కూర్మపురాణమ్

వజ్రం ప్రహరణానాం చ వ్రతానాం సత్యమస్మ్యహమ్

ఆయుధాలలో నేను వజ్రాయుధం, వ్రతాలలో నేను సత్యం.

ఆశ్రమాణాం చ గార్హస్థమీశ్వరాణాం మహేశ్వరః

అన్ని ఆశ్రమాలలో నేను గృహస్థాశ్రమం, అన్ని ప్రభువులలో నేను మహేశ్వరుడిని.

కుబేరః సర్వయక్షాణాం గణేశానాం చ వీరకః

అన్ని యక్షులలో నేను కుబేరుడు, గణాధిపతులలో నేను వీరకుడిని.

వాయుర్బలవతామస్మి ద్వీపానాం పుష్కరో ఽస్మ్యహమ్

బలవంతులలో నేను వాయువు, ద్వీపాలలో నేను పుష్కరద్వీపాన్ని.

వేదానాం సామవేదో ఽహం యజుషాం శతరుద్రియమ్

వేదాలలో నేను సామవేదం, యజుర్వేదములలో నేను శతరుద్రియాన్ని.

సూక్తానాం పౌరుషం సూక్తం జ్యేష్ఠసామ చ సామసు

స్తోత్రాలలో నేను పురుషసూక్తాన్ని, సామగానాలలో జ్యేష్ఠసామాన్ని.

బ్రహ్మావర్తస్తు దేశానాం క్షేత్రాణామవిముక్తకమ్

దేశాలలో నేను బ్రహ్మావర్తం, పవిత్రక్షేత్రాలలో అవిముక్తక్షేత్రాన్ని.

భూతానామస్మ్యహం వ్యోమ సత్త్వానాం మృత్యురేవ చ

భూతాలలో నేను ఆకాశాన్ని, సజీవులలో నేను మరణాన్ని.

గతీనాం ముక్తిరేవాహం పరేషాం పరమేశ్వరః

మార్గాలలో నేను మోక్షాన్ని, శ్రేష్ఠులలో నేను పరమేశ్వరుడిని.

తత్సర్వం ప్రతిజానీధ్వం మమ తేజోవిజృమ్భితమ్

ఇది అంతా నా తేజస్సు వికాసమే అని మీరు తెలుసుకోండి.

తేషాం పతిరహం దేవః స్మృతః పశుపతిర్బుధైః

వాటికి నేను అధిపతి, జ్ఞానులు పశుపతిగా గుర్తించే దేవుడిని.

మామేవ మోచకం ప్రాహుః పశూనాం వేదవాదినః

వేదాన్ని తెలిసినవారు పశువులను విమోచించేవాడు నేనే అని చెబుతారు.

మామృతే పరమాత్మానం భూతాధిపతిమవ్యయమ్

నన్ను తప్ప పరమాత్మ, భూతాధిపతి, అవినాశి వేరెవ్వరూ లేరు.

ఏతే పాశాః పశుపతేః క్లేశాశ్చ పశుబన్ధనాః

ఇవి పశుపతికి బంధనాలు, జీవులకు కలిగే బాధలు.

ఏతాః ప్రకృతయస్త్వష్టౌ వికారాశ్చ తథాపరే

ఇవి ఎనిమిది ప్రకృతులు, అలాగే ఇతర vikārālu కూడా ఉన్నాయి.

పాయూపస్థం కరౌ పాదౌ వాక్ చైవ దశమీ మతా

గుదము, జననేంద్రియం, రెండు చేతులు, రెండు కాళ్లు, మాట — ఇవి పదవిగా భావించబడతాయి.

త్రయోవింశతిరేతాని తత్త్వాని ప్రాకృతాని తు

ఈ ఇరవైమూడు ప్రకృతితత్త్వాలు.

అనాదిమధ్యనిధనం కారణం జగతః పరమ్

ఆది, మధ్య, అంతం లేని, జగత్తుకు పరమకారణం.

సామ్యావస్థితిమేతేషామవ్యక్తం ప్రకృతిం విదుః

ఇవి సమస్థితిలో ఉన్నపుడు, దాన్ని అవ్యక్తం లేదా మూలప్రకృతి అంటారు.

గుణానాం బుద్ధివైషమ్యాద్ వైషమ్యం కవయో విదుః

గుణాల్లో ఉండే తేడాలు, మనస్సు లోని భేదాల వల్లే వస్తాయని జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.

మయ్యర్పితాని కర్మాణి నిబన్ధాయ విముక్తయే

నా మీద అర్పించిన క్రియలు బంధనానికీ, విముక్తికీ దారి తీస్తాయి.

క్లేశాఖ్యానచలాన్ ప్రాహుః పాశానాత్మనిబన్ధనాన్

బాధలుగా పిలవబడే బంధాలు, ఆత్మను కట్టిపడేసే సంకెళ్లని వారు అంటారు.

మూలప్రకృతిరవ్యక్తా సా శక్తిర్మయి తిష్ఠతి

అవ్యక్తమైన మూలప్రకృతి, నా లోనే ఉన్న శక్తిగా నిలిచిపోతుంది.

వికారా మహదాదీని దేవదేవః సనాతనః

మహత్త్వం మొదలైన వికారాలు, శాశ్వతమైన దేవదేవునికి చెందుతాయి.

తమాహురగ్ర్యం పురుషం పురాణమ్

ఆయనను అగ్రమైన పురాతన పురుషుడని వారు పిలుస్తారు.

యేనాసౌ తరతే జన్తుర్ఘోరం సంసారసాగరమ్

ఆయన వల్లే జీవి ఈ భయంకరమైన సంసారసముద్రాన్ని దాటి పోతాడు.

ఏకాకీ భగవానుక్తః కేవలః పరమేశ్వరః

ఆయన ఒక్కడే, భగవంతుడు, పరమేశ్వరుడు అని పిలవబడతాడు.

మూలం మాయాభిధానం తు తతో జాతమిదం జగత్

మూలమాయ అనే మూలం నుండి ఈ జగత్తు ఉద్భవించింది.

తన్మాత్రాణి మహాభూతానీన్ద్రియాణి చ జజ్ఞిరే

దానివల్లే తటస్థతత్త్వాలు, మహాభూతాలు, ఇంద్రియాలు పుట్టాయి.