ్చ మాసాశ్చ అయనాబ్దయుగాదయః

పదిహేను రోజులు, నెలలు, అయనాలు, సంవత్సరాలు, యుగాలు.

దక్షమత్రిం వసిష్ఠం చ ధర్మం సంకల్పమేవ చ

దక్షుడు, అత్రి, వసిష్ఠుడు, ధర్ముడు, ఇంకా సంకల్పుడు.

శిరసో ఽఙ్గిరసం దేవో హృదయాద్ భృగుమేవ చ

తల నుండి అంగిరసుడు, హృదయం నుండి భృగువు పుట్టారు.

సంకల్పం చైవ సంకల్పాత్ సర్వలోకపితామహః

సంకల్పం నుండి సంకల్పుడు, అన్ని లోకాల పితామహుడు పుట్టాడు.

అపానాత్ క్రతుమవ్యగ్రం సమానాచ్చ వసిష్ఠకమ్

అపానవాయువులోనుంచి స్థిరమైన కృతువు, సమానవాయువులోనుంచి వసిష్ఠుడు పుట్టారు.

ఆస్థాయ మానవం రూపం ధర్మస్తైః సంప్రవర్తితః

మనుష్య రూపాన్ని ధరించి, ధర్మాన్ని వారు స్థాపించారు.

సిసృక్షురమ్భాంస్యేతాని స్వమాత్మానమయూయుజత్

ఈ ప్రాణులను సృష్టించాలనే భావంతో, తనను తానే యోగం చేసుకున్నాడు.

తతో ఽస్య జఘనాత్ పూర్వమసురా జజ్ఞిరే సుతాః

ఆ తరువాత ఆయన నడుము భాగం నుండి ముందుగా అసురులు పుట్టారు.

సా తమోబహులా యస్మాత్ ప్రజాస్తస్యాంస్వపన్త్యతః

ఆ రాత్రి చీకటితో నిండిపోయి ఉండటువల్ల అందులో అన్ని జీవులు నిద్రిస్తాయి.

తతో ఽస్య ముఖతో దేవా దీవ్యతః సంప్రజజ్ఞిరే

ఆ తరువాత ఆయన ముఖం నుండి దేవతలు వెలుగునిచ్చేలా పుట్టుకొచ్చారు.

తస్మాదహో ధర్మయుక్తా దేవతాః సముపాసతే

అందుకే, ధర్మముతో కూడిన దేవతలు ఆయనను భక్తితో పూజిస్తారు.

పితృవన్మన్యమానస్య పితరః సంప్రజజ్ఞిరే

తాను పితృవుగా భావించినప్పుడు పితృదేవతలు పుట్టుకొచ్చారు.

సాపవిద్ధా తనుస్తేన సద్యః సన్ధ్యా వ్యజాయత

ఆయన వల్ల ఆ శరీరం వెంటనే సంధ్యగా మారింది.

తయోర్మధ్యే పితౄణాం తు మూర్తిః సన్ధ్యా గరీయసీ

వాటిలో, పితృదేవతల రూపమైన సంధ్య అత్యంత గొప్పది.