కూర్మపురాణమ్

అనుత్పాదాచ్చ పూర్వత్వాత్ స్వయంభూరితి స స్మృతః

పుట్టుక లేక ముందుగా ఉన్నవాడైనందున అతడిని 'స్వయంభూ' అని గుర్తిస్తారు.

హరః సంసారహరణాద్ విభుత్వాద్ విష్ణురుచ్యతే

సంసారాన్ని తొలగించేవాడైనందున హరుడు, వ్యాపకుడైనందున విష్ణువు అని అంటారు.

సర్వజ్ఞః సర్వవిజ్ఞానాత్ సర్వః సర్వమయో యతః

అన్నీ తెలిసినవాడైనందున సర్వజ్ఞుడు, అన్నిటికీ మూలమైనవాడైనందున సర్వమయుడు.

తారణాత్ సర్వదుః ఖానాం తారకః పరిగీయతే

అన్ని బాధల నుండి రక్షించేవాడని, ఆయనను తారకుడు అని ప్రశంసిస్తారు.

అనేకభేదభిన్నస్తు క్రీడతే పరమేశ్వరః

పరమేశ్వరుడు అనేక రూపాల్లో ప్రత్యక్షమై, సంతోషంగా ఆడుకుంటాడు.

అబుద్ధిపూర్వకో విప్రా బ్రాహ్మీం సృష్టిం నిబోధత

మునులారా, ఊహించకుండా బ్రహ్మ సృష్టిని తెలుసుకోండి.

న శక్యతే సమాఖ్యాతుం బహువర్షైరపి స్వయమ్

ఎన్ని సంవత్సరాలు గడిచినా, దాన్ని పూర్తిగా వివరించడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.

స ఏవ స్యాత్ పరః కాలః తదన్తే ప్రతిసృజ్యతే

దాని అంతంలో కలిసిపోయేది అదే పరమకాలమని చెప్పబడింది.

తత్ పరాఖ్యం తదర్ధం చ పరార్ధమభిదీయతే

దానిని పరార్ధం అంటారు; దాని సగాన్ని కూడా పరార్ధమే అంటారు.

కాష్ఠాస్త్రింశత్ కలా త్రింశత్ కలా మౌహూర్తికీ గతిః

ముప్పై కాష్ఠలు కలిస్తే ఒక కల, ముప్పై కలలు కలిస్తే ఒక ముహూర్తం అవుతుంది.

అహోరాత్రాణి తావన్తి మాసః పక్షద్వయాత్మకః

అంతటి పగలు-రాత్రులు కలిస్తే ఒక నెల అవుతుంది; అది రెండు పక్షాలుగా ఉంటుంది.

అయనం దక్షిణం రాత్రిర్దేవానాముత్తరం దినమ్

దక్షిణాయనం దేవతలకు రాత్రి, ఉత్తరాయనం వారికి పగలు.

చతుర్యుగం ద్వాదశభిః తద్విభాగం నిబోధత

ఒక చతుర్యుగం పన్నెండు భాగాలుగా ఉంటుంది; దాని విభాగాలు తెలుసుకోండి.

తస్య తావచ్ఛతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ కృతస్య తు

అందులో వంద భాగాలు సంధ్య, కృతయుగ సంధ్యాంశం కూడా అంతే.

అంశకం షట్శతం తస్మాత్ కృసన్ధ్యాంశకం వినా

దానిలో ఆరు వందలు భాగం; కృత సంధ్యాంశాన్ని తప్పించి.

త్రేతాద్వాపరతిష్యాణాం కాలజ్ఞానే ప్రకీర్తితమ్

త్రేతా, ద్వాపర, కలియుగాల కాలమానం ఇలా చెప్పబడింది.

తదేకసప్తతిగుణం మనోరన్తరముచ్యతే

దాన్ని డబ్బై ఒకటి రెట్లు చేసితే, అది ఒక మన్వంతరం అవుతుంది.

స్వాయంభువాదయః సర్వే తతః సావర్ణికాదయః

స్వాయంభువాది మనువులు, ఆ తరువాత సావర్ణికాది మనువులు కూడా ఉన్నారు.

పూర్ణం యుగసహస్త్రం వై పరిపాల్యా నరేశ్వరైః

పూర్తిగా వెయ్యి యుగాలను మనుష్యుల రాజులు పరిరక్షించాలి.

వ్యాఖ్యాతాని న సందేహః కల్పం కల్పేన చైవ హి

ఇవి వివరించబడ్డాయి; కల్పం మరియు దాని వ్యవధిపై ఎలాంటి సందేహం లేదు.

చతుర్యుగసహస్త్రం తు కల్పమాహుర్మనీషిణః

ఒక కల్పం అనేది వెయ్యి చతుర్యుగాలు అని జ్ఞానులు చెబుతారు.

బ్రహ్మణః కథితం వర్షం పరాఖ్యం తచ్ఛతం విదుః

బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన సంవత్సరాన్ని 'పరా' అని అంటారు. జ్ఞానులు దాన్ని వంద సంవత్సరాలుగా తెలుసుకుంటారు.

తేనాయం ప్రోచ్యతే సద్భిః ప్రాకృతః ప్రతిసంచరః

అందుకే మంచి వారు దీనిని సహజమైన లయమని ప్రకటిస్తారు.

ప్రోచ్యతే కాలయోగేన పునరేవ చ సంభవః

కాలం ప్రకారం మళ్లీ సృష్టి జరుగుతుందని చెబుతారు.

కాలేనైవ తు సృజ్యన్తే స ఏవ గ్రసతే పునః

కాలం వల్లే జీవులు పుడతారు, అదే కాలం వాటిని మళ్లీ లోపలికి తీసుకుపోతుంది.

సర్వగత్వాత్ స్వతన్త్రత్వాత్ సర్వాత్మాసౌ మహేశ్వరః

అతడు అన్నింటిలోనూ వ్యాపించి, స్వతంత్రుడై, అందరికీ ఆత్మగా ఉన్న మహేశ్వరుడు.

ఏకో హి భగవానీశః కాలః కవిరితి శ్రుతి

నిజంగా, భగవంతుడు ఒక్కడే అధిపతి, కాలం, కవి అని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.

సాంప్రతం వర్తతే తద్వత్ తస్య కల్పో ఽయమష్టమః

ప్రస్తుతం కూడా ఇదే విధంగా కొనసాగుతోంది; ఇది ఆయన ఎనిమిదవ కల్పం.

వారాహో వర్తతే కల్పః తస్య వక్ష్యామి విస్తరమ్

ఇప్పుడు వరాహ కల్పం నడుస్తోంది; దాని వివరాలు నేను చెబుతాను.