కూర్మపురాణమ్

అధ్యాత్మనిరతం జ్ఞానమేతద్ బ్రాహ్మణలక్షణమ్

ఆత్మజ్ఞానంలో నిమగ్నమవడం బ్రాహ్మణుని లక్షణం.

యథాశక్తిం చరన్ కర్మ నిన్దితాని వివర్జయేత్

తన శక్తికి తగినట్లు మంచి పనులు చేయాలి, నిందించబడే పనులను దూరంగా ఉంచాలి.

గృహస్థో ముచ్యతే బన్ధాత్ నాత్ర కార్యా విచారణా

గృహస్థుడు బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు; దీనిపై ఇంకెలాంటి సందేహం అవసరం లేదు.

అన్యమన్యుసముత్థానాం దోషాణాం మర్షణం క్షమా

ఇతరుల కోపం వల్ల వచ్చే తప్పులను సహించడమే క్షమ.

దయేతి మునయః ప్రాహుః సాక్షాద్ ధర్మస్య సాధనమ్

దయే ధర్మానికి నేరుగా మార్గమని మునులు చెప్పారు.

విజ్ఞానమితి తద్ విద్యాద్ యేన ధర్మో వివర్ధతే

ధర్మం పెరిగే జ్ఞానాన్ని నిజమైన జ్ఞానంగా తెలుసుకోవాలి.

ధర్మకార్యాన్నివృత్తశ్చేన్న తద్ విజ్ఞానమిష్యతే

ధర్మకార్యాలను వదిలిపెడితే, అది జ్ఞానం కాదు.

యథాభూతప్రవాద్ తు సత్యమాహుర్మనీషిణః

వాస్తవాన్ని యథార్థంగా చెప్పడమే సత్యమని జ్ఞానులు అంటారు.

అధ్యాత్మమక్షరం విద్యాద్ యత్ర గత్వా న శోచతి

శాశ్వతమైన ఆత్మను తెలుసుకోవాలి; దాన్ని చేరినవాడు ఇక బాధపడడు.

సాక్షాద్ దేవో మహాదేవస్తజ్జ్ఞానమితి కీర్తితమ్

సాక్షాత్తుగా మహాదేవుడే ఆ జ్ఞానమని చెప్పబడింది.

మహాయజ్ఞపరో విప్రో లభతే తదనుత్తమమ్

మహాయజ్ఞాలలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుడు ఆ అత్యుత్తమ స్థితిని పొందుతాడు.

న హి దేహం వినా రుద్రః పురుషైర్విద్యతే పరః

దేహం లేకుండా రుద్రుడు పరమపురుషుడిగా ఉండడు.

న ధర్మవర్జితం కామమర్థం వా మనసా స్మరేత్

ధర్మం లేని కామాన్ని లేదా అర్థాన్ని మనసులో కూడా ఆలోచించకూడదు.

ధర్మో హి భగవాన్ దేవో గతిః సర్వేషు జన్తుషు

ధర్మమే భగవంతుడు, దేవుడు, అన్ని జీవులకు మార్గం.

న వేదదేవతానిన్దాం కుర్యాత్ తైశ్చ న సంవసేత్

వేదాలు లేదా దేవతలను నిందించకూడదు; అలాంటి వారితో కలవకూడదు.

అధ్యాపయేత్ శ్రావయేద్ వా బ్రహ్మలోకే మహీయతే

పాఠాలు చెప్పేవాడు లేదా వినిపించేవాడు బ్రహ్మలోకంలో గౌరవించబడతాడు.

నాహితం నాప్రియం వాక్యం న స్తేనః స్యాద్ కదాచన

ఎప్పుడూ హానికరమైన లేదా అప్రమేయమైన మాటలు చెప్పకూడదు; ఎప్పుడూ దొంగతనం చేయకూడదు.

పరస్యాపహరఞ్జన్తుర్నరకం ప్రతిపద్యతే

ఇతరులది అన్యాయంగా తీసుకునే జీవి నరకంలో పడతాడు.

న చాన్యస్మాదశక్తశ్చ నిన్దితాన్ వర్జయేద్ బుధః

మరొకరి వల్ల, శక్తి లేకపోయినా, జ్ఞాని నిందించబడే పనులను వదిలిపెట్టకూడదు.

ప్రాణానపహరత్యేవం యాచకస్తస్య దుర్మతిః

దురుద్దేశ్యంతో వచ్చిన యాచకుడు, ఇలా చేయడం ద్వారా ఆ మనిషి ప్రాణమే తీసేస్తాడు.

బ్రహ్మస్వం వా నాపహరేదాపద్యపి కదాచన

బ్రాహ్మణుల ఆస్తిని ఎప్పుడూ, ఎలాంటి కష్టసమయంలోనైనా తీసుకోవద్దు.

దేవస్వం చాపి యత్నేన సదా పరిహరేత్ తతః

దేవతల ఆస్తిని కూడా ఎప్పుడూ, శ్రద్ధతో తప్పించుకోవాలి.

అదత్తాదానమస్తేయం మనుః ప్రాహ ప్రజాపతిః

ఇతరులు ఇవ్వని దాన్ని తీసుకోవడం దొంగతనమే అని మనువు, ప్రజాపతి చెప్పారు.

నైకస్మాదేవ నియతమననుజ్ఞాయ కేవలమ్

ఒక్కరినుంచే అనుమతి లేకుండా ఏదీ తీసుకోవడం అనుమతించబడదు.

ధర్మార్థం కేవలం విప్రా హ్యన్యథా పతితో భవేత్

బ్రాహ్మణులారా, ధర్మం కోసం మాత్రమే ఇలా చేయాలి; లేనిపక్షంలో పతనం కలుగుతుంది.

క్షుధార్తైర్నాన్యథా విప్రా ధర్మవిద్భిరితి స్థితిః

ధర్మాన్ని తెలిసిన బ్రాహ్మణులు ఆకలితో బాధపడినప్పుడు మాత్రమే ఇలా చేయవచ్చు; వేరే సందర్భంలో కాదు — ఇదే నియమం.

వ్రతేన పాపం ప్రచ్ఛాద్య కుర్వన్ స్త్రీశూద్రదమ్భనమ్

వ్రతంతో పాపాన్ని దాచుకుని, అలా చేస్తూ స్త్రీలు, శూద్రులను మోసం చేస్తాడు.

ఛద్మనాచరితం యచ్చ వ్రతం రక్షాంసి గచ్ఛతి

మోసంతో చేసే వ్రతం రాక్షసులకు చేరిపోతుంది.

స లిఙ్గినాం హరేదేనస్తిర్యగ్యోనౌ చ జాయతే

తపస్సు చేసే వారినుంచి దొంగిలించినవాడు, జంతు జన్మను పొందుతాడు.