కూర్మపురాణమ్

స పుత్రః సకలం ధర్మమాప్నుయాత్ తేన కర్మణా

అలాంటి కొడుకు ఆ కార్యం వల్ల సమస్త ధర్మాన్ని పొందుతాడు.

తయోః ప్రత్యుపకారో ఽపి న కథఞ్చన విద్యతే

వారికి ఎట్టి విధానంలోనూ ప్రతిఫలం చెల్లించలేం.

న తాభ్యామననుజ్ఞాతో ధర్మమన్యం సమాచరేత్

వారి అనుమతి లేకుండా వేరే ధర్మాన్ని చేయకూడదు.

ధర్మసారః సముద్దిష్టః ప్రేత్యానన్తఫలప్రదః

ఇది ధర్మసారం; మరణానంతరం అనంత ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

శిష్యో విద్యాఫలం భుఙ్క్తే ప్రేత్య చాపద్యతే దివి

శిష్యుడు విద్యా ఫలాన్ని అనుభవించి, మరణానంతరం స్వర్గాన్ని చేరుతాడు.

తేన దోషేణ స ప్రేత్య నిరయం ఘోరమృచ్ఛతి

ఆ తప్పు వల్ల అతడు మరణించిన తర్వాత ఘోరమైన నరకాన్ని పొందుతాడు.

యాతి దాతరి లోకే ఽస్మిన్ ఉపకారాద్ధి గౌరవమ్

ఈ లోకంలో దాతకు చేసిన ఉపకారం వల్ల గౌరవం కలుగుతుంది.

తేషామథాక్షయాంల్లోకాన్ ప్రోవాచ భగవాన్ మనుః

తర్వాత భగవంతుడు మనువు వారికి అక్షయమైన లోకాలను వివరించాడు.

అసావహమితి బ్రూయుః ప్రత్యుత్థాయ యవీయసః

చిన్నవారు వారి సమక్షంలో లేచి, 'నేను ఇక్కడ ఉన్నాను' అని చెప్పాలి.

భోభవత్పూర్వకం త్వేనమభిభాషేత ధర్మవిత్

ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, 'భో భవత్' అని గౌరవంగా సంభోదించాలి.

బ్రాహ్మణః క్షత్రియాద్యైశ్చ శ్రీకామైః సాదరం సదా

బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు మరియు ఇతరులు ఐశ్వర్యం కోరేవారు ఎప్పుడూ గౌరవంతో ఆయనను సంభోదించాలి.

జ్ఞానకర్మగుణోపేతా యద్యప్యేతే బహుశ్రుతాః

జ్ఞానం, కర్మ ఫలితాలు కలిగి, ఎన్నో శాస్త్రాలు నేర్చుకున్నవారు అయినా,

సవర్ణేషు సవర్ణానాం కార్యమేవాభివాదనమ్

ఒకే వర్ణానికి చెందినవారు, తమ వర్ణానికే అభివాదం చేయాలి.

పతిరేకో గురుః స్త్రీణాం సర్వత్రాభ్యాగతో గురుః

స్త్రీలకు భర్తే గురువు; ఎక్కడ ఉన్నా ఆయనే గురువు.

మాన్యస్థానాని పఞ్చాహుః పూర్వం పూర్వం గురూత్తరాత్

గౌరవానికి అయిదు స్థానాలు ఉన్నాయని చెబుతారు; ప్రతి ముందు స్థానం తరువాతిదానికంటే గొప్పది.

యత్ర స్యుః సో ఽత్ర మానార్హః శూద్రో ఽపి దశమీం గతః

అవి ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడే గౌరవానికి అర్హుడు; పదవ స్థాయికి చేరిన శూద్రుడైనా గౌరవించదగినవాడు.

వృద్ధాయ భారబుగ్నాయ రోగిణే దుర్బలాయ చ

వృద్ధులకు, భారంతో వంగిపోయినవారికి, రోగులకు, బలహీనులకు,

నివేద్య గురవే ఽశ్నీయాద్ వాగ్యతస్తదనుజ్ఞయా

గురువుకు తెలియజేసి, మాటను అదుపులో ఉంచి, ఆయన అనుమతితోనే భోజనం చేయాలి.

భవన్మధ్యం తు రాజన్యో వైశ్యస్తు భవదుత్తరమ్

సభలో క్షత్రియుడు మధ్యలో ఉండాలి; వైశ్యుడు సభకన్నా పైగా ఉండాలి.

భిక్షేత భిక్షాం ప్రథమం యా చైనం న విమానయేత్

తనను అవమానించని వారినుండే ముందుగా భిక్ష అడగాలి.

భైక్ష్యస్య చరణం ప్రోక్తం పతితాదిషు వర్జితమ్

భిక్షాటన చేయడం చెప్పబడింది, పతితుల వంటి వారిని తప్పించాలి.

బ్రహ్మచర్యాహరేద్ భైక్షం గృహేభ్యః ప్రయతో ఽన్వహమ్

బ్రహ్మచారి ప్రతిరోజూ శుద్ధిగా, శ్రమతో గృహాల నుండి భిక్ష తెచ్చుకోవాలి.

అలాభే త్వన్యగేహానాం పూర్వం పూర్వం వివర్జయేత్

భిక్ష దొరకకపోతే, ముందు వెళ్లిన ఇళ్లను క్రమంగా వదిలేయాలి.

నియమ్య ప్రయతో వాచం దిశస్త్వనవలోకయన్

మాటను నియంత్రించి, దృష్టిని అన్ని దిశల్లో పెట్టకుండా, శ్రద్ధగా ఉండాలి.

భుఞ్జీత ప్రయతో నిత్యం వాగ్యతో ఽనన్యమానసః

ప్రతిరోజూ శ్రద్ధగా, మాటను అదుపులో ఉంచి, మనస్సు మరొకదానిపై లేకుండా భోజనం చేయాలి.

భైక్ష్యేణ వ్రతినో వృత్తిరుపవాససమా స్మృతా

వ్రతాలు పాటించే వారు భిక్షాటన ద్వారా జీవించడాన్ని ఉపవాసంతో సమానంగా భావిస్తారు.

దృష్ట్వా హృష్యేత్ ప్రసీదేచ్చ ప్రతినన్దేచ్చ సర్వశః

ఎవరినైనా చూసినప్పుడు ఆనందంగా, సంతోషంగా ఉండాలి; ఎప్పుడూ అభినందించాలి.

అపుణ్యం లోకవిద్విష్టం తస్మాత్ తత్పరివర్జయేత్

పుణ్యం కానిది, లోకానికి ద్వేషించబడినదాన్ని తప్పించుకోవాలి.

నాద్యాదుదఙ్ముఖో నిత్యం విధిరేష సనాతనః

ఎప్పుడూ ఉత్తరదిశను చూస్తూ భోజనం చేయకూడదు; ఇది శాశ్వత నియమం.