గుణానాం బుద్ధివైషమ్యాద్ వైషమ్యం కవయో విదుః
గుణాల్లో ఉండే తేడాలు, మనస్సు లోని భేదాల వల్లే వస్తాయని జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.
మయ్యర్పితాని కర్మాణి నిబన్ధాయ విముక్తయే
నా మీద అర్పించిన క్రియలు బంధనానికీ, విముక్తికీ దారి తీస్తాయి.
క్లేశాఖ్యానచలాన్ ప్రాహుః పాశానాత్మనిబన్ధనాన్
బాధలుగా పిలవబడే బంధాలు, ఆత్మను కట్టిపడేసే సంకెళ్లని వారు అంటారు.
మూలప్రకృతిరవ్యక్తా సా శక్తిర్మయి తిష్ఠతి
అవ్యక్తమైన మూలప్రకృతి, నా లోనే ఉన్న శక్తిగా నిలిచిపోతుంది.
వికారా మహదాదీని దేవదేవః సనాతనః
మహత్త్వం మొదలైన వికారాలు, శాశ్వతమైన దేవదేవునికి చెందుతాయి.
తమాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్
ఆయనను అగ్రమైన పురాతన పురుషుడని వారు పిలుస్తారు.
యేనాసౌ తరతే జన్తుర్ఘోరం సంసారసాగరమ్
ఆయన వల్లే జీవి ఈ భయంకరమైన సంసారసముద్రాన్ని దాటి పోతాడు.
ఏకాకీ భగవానుక్తః కేవలః పరమేశ్వరః
ఆయన ఒక్కడే, భగవంతుడు, పరమేశ్వరుడు అని పిలవబడతాడు.
మూలం మాయాభిధానం తు తతో జాతమిదం జగత్
మూలమాయ అనే మూలం నుండి ఈ జగత్తు ఉద్భవించింది.
తన్మాత్రాణి మహాభూతానీన్ద్రియాణి చ జజ్ఞిరే
దానివల్లే తటస్థతత్త్వాలు, మహాభూతాలు, ఇంద్రియాలు పుట్టాయి.
తస్మిన్ జజ్ఞే మహాబ్రహ్మా మచ్ఛక్త్యా చోపబృంహితః
అందులోనే నా శక్తితో మహాబ్రహ్మా జన్మించాడు.
న మాం పశ్యన్తి పితరం మాయయా మమ మోహితాః
నా మాయ వల్ల మోహితులై, వారు నన్ను తమ తండ్రిగా చూడలేరు.
తాసాం మాయా పరా యోనిర్మామేవ పితరం విదుః
వారి మూలం మాయే; నన్నే తండ్రిగా వారు తెలుసుకుంటారు.
స ధీరః సర్వలోకేషు న మోహమధిగచ్ఛతి
అలాంటి ధీరుడు అన్ని లోకాల్లోను మోహానికి లోనవడు.
ఓఙ్కారమూర్తిర్భగవానహం బ్రహ్మా ప్రజాపతిః
ఓంకారమూర్తిగా, బ్రహ్మగా, ప్రజాపతిగా నేనే భగవంతుడిని.
వినశ్యత్స్వవినశ్యన్తం యః పశ్యతి స పశ్యతి
నశించేవాటిలో నశించని దానిని ఎవడు చూస్తాడో, వాడే నిజంగా చూచేవాడు.
న హినస్త్యాత్మనాత్మానం తతో యాతి పరాఙ్గతిమ్
తాను తానే తనను హానిచేయడు; అందువల్ల పరమగతిని పొందుతాడు.
ప్రధానవినియోగజ్ఞః పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి
ప్రధాన స్వరూపాన్ని తెలిసినవాడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
షడాహురఙ్గాని మహేశ్వరస్య
మహేశ్వరునికి ఆరు అవయవాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది.
బన్ధః ప్రోక్తో వినియోగో ఽపి తేన
బంధమూ, దాని ప్రయోజనమూ ఆయన ద్వారా వివరించబడ్డాయి.
న్మహేశ్వరః పురుషః సత్యరూపః
మహేశ్వరుడు సత్యస్వరూపుడైన పురుషుడు.
బీజం విశ్వం దేవ ఏకః స ఏవ
ఆయనే విత్తనం, ఆయనే విశ్వం, ఆయనే ఏకైక దేవుడు.
మహాదేవః ప్రోచ్యతే వేదవిద్భిః
వేదాలను తెలిసినవారు ఆయనను మహాదేవుడని పిలుస్తారు.
స బుద్ధిమాన్ బుద్ధిమతీత్య తిష్ఠతి
ఆయన జ్ఞానవంతుడు, జ్ఞానులు అందరూ దాటి ఉన్నవాడు.
తన్నో వద మహాదేవ విశ్వరూపః కథం భవాన్
మహాదేవా! విశ్వరూపుడవైన మీరు ఎలా ఉన్నారో మాకు చెప్పండి.
మాయానిమిత్తమత్రాస్తి సా చాత్మానమపాశ్రితా
ఇక్కడ కారణం మాయే; అది ఆత్మను ఆధారంగా చేసుకుని ఉంటుంది.
తన్నిమిత్తః ప్రపఞ్చో ఽయమవ్యక్తాదభవత్ ఖలు
ఆ కారణంతోనే ఈ ప్రపంచం అవ్యక్తం నుండి ఉద్భవించింది.
అహమేవ పరం బ్రహ్మ మత్తో హ్యన్యన్న విద్యతే
నేనే పరబ్రహ్మం; నన్ను తప్ప మరొకటి నిజంగా లేదు.
ఏకత్వే చ పృథక్త్వే చ ప్రోక్తమేతన్నిదర్శనమ్
ఏకత్వం, భిన్నత్వం రెండింటికీ ఇది ఉదాహరణగా చెప్పబడింది.
అకారణం ద్విజాః ప్రోక్తో న దోషో హ్యాత్మనస్తథా
ద్విజులారా! దీనికి కారణం లేదని చెప్పబడింది; అలాగే ఆత్మకు ఎలాంటి లోపం లేదు.