కూర్మపురాణమ్

ప్రత్యయో హ్యర్థమాత్రేణ యోగసాధనముత్తమమ్

ఒకే విషయంపై మనస్సు నిలిపే సాధనమే యోగానికి ఉత్తమ మార్గం.

ధ్యానం ద్వాదశకం యావత్ సమాధిరభిధీయతే

పన్నెండు ప్రావాహాల వరకు జరిగే ధ్యానాన్ని సమాధి అంటారు.

సాధనానాం చ సర్వేషామేతత్సాధనముత్తమమ్

అన్ని సాధనల్లో ఇదే అత్యుత్తమమైన మార్గం.

సమాసీతాత్మనః పద్మమేతదాసనముత్తమమ్

శరీరాన్ని నిశ్చలంగా కూర్చుని పద్మాసనాన్ని ఉత్తమ ఆసనంగా చెప్పారు.

ఆసీతార్ధాసనమిదం యోగసాధనముత్తమమ్

ఈ అర్ధాసనం యోగ సాధనకు అత్యుత్తమమైనది.

సమాసీతాత్మనః ప్రోక్తమాసనం స్వస్తికం పరమ్

శరీరాన్ని నిశ్చలంగా కూర్చుని స్వస్తికాసనాన్ని శ్రేష్ఠమైన ఆసనంగా చెప్పారు.

అగ్న్యభ్యాసే జలే వాపి శుష్కపర్ణచయే తథా

అగ్నికి దగ్గరగా, నీటిలో, లేక ఎండిన ఆకుల మీద సాధన చేసినా—

సశబ్దే సభయే వాపి చైత్యవల్మీకసంచయే

శబ్దం ఉన్న చోటా, భయం కలిగించే ప్రదేశాల్లోనూ, గుట్టలుగా దేవాలయాలు లేదా పుట్టలు ఉన్న చోటా సాధన చేయకూడదు.

నాచరేద్ దేహబాధే వా దౌర్మనస్యాదిసంభవే

శరీరానికి బాధ ఉంటే లేదా మనసు కలవరపడినప్పుడు కూడా సాధన చేయరాదు.

నద్యాస్తీరే పుణ్యదేశే దేవతాయతనే తథా

నదీ తీరంలో, పవిత్రమైన ప్రాంతంలో, లేదా దేవతల ఆలయంలో కూడా—

యుఞ్జీత యోగీ సతతమాత్మానం మత్పరాయణః

నన్ను ఆశ్రయించిన యోగి ఎప్పుడూ తనను తాను యోగంలో లీనమయ్యేలా చూడాలి.

గురుం చైవాథ మాం యోగీ యుఞ్జీత సుసమాహితః

యోగి మనస్సు నిలిపి, గురువుని మరియు నన్ను ధ్యానం చేయాలి.

నాసికాగ్రే సమాం దృష్టిమీషదున్మీలితేక్షణః

ముక్కు చివర దృష్టిని నిలిపి, కళ్లను కొద్దిగా తెరిచి ఉండాలి.

స్వాత్మన్యవస్థితం దేవం చిన్తయేత్ పరమేశ్వరమ్

తన హృదయంలో స్థితమైన పరమేశ్వరుని ధ్యానం చేయాలి.

ధర్మకన్దసముద్భూతం జ్ఞాననాలం సుశోభనమ్

ధర్మానికి మూలంగా పుట్టిన, ప్రకాశవంతమైన జ్ఞానపు దండను ధ్యానం చేయాలి.

చిన్తయేత్ పరమం కోశం కర్ణికాయాం హిరణ్మయమ్

పద్మం మధ్యలో ఉన్న పరమమైన బంగారు గర్భాన్ని ధ్యానం చేయాలి.

ఓఙ్కారవాచ్యమవ్యక్తం రశ్మిజాలసమాకులమ్

ఓంకారంతో తెలియజేయబడిన, కిరణాల వలయంతో నిండిన అవ్యక్తాన్ని ధ్యానం చేయాలి.

తస్మిన్ జ్యోతిషి విన్యస్యస్వాత్మానం తదభేదతః

ఆ జ్యోతిలో తనను తాను లీనమయ్యేలా, ఏకత్వంగా భావించాలి.

తదాత్మా సర్వగో భూత్వా న కిఞ్చిదపి చిన్తయేత్

అప్పుడు, అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి, ఏదీ ఆలోచించకూడదు.

చిన్తయిత్వా తు పూర్వోక్తం హృదయే పద్మముత్తమమ్

ముందు చెప్పిన విధంగా హృదయంలో ఉన్న ఉత్తమ పద్మాన్ని ధ్యానం చేసిన తరువాత—

మధ్యే వహ్నిశిఖాకారం పురుషం పఞ్చవింశకమ్

దాని మధ్యలో, అగ్ని జ్వాలలా ఉన్న ఇరవై ఐదవ పురుషుడిని ధ్యానం చేయాలి.

ఓఙ్కరబోధితం తత్త్వం శాశ్వతం శివమచ్యుతమ్

ఓంకారంతో బోధించబడిన, శాశ్వతమైన, మంగళకరమైన, నశించని తత్త్వాన్ని ధ్యానం చేయాలి.

తదన్తః పరమం తత్త్వమాత్మాధారం నిరఞ్జనమ్

దాని లోపల, పరమమైన తత్త్వాన్ని—ఆత్మకు ఆధారమైన, కలుషరహితమైనదాన్ని—ధ్యానం చేయాలి.

విశోధ్య సర్వతత్త్వాని ప్రణవేనాథవా పునః

ప్రతి తత్త్వాన్ని శుద్ధి చేసి, మళ్లీ ఓంకారంతో లేదా వేరే విధంగా కూడా—

ప్లావయిత్వాత్మనో దేహం తేనైవ జ్ఞానవారిణా

ఆ జ్ఞాన జలంతో తన శరీరాన్ని నింపాలి.

చిన్తయేత్ స్వాత్మనీశానం పరం జ్యోతిః స్వరూపిణమ్

తనలోనే పరమేశ్వరుడైన పరమజ్యోతి స్వరూపాన్ని మనస్సులో ధ్యానించాలి.

సర్వవేదాన్తసారో ఽయమత్యాశ్రమమితి శ్రుతిః

ఇది అన్ని వేదాంతాల సారం; ఇది ఆశ్రమాలకు అతీతమని శాస్త్రం ప్రకటించింది.

ద్విజాతీనాం తు కథితం భక్తానాం బ్రహ్మచారిణామ్

ఇది ద్విజులైన భక్తులకూ, విద్యార్థులైన బ్రహ్మచారులకు బోధించబడింది.

సంతోషః సత్యమాస్తిక్యం వ్రతాఙ్గాని విశేషతః

సంతుష్టి, సత్యం, ఆస్తికత్వం — ఇవే వ్రతాలకు ముఖ్యమైన భాగాలు.