కూర్మపురాణమ్

ఊర్ధ్వస్త్రోత ఇతి ప్రోక్తో దేవసర్గస్తు సాత్త్వికః

పైకి ప్రవహించే సృష్టిని దేవతల సృష్టి అని అంటారు, అది సత్త్వగుణంతో కూడినది.

ప్రకాశా బహిరన్తశ్చ స్వభావాద్ దేవసంజ్ఞితాః

వారు సహజంగా లోపల బయట ప్రకాశించే వారు, అందుకే దేవతలు అని పిలవబడతారు.

ప్రాదురాసీత్ తదావ్యక్తాదర్వాక్స్త్రోతస్తు సాధకః

ఆ సమయంలో, అవ్యక్తం నుండి క్రిందికి ప్రవహించే సృష్టి, ఫలితాన్ని ఇచ్చేది, ఉద్భవించింది.

దుః ఖోత్కటాః సత్త్వయుతా మనుష్యాః పరికీర్తితా

సత్త్వగుణం ఉన్నా, తీవ్రమైన బాధలు అనుభవించే మనుషులు అని చెప్పబడారు.

తస్యాభిధ్యాయతః సర్గం సర్గో భూతాదికో ఽభవత్

ఆయన ధ్యానం వల్ల, భూతాలు మొదలైన సృష్టి ఏర్పడింది.

ఇత్యేతే పఞ్చ కథితాః సర్గా వై ద్విజపుఙ్గవాః

ఇలా, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఈ అయిదు సృష్టులు వివరించబడ్డాయి.

తన్మాత్రాణాం ద్వితీయస్తు భూతసర్గో హి స స్మృతః

సూక్ష్మభూతాల నుండి వచ్చిన రెండవది భూతసృష్టిగా గుర్తించబడుతుంది.

ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సంభూతో ఽబుద్ధిపూర్వకః

ఇలా, ఈ ప్రకృతిసృష్టి ముందుగా బుద్ధి లేకుండా ఏర్పడింది.

తిర్యక్స్త్రోతస్తు యః ప్రోక్తస్తిర్యగ్యోన్యః స పఞ్చమః

తిర్యగ్ ప్రవాహంగా పిలవబడే, అనేక జాతుల సృష్టి ఐదవది.

తతోర్ఽవాక్స్త్రోతసాం సర్గః సప్తమః స తు మానుషః

అదనంతరం, క్రిందికి ప్రవహించే మనుషుల సృష్టి ఏడవది.

నవమశ్చైవ కౌమారః ప్రాకృతా వైకృతాస్త్విమే

తొమ్మిదవది బాల్యసృష్టి. ఇవే ప్రకృతిసృష్టి, వికృతిసృష్టి అని చెప్పబడతాయి.

బుద్ధిపూర్వం ప్రవర్తన్తే ముఖ్యాద్యా మునిపుఙ్గవాః

ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, ప్రధానమైనవి మొదలైన సృష్టులు ముందుగా బుద్ధితో జరిగాయి.

ఋభుం సనాత్కుమారం చ పూర్వమేవ ప్రజాపతిః

పూర్వంలో ప్రజాపతి ఋభువును, సనత్కుమారునిని సృష్టించాడు.

ఈశ్వరాసక్తమనసో న సృష్టౌ దధిరే మతిమ్

వారి మనస్సు పరమేశ్వరునిపై లగ్నమై ఉండగా, సృష్టిపనిలో మనస్సు పెట్టలేదు.

ముమోహ మాయయా సద్యో మాయినః పరమేష్ఠినః

అప్పుడే పరమేశ్వరుని మాయ వల్ల వారు మాయలో మునిగిపోయారు.

నారాయణో మహాయోగీ యోగిచిత్తానురఞ్జనః

నారాయణుడు గొప్ప యోగి, యోగుల మనసులను ఆనందింపజేస్తాడు.

స తప్యమానో భగవాన్ న కిఞ్చిత్ ప్రతిపద్యత

ఆ భగవంతుడు తపస్సు చేసినా, ఏదీ పొందలేదు.

క్రోధావిష్టస్య నేత్రాభ్యాం ప్రాపతన్నశ్రు బిన్దవః

కోపంతో నిండిన ఆయన కన్నుల నుంచి కన్నీటి బిందువులు పడిపోయాయి.

సముత్పన్నో మహాదేవః శరణ్యో నీలలోహితః

అవి నుండి శరణ్యుడైన మహాదేవుడు, నీలం ఎరుపు రంగులో పుట్టాడు.

యం ప్రపశ్యన్తి విద్వాంసః స్వాత్మస్థం పరమేశ్వరమ్

తనలోనే నిలిచిన పరమేశ్వరుడిని జ్ఞానులు దర్శిస్తారు.

తామ భగవాన్ బ్రహ్మా సృజేమా వివిధాః ప్రజాః

ఆ భగవంతుడైన బ్రహ్మ ఈ వివిధ ప్రాణులను సృష్టిస్తాడు.

కపర్దినో నిరాతఙ్కాంస్త్రినేత్రాన్ నీలలోహితాన్

జటాజూటంతో, భయమేమీ లేకుండా, మూడు కన్నులతో, నీలం ఎరుపు రంగుతో ఉన్నవారు.

ప్రజాః స్త్రక్ష్యే జగన్నాథ సృజ త్వమశుభాః ప్రజాః

జగన్నాథా! నేను ప్రాణులను సృష్టిస్తాను, నీవు అశుభమైన ప్రాణులను సృష్టించు.

స్థానాభిమానినః సర్వాన్ గదతస్తాన్ నిబోధత

ప్రదేశాలకు అధిపతులైన వారందరినీ నేను చెప్పబోతున్నాను, వినండి.

నద్యః సముద్రాః శైలాశ్చ వృక్షా వీరుధ ఏవ చ

నదులు, సముద్రాలు, కొండలు, చెట్లు, ఇంకా మొక్కలు.

అర్ధమాసాశ్చ మాసాశ్చ అయనాబ్దయుగాదయః

పదిహేను రోజులు, నెలలు, అయనాలు, సంవత్సరాలు, యుగాలు.

దక్షమత్రిం వసిష్ఠం చ ధర్మం సంకల్పమేవ చ

దక్షుడు, అత్రి, వసిష్ఠుడు, ధర్ముడు, ఇంకా సంకల్పుడు.

శిరసో ఽఙ్గిరసం దేవో హృదయాద్ భృగుమేవ చ

తల నుండి అంగిరసుడు, హృదయం నుండి భృగువు పుట్టారు.

సంకల్పం చైవ సంకల్పాత్ సర్వలోకపితామహః

సంకల్పం నుండి సంకల్పుడు, అన్ని లోకాల పితామహుడు పుట్టాడు.